Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Salbetan (0,64 mg + 20 mg)/g

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Salbetan

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Salbetan, zawierającego betametazonu dipropionian (0,64 mg/g) i kwas salicylowy (20 mg/g) w postaci roztworu na skórę, obejmują wyniki badań przeprowadzonych zarówno dla połączenia obu substancji czynnych, jak i dla każdej z nich osobno. Badania te dostarczają istotnych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego produktu.¹

Badania toksyczności skojarzenia substancji czynnych

W badaniach przedklinicznych, w których wielokrotnie podawano na skórę alkoholowy roztwór zawierający obie substancje czynne produktu Salbetan, zaobserwowano szereg efektów niepożądanych. Roztwór aplikowano na nieuszkodzoną skórę oraz na otarcia skóry królików w ilości odpowiadającej 6,11 i 0,44 g maści/kg masy ciała. W grupie otrzymującej duże dawki stwierdzono wyraźne zahamowanie przyrostu masy ciała, hepatomegalię (powiększenie wątroby), zanik mięśni oraz zaburzenia parametrów hematologicznych wskazujące na hemolizę.²

Betametazon – badania toksyczności

Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu samego betametazonu wykazały typowe objawy przedawkowania glikokortykosteroidów. Wśród nich obserwowano m.in. podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia), zwiększenie stężenia glikogenu w wątrobie oraz zanik kory nadnerczy.³

Betametazon – badania mutagenności

Wyniki badań mutagenności betametazonu przeprowadzonych na bakteriach (Salmonella typhimurium i Escherichia coli) oraz komórkach ssaków (CHO/HGPRT) były negatywne, co wskazuje na brak potencjału mutagennego w tych modelach badawczych.⁴

Jednakże w badaniu in vitro aberracji chromosomowych prowadzonym na ludzkich limfocytach betametazon dał wynik pozytywny. Natomiast wynik badania in vitro na mikrojąderkowym szpiku kostnym myszy był niejednoznaczny. Wyniki te są podobne do rezultatów uzyskanych dla innych glikokortykosteroidów, takich jak deksametazon i hydrokortyzon.⁵

Betametazon – wpływ na rozrodczość i rozwój

W badaniach przeprowadzonych na różnych gatunkach zwierząt wykazano, że glikokortykosteroidy, w tym betametazon, wykazują działanie teratogenne. Obserwowano rozszczep podniebienia oraz wady rozwojowe układu kostnego. U szczurów stwierdzono wydłużenie okresu ciąży oraz trudny przebieg porodu. Ponadto zaobserwowano zmniejszenie wskaźnika przeżycia potomstwa, niższą urodzeniową masę ciała oraz ograniczony przyrost masy ciała potomstwa.⁶

Warto zaznaczyć, że płodność nie ulegała zmniejszeniu. Badania na zwierzętach wykazały również, że podawanie glikokortykosteroidów w dawkach terapeutycznych podczas ciąży przyczynia się do:⁷

• Wzrostu ryzyka chorób układu krążenia w wieku dorosłym
• Zwiększonego ryzyka chorób metabolicznych w późniejszym życiu
• Trwałych zmian w gęstości rozmieszczenia receptorów dla glikokortykosteroidów
• Zaburzeń obiegu i zachowania neuroprzekaźników

Kwas salicylowy – dane o bezpieczeństwie

Dane przedkliniczne wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania kwasu salicylowego, obejmujące badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie wskazują na szczególne zagrożenie dla człowieka.⁸

Kwas salicylowy – teratogenność

Jednakże w badaniach przeprowadzonych na kilku gatunkach zwierząt wykazano, że salicylany, w tym kwas salicylowy, mogą mieć działanie teratogenne. W wyniku narażenia na salicylany w okresie prenatalnym obserwowano:⁹

• Zaburzenia implantacji zarodka
• Toksyczny wpływ na zarodki i płody
• Zaburzenia zdolności poznawczych u potomstwa