Przedawkowanie
Salbetan (0,64 mg + 20 mg)/g

Przedawkowanie preparatu Salbetan (0,64 mg betametazonu dipropionianu + 20 mg kwasu salicylowego na gram roztworu) może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych wynikających z działania obu substancji czynnych. Nadmierne stosowanie betametazonu dipropionianu, silnego kortykosteroidu, może wywołać zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, skutkujące wtórną niewydolnością kory nadnerczy oraz objawami hiperkortyzolizmu, w tym zespołem Cushinga. Objawy te obejmują m.in. twarz księżycowatą, otyłość centralną, rozstępy i nadciśnienie. W przypadku przewlekłego zatrucia konieczne jest stopniowe odstawianie leku, aby uniknąć przełomu nadnerczowego, a także korekta zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza potasu i sodu. Z kolei kwas salicylowy, przy nadmiernym miejscowym stosowaniu, może wywołać salicylizm objawiający się szumami usznymi, zaburzeniami słuchu, krwawieniami z nosa, nudnościami, wymiotami oraz podrażnieniem błon śluzowych.

Przedawkowanie leku Salbetan

Przedawkowanie produktu leczniczego Salbetan, (0,64 mg + 20 mg)/g, roztwór na skórę, może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych ze względu na dwie substancje czynne zawarte w preparacie: betametazonu dipropionian oraz kwas salicylowy. Każda z tych substancji przy nadmiernym stosowaniu może wywoływać specyficzne objawy niepożądane wymagające odpowiedniego postępowania terapeutycznego. 1

Nadmierne stosowanie komponentu steroidowego

Betametazonu dipropionian, jako silny kortykosteroid, w przypadku przewlekłego lub nieprawidłowego stosowania miejscowego w nadmiernych ilościach może spowodować istotne zaburzenia ogólnoustrojowe. Dochodzi do zahamowania fizjologicznej czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co w konsekwencji prowadzi do wtórnej niewydolności kory nadnerczy. Dodatkowo mogą wystąpić objawy hiperkortyzolizmu, w tym charakterystyczny zespół Cushinga. 2

W przypadku zdiagnozowania przedawkowania kortykosteroidu należy wprowadzić odpowiednie leczenie objawowe. Warto zauważyć, że ostre objawy hiperkortyzolizmu są w znacznym stopniu odwracalne. Jeśli wystąpią zaburzenia równowagi elektrolitowej, należy je odpowiednio korygować. W sytuacji przewlekłego zatrucia kortykosteroidami, odstawianie tych leków powinno odbywać się stopniowo, aby nie doprowadzić do przełomu nadnerczowego. Dotychczas nie odnotowano takich przypadków przedawkowania betametazonu stosowanego miejscowo w produkcie Salbetan. 3

Nadmierne stosowanie kwasu salicylowego

Drugi składnik produktu Salbetan – kwas salicylowy – przy zbyt intensywnym miejscowym stosowaniu może prowadzić do objawów zatrucia salicylanami (salicylizmu). Nadmierna ekspozycja na kwas salicylowy może skutkować zarówno objawami miejscowymi, jak i ogólnoustrojowymi, w zależności od stopnia wchłaniania substancji przez skórę. 4

W przypadku zatrucia salicylanami objawy mogą obejmować: szumy w uszach, zaburzenia słuchu, krwawienie z nosa, nudności, wymioty oraz suchość i podrażnienie błon śluzowych. Gdy rozpoznano zatrucie salicylanami, należy natychmiast przerwać stosowanie produktu Salbetan. Leczenie zatrucia ma charakter objawowy, ponieważ nie istnieje swoista odtrutka. W ramach interwencji terapeutycznej można zastosować środki przyspieszające wydalanie salicylanów, takie jak doustne podanie wodorowęglanu sodu, który alkalizuje mocz i zwiększa diurezę, co przyspiesza eliminację salicylanów z organizmu. 5

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku rozpoznania przedawkowania produktu Salbetan należy:

  • Natychmiast przerwać stosowanie leku 6
  • Ocenić stopień nasilenia objawów klinicznych
  • Wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe 7
  • W przypadku przedawkowania przewlekłego kortykosteroidów – stopniowo odstawiać lek 8
  • W przypadku zatrucia salicylanami – zastosować wodorowęglan sodu doustnie w celu alkalizacji moczu i zwiększenia wydalania salicylanów 9

Tabela objawów przedawkowania

Substancja czynna Objawy przedawkowania Opis objawów Postępowanie terapeutyczne
Betametazonu dipropionian
(0,64 mg/g)
Zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza Zaburzenie prawidłowego funkcjonowania osi hormonalnej prowadzące do wtórnej niewydolności kory nadnerczy Stopniowe odstawianie kortykosteroidu, leczenie objawowe
Zespół Cushinga Charakterystyczne objawy hiperkortyzolizmu: twarz księżycowata, bawoli kark, otyłość centralna, rozstępy, osteoporoza, nadciśnienie Odstawienie leku, wyrównanie zaburzeń hormonalnych
Zaburzenia równowagi elektrolitowej Zmiany stężeń elektrolitów, szczególnie potasu i sodu Suplementacja elektrolitów, monitorowanie parametrów biochemicznych
Kwas salicylowy
(20 mg/g)
Szumy w uszach (tinnitus) Odczuwanie dźwięków przy braku bodźca zewnętrznego Natychmiastowe przerwanie leczenia, terapia objawowa, doustne podanie wodorowęglanu sodu w celu alkalizacji moczu i zwiększenia diurezy
Zaburzenia słuchu Przejściowe lub trwałe upośledzenie percepcji dźwięków
Krwawienie z nosa Epistaxis spowodowany zaburzeniami krzepnięcia
Nudności i wymioty Objawy podrażnienia przewodu pokarmowego
Suchość błon śluzowych Odczucie suchości w jamie ustnej, gardle lub innych błonach śluzowych
Podrażnienie błon śluzowych Stan zapalny błon wyścielających jamę ustną, przewód pokarmowy

Należy pamiętać, że ryzyko wystąpienia objawów przedawkowania wzrasta przy stosowaniu produktu na dużych powierzchniach skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym, na uszkodzonej skórze oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych produktów zawierających kortykosteroidy lub salicylany. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek, u których eliminacja substancji czynnych może być zaburzona. 10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl