25-hydroksylaza
25-hydroksylaza to enzym wątrobowy należący do rodziny cytochromu P450 (CYP27A1), który odgrywa kluczową rolę w metabolizmie witaminy D. Katalizuje pierwszy etap hydroksylacji witaminy D (zarówno D2, jak i D3) w pozycji węgla C-25, przekształcając ją w 25-hydroksywitaminę D (kalcydiol), która jest główną krążącą formą witaminy D w organizmie.
Aktywność 25-hydroksylazy jest stosunkowo słabo regulowana, co oznacza, że stężenie 25-hydroksywitaminy D w surowicy odzwierciedla zarówno syntezę skórną, jak i podaż witaminy D z dietą i suplementami. Z tego powodu pomiar stężenia 25-hydroksywitaminy D jest uznawany za najlepszy wskaźnik oceny stanu zaopatrzenia organizmu w witaminę D.
Niedobór lub zaburzenia aktywności 25-hydroksylazy mogą prowadzić do nieprawidłowości w metabolizmie witaminy D, co może skutkować zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej, osteoporozą, czy krzywicą. Bardzo rzadko występują genetycznie uwarunkowane defekty 25-hydroksylazy, które prowadzą do rozwoju jednej z postaci krzywicy witamino-D-zależnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Solderol 7000 j.m.
Cholekalcyferol (witamina D3) zawarty w preparacie Solderol charakteryzuje się farmakokinetyką typową dla związków lipofilnych. Wchłanianie zachodzi głównie w jelicie cienkim z udziałem kwasów żółciowych, a transport do krwiobiegu odbywa się przez układ chłonny w postaci inkorporowanej do miceli. Po absorpcji witamina D3 jest transportowana w krwi jako składnik chylomikronów i wiązana z białkiem VDBP, co umożliwia jej dystrybucję do wątroby i tkanki tłuszczowej. W wątrobie następuje hydroksylacja do 25-hydroksywitaminy D3 (kalcydiolu), głównej formy krążącej, a następnie w nerkach do aktywnej formy 1,25-dwuhydroksywitaminy D3 (kalcytriolu), odpowiedzialnej za regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej. Eliminacja zachodzi zarówno z kałem, jak i z moczem, głównie w formie hydrofilnych metabolitów.
1α-hydroksylaza, 25-dwuhydroksywitamina D3, 25-hydroksylaza, 25-hydroksywitamina D3, białko wiążące witaminę D, cholekalcyferol, chylomikron, glukuronidacja, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hydroksylacja, kalcydiol, kalcytriol, krążenie wątrobowo-jelitowe, laktoza jednowodna, micele, nietolerancja składników, tabletka powlekana, witamina D3 - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Calcium Sandoz + Vitamin D3 1000 mg + 880 IU
Produkt Calcium Sandoz + Vitamin D3 dostarcza 1000 mg jonów wapnia w formie węglanu wapnia oraz 22 µg (880 IU) cholekalcyferolu. Wapń charakteryzuje się ograniczoną biodostępnością (30-40% dawki absorbowanej głównie w proksymalnej części jelita cienkiego) i jest w organizmie głównie zmagazynowany w kościach (99%), gdzie występuje jako hydroksyapatyt. We krwi wapń występuje w trzech formach: 50% zjonizowanej (biologicznie czynnej), 5% w kompleksach z anionami oraz 45% związanej z białkami osocza. Wydalanie wapnia odbywa się przez nerki, przewód pokarmowy i pot, a jego homeostaza jest regulowana hormonalnie przez parathormon i witaminę D3, wpływając na filtrację i reabsorpcję kanalikową w nerkach.
1α-hydroksylaza, 25-hydroksylaza, białko osocza, biodostępność, cholekalcyferol, enterocyt, filtracja kłębuszkowa, hydroksyapatyt, kalcydiol, kalcytriol, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas żółciowy, lipaza trzustkowa, okres półtrwania, parathormon, regulacja hormonalna, wapń zjonizowany, wchłanianie kanalikowe, węglan wapnia, związek lipofilny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Juvit D3 Max 20000 IU/ml
Juvit D3 Max zawiera cholekalcyferol (witaminę D3) w stężeniu 20 000 IU/ml, gdzie jedna kropla (0,025 ml) dostarcza 500 IU (12,5 µg) witaminy D3. Witamina D3 jest dobrze wchłaniana w jelicie cienkim, co jest ułatwione przez kwasy żółciowe ze względu na jej lipofilny charakter. Po absorpcji, witamina D3 i jej metabolity są transportowane w osoczu głównie przez transkalcyferynę, z najsilniejszym powinowactwem do 25-hydroksycholekalcyferolu (kalcyfediolu). Magazynowanie zachodzi głównie w wątrobie, tkance tłuszczowej i mięśniach, z których substancje te są stopniowo uwalniane. Warto podkreślić, że cholekalcyferol przenika do mleka kobiet karmiących oraz przez łożysko, co ma znaczenie kliniczne w opiece nad kobietami w ciąży i laktacji.
1-hydroksylaza, 24, 24-hydroksylaza, 25-dihydroksycholekalcyferol, 25-hydroksycholekalcyferol, 25-hydroksylaza, cholekalcyferol, czas półtrwania, homeostaza wapniowo-fosforanowa, hydroksylacja, kalcyfediol, kalcytriol, kwas glukuronowy, kwasy żółciowe, parathormon, substancja lipofilna, transkalcyferyna, wchłanianie w jelicie cienkim, wydalanie drogą żółciową - Leksykon substancji czynnych
Ergokalcyferol – Właściwości farmakokinetyczne
Ergokalcyferol (witamina D₂) stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Vitalipid N Adult (0,5 μg/ml, 20 IU) oraz Vitalipid N Infant (1,0 μg/ml, 40 IU), wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne wynikające z jego lipofilnej natury i podania w postaci emulsji tłuszczowej. Po dożylnym podaniu omija wchłanianie jelitowe i trafia bezpośrednio do krążenia systemowego, gdzie jest transportowany przez białka wiążące witaminę D (VDBP) do tkanek docelowych i wątroby. Ergokalcyferol ulega dwustopniowej aktywacji: w wątrobie przez 25-hydroksylazę do 25(OH)D₂ – głównej formy krążącej, oraz w nerkach przez 1α-hydroksylazę do biologicznie aktywnej formy 1,25(OH)₂D₂. Okres półtrwania 25(OH)D₂ wynosi około 10-24 dni, natomiast 1,25(OH)₂D₂ jest eliminowany szybciej, w ciągu 4-6 godzin.
1α-hydroksylaza, 25-dihydroksyergokalcyferol, 25-hydroksyergokalcyferol, 25-hydroksylaza, białko wiążące witaminę D, chylomikron, emulsja tłuszczowa, emulsja typu olej w wodzie, ergokalcyferol, jednostka międzynarodowa, krążenie jelitowo-wątrobowe, krążenie systemowe, mineralizacja kości, okres półtrwania, osmolalność, substancja lipofilna, VDBP, Vitalipid N Adult, Vitalipid N Infant, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Alfakalcydol – Właściwości farmakokinetyczne
Alfakalcydol, dostępny w dawkach 0,25 oraz 1 mikrograma w formie kapsułek miękkich, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (~100%). Po absorpcji około 50% dawki ulega konwersji do aktywnego metabolitu – kalcytriolu, w procesie katalizowanym przez enzym 25-hydroksylazę w hepatocytach. Synteza kalcytriolu jest regulowana przez stężenie alfakalcydolu, białka wiążącego witaminę D (DBP), kalcytriolu oraz czynniki fizjologiczne, takie jak hipokalcemia i podwyższony poziom parathormonu, co zmniejsza ryzyko przedawkowania w porównaniu do bezpośredniego podawania kalcytriolu. Należy jednak zaznaczyć, że alfakalcydol wykazuje 2-3-krotnie wyższą toksyczność niż kalcytriol, co wymaga dalszych badań nad bezpieczeństwem stosowania.