Działania niepożądane
Dalacin C 75 mg
Lek Dalacin C zawiera klindamycynę w dawce 75 mg w kapsułkach i może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według MedDRA i częstości występowania. Najpoważniejsze z nich to rzekomobłoniaste zapalenie jelit oraz choroba związana z Clostridioides difficile, które stanowią zagrożenie życia. Ponadto, klindamycyna może indukować reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Lyella (TEN), zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i DRESS. Zaburzenia hematologiczne obejmują agranulocytozę, neutropenię, trombocytopenię, leukopenię i eozynofilię, co zwiększa ryzyko infekcji i powikłań krwotocznych. Do częstych działań niepożądanych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, ból brzucha, wymioty, nudności), a także zmiany skórne (wysypka, pokrzywka, rumień wielopostaciowy). W rzadkich przypadkach obserwuje się zatrzymanie akcji serca po szybkim podaniu dożylnym oraz ostre uszkodzenie nerek wymagające monitorowania funkcji nerek.
- Wprowadzenie do działań niepożądanych leku Dalacin C
- Klasyfikacja działań niepożądanych
- Szczegółowy opis działań niepożądanych
- Poważne działania niepożądane
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Inne działania niepożądane
- Częstotliwość występowania działań niepożądanych
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
- płonica
- posocznica
- zakażenie dolnych dróg oddechowych
- zakażenie jamy brzusznej
- zakażenie jamy ustnej
- zakażenie kości i stawu
- zakażenie skóry
- zakażenie tkanki miękkiej
- zakażenie w obrębie miednicy
- zakażenie zęba
- zakażenie żeńskich narządów płciowych
- zapalenie gardła
- zapalenie ucha środkowego
- zapalenie wsierdzia
- zapalenie zatoki
Wprowadzenie do działań niepożądanych leku Dalacin C
Lek Dalacin C zawiera substancję czynną klindamycynę w postaci chlorowodorku, dostępną w dawce 75 mg w kapsułkach. Jak każdy produkt leczniczy, Dalacin C może powodować działania niepożądane, które występują z różną częstotliwością i stopniem nasilenia u pacjentów przyjmujących ten antybiotyk. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego leku, ich charakterystykę oraz częstość występowania.1
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Dalacin C zostały sklasyfikowane zgodnie z terminologią MedDRA oraz według częstości występowania. Kategoryzacja częstości obejmuje następujące przedziały: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). W każdej grupie działania niepożądane uszeregowano zgodnie ze zmniejszającym się stopniem ciężkości.2
Szczegółowy opis działań niepożądanych
Poważne działania niepożądane
Stosowanie klindamycyny może prowadzić do szeregu poważnych działań niepożądanych, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Jednym z najpoważniejszych jest rzekomobłoniaste zapalenie jelit oraz choroba związana z Clostridioides difficile. Są to stany zagrożenia życia, które mogą rozwinąć się wskutek zaburzenia flory bakteryjnej jelit i namnożenia patogenów opornych na działanie klindamycyny.3
W zakresie zaburzeń immunologicznych, klindamycyna może wywołać reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny oraz inne reakcje nadwrażliwości, które manifestują się nagłym spadkiem ciśnienia, trudnościami w oddychaniu, pokrzywką i obrzękiem tkanek, szczególnie w obrębie twarzy i gardła.4
Leczenie klindamycyną może również prowadzić do poważnych zaburzeń skórnych, takich jak toksyczno-martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella, TEN), pęcherzowy rumień wielopostaciowy (zespół Stevensa-Johnsona, SJS) czy wysypka polekowa z eozynofilią i objawami uogólnionymi (DRESS). Te stany charakteryzują się rozległymi zmianami skórnymi, mogą obejmować błony śluzowe i wiążą się z wysoką śmiertelnością.5
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Klindamycyna może powodować zaburzenia hematologiczne, w tym agranulocytozę (brak granulocytów obojętnochłonnych), neutropenię (zmniejszenie liczby neutrofili), trombocytopenię (zmniejszenie liczby płytek krwi), leukopenię (zmniejszenie liczby leukocytów) oraz eozynofilię (zwiększenie liczby eozynofili). Zaburzenia te mogą prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje, zaburzeń krzepnięcia i innych powikłań.6
Zaburzenia żołądka i jelit
Do najczęstszych działań niepożądanych klindamycyny należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, ból brzucha, wymioty i nudności. W rzadszych przypadkach może dojść do owrzodzenia przełyku lub zapalenia błony śluzowej przełyku. Biegunka może być związana zarówno z bezpośrednim działaniem leku na motorykę przewodu pokarmowego, jak i z zakłóceniem równowagi mikrobioty jelitowej.7
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Stosowanie klindamycyny może prowadzić do żółtaczki oraz nieprawidłowych wyników testów funkcji wątroby. Hepatotoksyczność może manifestować się podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych, żółtaczką oraz, w rzadkich przypadkach, uszkodzeniem wątroby.8
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
W trakcie stosowania klindamycyny może dojść do ostrego uszkodzenia nerek. Stan ten wymaga monitorowania funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności nerek.9
Inne działania niepożądane
Do pozostałych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem klindamycyny należą:
- Zaburzenia układu nerwowego – mogą objawiać się zaburzeniami smaku10
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe – w tym zatrzymanie akcji serca (rzadkie, występujące po zbyt szybkim podaniu dożylnym), zakrzepowe zapalenie żył oraz niedociśnienie tętnicze11
- Zaburzenia w miejscu podania – w przypadku postaci pozajelitowych mogą wystąpić: ból, ropień lub podrażnienie w miejscu podania12
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia zestawienie działań niepożądanych leku Dalacin C wraz z ich częstotliwością występowania zgodnie z klasyfikacją MedDRA.
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstotliwość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Rzekomobłoniaste zapalenie jelit* | Częstość nieznana | Ciężkie zapalenie jelit wywołane nadmiernym wzrostem Clostridioides difficile |
| Choroba związana z Clostridioides difficile* | Częstość nieznana | Zespół objawów obejmujących od łagodnej biegunki do zapalenia okrężnicy z megacolon toksycznym | |
| Zakażenie pochwy* | Częstość nieznana | Objawowe zakażenie dróg rodnych, najczęściej grzybicze | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Eozynofilia | Częstość nieznana | Zwiększenie liczby eozynofili we krwi |
| Agranulocytoza* | Częstość nieznana | Znaczne zmniejszenie lub brak granulocytów obojętnochłonnych | |
| Neutropenia* | Częstość nieznana | Obniżenie liczby neutrofili poniżej wartości referencyjnych | |
| Trombocytopenia* | Częstość nieznana | Obniżenie liczby płytek krwi poniżej wartości referencyjnych | |
| Leukopenia* | Częstość nieznana | Obniżenie całkowitej liczby leukocytów | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Wstrząs anafilaktyczny* | Częstość nieznana | Ciężka, zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości |
| Reakcje anafilaktoidalne* | Częstość nieznana | Reakcje podobne do anafilaktycznych, ale o innym mechanizmie | |
| Reakcje anafilaktyczne* | Częstość nieznana | Natychmiastowa reakcja układu immunologicznego typu I | |
| Nadwrażliwość* | Częstość nieznana | Nieprawidłowa reakcja układu immunologicznego na lek | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zaburzenia smaku | Częstość nieznana | Zmiany w odczuwaniu smaku |
| Zaburzenia serca | Zatrzymanie akcji serca§ | Rzadko | Ustanie mechanicznej czynności serca, zwłaszcza po zbyt szybkim podaniu dożylnym |
| Zaburzenia naczyniowe | Zakrzepowe zapalenie żył | Częstość nieznana | Zapalenie ściany żyły z towarzyszącym zakrzepem |
| Niedociśnienie tętnicze§ | Rzadko | Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, zwłaszcza po zbyt szybkim podaniu dożylnym | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | Często | Częste, luźne stolce |
| Ból brzucha | Często | Dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej | |
| Wymioty | Często | Gwałtowne opróżnienie żołądka | |
| Nudności | Często | Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu | |
| Owrzodzenie przełyku* | Częstość nieznana | Tworzenie się ubytku błony śluzowej przełyku | |
| Zapalenie błony śluzowej przełyku* | Częstość nieznana | Stan zapalny błony śluzowej przełyku | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Żółtaczka* | Częstość nieznana | Zażółcenie skóry i białkówek oczu, spowodowane podwyższonym poziomem bilirubiny |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka grudkowo-plamkowa | Często | Grudkowo-plamkowe zmiany skórne |
| Pokrzywka | Często | Swędzące, obrzękowe wykwity skórne | |
| Rumień wielopostaciowy | Często | Zmiany skórne o charakterze tarczowatym | |
| Świąd | Często | Nieprzyjemne odczucie prowokujące do drapania | |
| Toksyczno-martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella, TEN)* | Częstość nieznana | Ciężka reakcja skórna prowadząca do martwicy i oddzielania się naskórka | |
| Pęcherzowy rumień wielopostaciowy (zespół Stevensa-Johnsona, SJS)* | Częstość nieznana | Ciężka reakcja skórna z pęcherzami i nadżerkami na skórze i błonach śluzowych | |
| Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami uogólnionymi (DRESS)* | Częstość nieznana | Ciężka reakcja polekowa z wysypką, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych i zajęciem narządów wewnętrznych | |
| Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)* | Częstość nieznana | Wysypka krostkowa z gorączką i neutrofilią | |
| Obrzęk naczynioruchowy* | Częstość nieznana | Obrzęk skóry, tkanki podskórnej i błon śluzowych | |
| Złuszczające zapalenie skóry* | Częstość nieznana | Zapalenie skóry z intensywnym złuszczaniem naskórka | |
| Pęcherzowe zapalenie skóry* | Częstość nieznana | Zapalenie skóry z tworzeniem pęcherzy | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Ostre uszkodzenie nerek# | Częstość nieznana | Nagłe pogorszenie czynności nerek |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Ból† | Częstość nieznana | Dolegliwości bólowe związane z miejscem podania (tylko postać do wstrzykiwań) |
| Ropień w miejscu podania† | Częstość nieznana | Zbiornik ropy w miejscu podania (tylko postać do wstrzykiwań) | |
| Podrażnienie w miejscu podania* | Częstość nieznana | Reakcja zapalna w miejscu podania | |
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby | Częstość nieznana | Podwyższone wartości enzymów wątrobowych i innych parametrów |
* Działania niepożądane zaobserwowane po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu.
# Szczegóły dostępne w rozdziale 4.4 ChPL.
† Działania niepożądane zaobserwowane tylko podczas stosowania postaci produktu leczniczego do wstrzykiwań.
§ Rzadkie przypadki działań niepożądanych zaobserwowane po zbyt szybkim podaniu dożylnym produktu leczniczego.13
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu niezwykle istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Procedura ta umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.14
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania