Leki w grupie
„antybiotyk linkozamidowy”

Antybiotyki linkozamidowe to grupa antybiotyków bakteriostatycznych, które hamują syntezę białek bakteryjnych poprzez wiązanie się z podjednostką 50S rybosomu. Mechanizm działania opiera się na blokowaniu reakcji transpeptydacji, co uniemożliwia tworzenie wiązań peptydowych w łańcuchu białkowym bakterii.

Główne substancje czynne z tej grupy to klindamycyna i linkomycyna. W Polsce dostępne są preparaty zawierające klindamycynę pod nazwami handlowymi: Clindamycin MIP, Klimicin, Dalacin C, Clindanea, Clindacne. Linkomycyna jest rzadziej stosowana i występuje w preparatach takich jak Lincocin.

Antybiotyki linkozamidowe wykazują szczególną skuteczność wobec bakterii beztlenowych (np. Bacteroides spp., Clostridium spp.) oraz bakterii Gram-dodatnich (Staphylococcus spp., Streptococcus spp.). Klindamycyna jest lekiem z wyboru w leczeniu zakażeń tkanek miękkich, kości i stawów, zakażeń w obrębie jamy brzusznej, miednicy mniejszej oraz w stomatologii.

Do największych zalet antybiotyków linkozamidowych należy ich dobra penetracja do tkanek, w tym do kości i stawów, oraz skuteczność przeciwko bakteriom beztlenowym. Klindamycyna może być stosowana zarówno doustnie, jak i pozajelitowo, co zwiększa elastyczność terapii. Dodatkowo, linkozamidy wykazują działanie immunomodulujące, co może być korzystne w niektórych infekcjach.

Najpoważniejszym zagrożeniem związanym ze stosowaniem antybiotyków linkozamidowych jest ryzyko rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelit wywołanego przez Clostridioides difficile. Objawia się ono silną biegunką, która może wystąpić nawet kilka tygodni po zakończeniu terapii. Inne działania niepożądane obejmują reakcje alergiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz wzrost aktywności enzymów wątrobowych. Ze względu na narastającą oporność bakterii, szczególnie szczepów Staphylococcus aureus opornych na metycylinę (MRSA), skuteczność linkozamidów może być ograniczona.

Linkozamidy nie tworzą formalnie podgrup, choć klindamycyna, będąca półsyntetyczną pochodną linkomycyny, znacznie częściej znajduje zastosowanie kliniczne ze względu na lepszy profil farmakokinetyczny i mniejszą liczbę działań niepożądanych. Klindamycyna jest również dostępna w różnych postaciach do stosowania miejscowego (żele, kremy, roztwory), co rozszerza jej zastosowanie o leczenie trądziku i bakteryjnych zakażeń skóry.

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl