X czynnik krzepnięcia krwi

Czynnik X krzepnięcia krwi, znany również jako czynnik Stuarta-Prowera, jest glikoproteiną zależną od witaminy K, która odgrywa kluczową rolę w kaskadzie krzepnięcia krwi. Jest produkowany w wątrobie i stanowi element zarówno wewnątrzpochodnego, jak i zewnątrzpochodnego szlaku krzepnięcia, co czyni go istotnym punktem zbieżności obu tych dróg.

W procesie krzepnięcia czynnik X po aktywacji do formy Xa katalizuje przekształcenie protrombiny (czynnika II) do trombiny, która z kolei przekształca fibrynogen w fibrynę, tworząc skrzep. Aktywacja czynnika X może nastąpić przez kompleks czynnika tkankowego/VIIa (szlak zewnątrzpochodny) lub przez kompleks czynnika IXa/VIIIa (szlak wewnątrzpochodny).

Niedobór czynnika X jest rzadkim zaburzeniem krzepnięcia krwi, dziedziczonym autosomalnie recesywnie, prowadzącym do zwiększonej skłonności do krwawień. Z kolei inhibitory czynnika Xa, takie jak rywaroksaban, apiksaban czy edoksaban, są nowoczesnymi lekami przeciwkrzepliwymi stosowanymi w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz w zapobieganiu udarom mózgu u pacjentów z migotaniem przedsionków.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl