Działania niepożądane
Azacitidine Sandoz 100 mg
Azacytydyna, stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML) z 20-30% blastów w szpiku, wiąże się z wysokim ryzykiem działań niepożądanych, które występują u 97% pacjentów. Najczęstsze ciężkie powikłania obejmują gorączkę neutropeniczną (8,0%), niedokrwistość (2,3%), małopłytkowość (3,5%) oraz zakażenia, takie jak posocznica neutropeniczna (0,8%) i zapalenie płuc (2,5%). U pacjentów starszych (≥65 lat) z AML i >30% blastów częstość gorączki neutropenicznej wzrasta do 25,0%, a zapalenia płuc do 20,3%. Działania niepożądane hematologiczne (71,4%) i żołądkowo-jelitowe (60,6%) są powszechne, a reakcje w miejscu podania dotyczą 77,1% pacjentów, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu (stopień 1-2). Wśród poważnych powikłań wymienia się również krwotoki mózgowe (0,5%) i żołądkowo-jelitowe (0,8%), reakcje nadwrażliwości (0,25%) oraz zespół rozpadu guza.
Działania niepożądane leku Azacitidine Sandoz
Stosowanie azacytydyny wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. W badaniach klinicznych dotyczących leczenia pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi (MDS), przewlekłą białaczką mielomonocytową (CMML) oraz ostrą białaczką szpikową (AML) z 20-30% blastów w szpiku działania niepożądane uznawane za możliwie lub prawdopodobnie związane z podawaniem azacytydyny wystąpiły u 97% pacjentów.1
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Profil bezpieczeństwa azacytydyny różni się nieco w zależności od leczonej populacji pacjentów. Dostępne dane pochodzą zarówno z badań klinicznych, jak i obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu.2
Ciężkie działania niepożądane
W kluczowych badaniach klinicznych u dorosłych pacjentów z MDS, CMML i AML (20-30% blastów w szpiku) najczęściej obserwowano następujące ciężkie działania niepożądane:3
- Gorączka neutropeniczna (8,0%) – stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji
- Niedokrwistość (2,3%) – prowadząca do osłabienia i konieczności transfuzji
Inne ciężkie działania niepożądane z trzech głównych badań obejmowały:4
- Zakażenia – posocznica neutropeniczna (0,8%) i zapalenie płuc (2,5%), niektóre przypadki zakończyły się zgonem
- Małopłytkowość (3,5%) – zwiększająca ryzyko krwawień
- Reakcje nadwrażliwości (0,25%) – mogące prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego
- Zdarzenia krwotoczne – krwotok mózgowy (0,5%), krwotok żołądkowo-jelitowy (0,8%) oraz krwotok śródczaszkowy (0,5%)
U pacjentów starszych (≥65 lat) z AML z >30% blastów w szpiku, najczęściej występującymi ciężkimi działaniami niepożądanymi (≥10%) były:5
- Gorączka neutropeniczna (25,0%) – znacznie wyższa częstość niż w populacji MDS
- Zapalenie płuc (20,3%) – często występujące powikłanie infekcyjne
- Gorączka (10,6%) – wymagająca różnicowania z infekcjami
Rzadziej zgłaszane ciężkie działania niepożądane w tej grupie pacjentów obejmowały:6
- Posocznica (5,1%) – stan zagrożenia życia
- Niedokrwistość (4,2%)
- Posocznica neutropeniczna (3,0%)
- Zakażenie dróg moczowych (3,0%)
- Małopłytkowość (2,5%)
- Neutropenia (2,1%)
- Zapalenie tkanki łącznej (2,1%)
- Zawroty głowy (2,1%)
- Duszność (2,1%)
Najczęstsze działania niepożądane
U pacjentów z MDS, CMML i AML (20-30% blastów) najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były:7
- Reakcje hematologiczne (71,4%) – w tym małopłytkowość, neutropenia i leukopenia, zazwyczaj stopnia 3-4
- Zdarzenia żołądkowo-jelitowe (60,6%) – w tym nudności, wymioty, zazwyczaj stopnia 1-2
- Reakcje w miejscu podania (77,1%) – zazwyczaj stopnia 1-2
W przypadku starszych pacjentów z AML z >30% blastów w szpiku, najczęściej zgłaszanymi (≥30%) działaniami niepożądanymi były:8
- Zdarzenia żołądkowo-jelitowe:
- Zaparcia (41,9%) – zazwyczaj stopnia 1-2
- Nudności (39,8%) – zazwyczaj stopnia 1-2
- Biegunka (36,9%) – zazwyczaj stopnia 1-2
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
- Gorączka (37,7%) – zazwyczaj stopnia 1-2
- Zdarzenia hematologiczne:
- Gorączka neutropeniczna (32,2%) – zazwyczaj stopnia 3-4
- Neutropenia (30,1%) – zazwyczaj stopnia 3-4
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane związane z leczeniem azacytydyną, pochodzące z głównych badań klinicznych dotyczących MDS i AML oraz z obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu.9
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie płuc, zakażenia dróg moczowych | Posocznica, posocznica neutropeniczna, zakażenia górnych dróg oddechowych, zapalenie tkanki łącznej | Wstrząs septyczny | ||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Gorączka neutropeniczna, neutropenia, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość | Pancytopenia, niewydolność szpiku kostnego | |||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości | ||||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Anoreksja, zmniejszony apetyt | Odwodnienie | Zespół rozpadu guza | ||
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Stan splątania, lęk | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | Krwotok śródczaszkowy | |||
| Zaburzenia oka | Krwotok oczny, krwotok spojówkowy | ||||
| Zaburzenia serca | Wysięk osierdziowy | Zapalenie osierdzia | |||
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie, nadciśnienie | ||||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność, krwotok z nosa | Wysięk opłucnowy, duszność wysiłkowa, ból gardła i krtani | Śródmiąższowa choroba płuc | ||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka, wymioty, zaparcia, nudności, ból brzucha | Krwotok żołądkowo-jelitowy, krwotok z odbytnicy, zapalenie jamy ustnej, krwawienie z dziąseł, niestrawność | Martwicze zapalenie okrężnicy | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Niewydolność wątroby, postępująca śpiączka wątrobowa | ||||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wybroczyny, świąd, wysypka, siniaki | Plamica, łysienie, pokrzywka, rumień, wysypka plamista | Ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, zgorzelinowe zapalenie skóry | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle stawów, bóle mięśniowo-szkieletowe | Kurcze mięśni, bóle mięśniowe | |||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niewydolność nerek, krwiomocz, zwiększone stężenie kreatyniny w surowicy | Kwasica cewek nerkowych | |||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka, zmęczenie, astenia, ból w klatce piersiowej, rumień w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, reakcja w miejscu wstrzyknięcia (nieokreślona) | Siniaki, krwiak, stwardnienie, wysypka, świąd, zapalenie, przebarwienie, guzek i krwotok w miejscu wstrzyknięcia, złe samopoczucie, dreszcze, krwotok w miejscu założenia cewnika | Martwica w miejscu wstrzyknięcia | ||
| Badania diagnostyczne | Zmniejszenie masy ciała |
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Stosowanie azacytydyny wiąże się z istotnymi zagrożeniami dla pacjenta, które wymagają szczególnej uwagi lekarza prowadzącego. Najpoważniejsze z nich to:10
- Powikłania hematologiczne – mielosupresja stanowi główne ryzyko terapii i może prowadzić do:
- Infekcji zagrażających życiu (posocznica, zapalenie płuc)
- Krwawień wewnętrznych (śródczaszkowe, żołądkowo-jelitowe)
- Konieczności transfuzji krwi i hospitalizacji
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – mogą prowadzić do:
- Odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych
- Niedożywienia
- W skrajnych przypadkach, do martwiczego zapalenia okrężnicy, które jest stanem zagrożenia życia
- Reakcje w miejscu podania – mogą skutkować:
- Zakażeniami miejscowymi
- Martwicą tkanek
- Bólem przewlekłym
- Zaburzenia wątroby – w tym niewydolność wątroby i postępująca śpiączka wątrobowa, które mogą prowadzić do zgonu
- Zespół rozpadu guza – potencjalnie śmiertelne powikłanie metaboliczne
Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku z AML, u których występowanie ciężkich działań niepożądanych, zwłaszcza infekcyjnych i hematologicznych, jest znacznie częstsze.11
Monitorowanie i postępowanie przy działaniach niepożądanych
Ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, pacjenci leczeni azacytydyną wymagają regularnego monitorowania, szczególnie w zakresie:
- Morfologii krwi – przed każdym cyklem leczenia i w razie potrzeby
- Funkcji wątroby i nerek
- Objawów infekcji
- Objawów krwawienia
W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych może być konieczna modyfikacja dawki, opóźnienie podania kolejnego cyklu lub przerwanie leczenia, w zależności od indywidualnej oceny korzyści i ryzyka u danego pacjenta.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania