Właściwości farmakokinetyczne
Rosuvastatin Krka 30 mg

Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jej skuteczność w obniżaniu poziomu cholesterolu LDL. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 5 godzinach, z bezwzględną biodostępnością około 20%. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~134 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%, głównie albuminami). Metabolizm rozuwastatyny jest niewielki (około 10%), głównie przez izoenzymy CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 20 godzin, a klirens osoczowy około 50 l/h. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (~90%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (~10%, z czego 5% w postaci niezmienionej). Farmakokinetyka leku jest liniowa i stabilna po wielokrotnym podaniu, bez istotnych różnic związanych z wiekiem czy płcią u dorosłych.

Właściwości farmakokinetyczne rozuwastatyny

Rozuwastatyna jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA o specyficznych właściwościach farmakokinetycznych, które determinują jej działanie terapeutyczne w obniżaniu poziomu cholesterolu LDL. Poniżej przedstawiono szczegółowe parametry farmakokinetyczne leku Rosuvastatin Krka, dostępnego w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg, 30 mg i 40 mg w postaci tabletek powlekanych.1

Wchłanianie

Po podaniu doustnym rozuwastatyna osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 5 godzinach. Bezwzględna biodostępność rozuwastatyny jest relatywnie niska i wynosi około 20%, co jest charakterystyczne dla tej grupy leków i związane z efektem pierwszego przejścia przez wątrobę.2

Dystrybucja

Rozuwastatyna charakteryzuje się znacznym wychwytem przez wątrobę, która stanowi główne miejsce tworzenia cholesterolu i usuwania cholesterolu LDL. Objętość dystrybucji leku wynosi około 134 l, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Lek w wysokim stopniu (około 90%) wiąże się z białkami osocza, przede wszystkim z albuminami.3

Metabolizm

Jedną z istotnych cech rozuwastatyny jest jej niewielki stopień metabolizowania w organizmie. Zaledwie około 10% podanej dawki podlega procesom biotransformacji. Badania metabolizmu przeprowadzone in vitro z wykorzystaniem ludzkich hepatocytów wykazały niskie powinowactwo rozuwastatyny do enzymów układu cytochromu P450.4

W procesie metabolizmu rozuwastatyny uczestniczą następujące izoenzymy cytochromu P450:

  • CYP2C9 – główny izoenzym zaangażowany w metabolizm
  • CYP2C19 – uczestniczy w mniejszym stopniu
  • CYP3A4 – uczestniczy w mniejszym stopniu
  • CYP2D6 – uczestniczy w mniejszym stopniu

5

Głównymi metabolitami rozuwastatyny są:

  • Pochodne N-demetylowane – charakteryzują się około 50% niższą aktywnością w porównaniu do związku macierzystego
  • Pochodne laktonowe – uważane są za nieaktywne klinicznie

6

Eliminacja

Rozuwastatyna jest wydalana głównie z kałem (około 90% podanej dawki), zarówno w postaci dawki wchłoniętej, jak i niewchłoniętej. Pozostała część (około 10%) jest wydalana przez nerki, przy czym jedynie około 5% jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej. Okres półtrwania rozuwastatyny w fazie eliminacji wynosi około 20 godzin i nie ulega zwiększeniu przy stosowaniu większych dawek leku.7

Średni klirens osoczowy rozuwastatyny wynosi około 50 l/h (współczynnik zmienności 21,7%). Istotną rolę w procesie wychwytu rozuwastatyny przez komórki wątroby, a tym samym w procesie eliminacji leku, odgrywa transporter błonowy OATP-C, obecny w błonie komórek wątroby.8

Liniowość farmakokinetyki

Ekspozycja ogólnoustrojowa na rozuwastatynę zwiększa się proporcjonalnie do podanej dawki, co wskazuje na liniową farmakokinetykę leku. Parametry farmakokinetyczne rozuwastatyny nie ulegają zmianie po wielokrotnym podaniu leku w ciągu doby, co umożliwia przewidywalność działania terapeutycznego.9

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Wpływ wieku i płci

Badania farmakokinetyczne rozuwastatyny nie wykazały klinicznie istotnych różnic w farmakokinetyce leku zależnych od wieku i płci pacjentów dorosłych. W przypadku dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną ekspozycja na rozuwastatynę jest podobna lub nawet mniejsza niż ta obserwowana u dorosłych pacjentów z dyslipidemią.10

Wpływ rasy

Przynależność rasowa pacjentów może istotnie wpływać na farmakokinetykę rozuwastatyny. Badania wykazały:

  • U pacjentów rasy azjatyckiej (pochodzących z Japonii, Chin, Filipin, Wietnamu oraz Korei) stwierdzono około 2-krotne zwiększenie mediany AUC i Cmax w porównaniu z pacjentami rasy białej
  • U pacjentów pochodzących z Indii obserwowano około 1,3-krotne zwiększenie mediany AUC i Cmax w porównaniu z pacjentami rasy białej
  • Nie wykazano istotnych klinicznie różnic w farmakokinetyce rozuwastatyny pomiędzy pacjentami rasy białej i czarnej

11

Wpływ zaburzeń czynności nerek

Wpływ zaburzeń czynności nerek na farmakokinetykę rozuwastatyny zależy od stopnia ich nasilenia:

  • Łagodne lub umiarkowane zaburzenia czynności nerek nie wpływają na stężenie rozuwastatyny lub jej N-demetylowanych metabolitów w osoczu
  • U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) stwierdzono 3-krotne zwiększenie stężenia rozuwastatyny w osoczu oraz 9-krotne zwiększenie stężenia N-demetylowanych metabolitów w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami
  • U pacjentów dializowanych stężenie rozuwastatyny w stanie stacjonarnym jest o około 50% większe niż u zdrowych ochotników

12

Wpływ zaburzeń czynności wątroby

Wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę rozuwastatyny jest zróżnicowany w zależności od stopnia ich nasilenia ocenianego w skali Child-Pugh:

  • U pacjentów z wynikiem ≤7 punktów w skali Child-Pugh nie stwierdzono zwiększonej ekspozycji na rozuwastatynę
  • U pacjentów z wynikiem 8-9 punktów w skali Child-Pugh stwierdzono co najmniej 2-krotne zwiększenie ekspozycji na rozuwastatynę w porównaniu z pacjentami z mniejszą liczbą punktów
  • Brak danych dotyczących pacjentów z wynikiem >9 punktów w skali Child-Pugh

13

Wpływ polimorfizmu genetycznego

Na farmakokinetykę rozuwastatyny znaczący wpływ mają polimorfizmy genetyczne dotyczące białek transportujących. Rozmieszczenie i ekspozycja na rozuwastatynę, podobnie jak na inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, związane są głównie z aktywnością białek transportujących OATP1B1 oraz BCRP.14

U pacjentów z określonymi polimorfizmami genetycznymi występuje zwiększone ryzyko ekspozycji na rozuwastatynę:

  • Polimorfizm SLCO1B1 (OATP1B1) c.521CC – zwiększa ekspozycję na rozuwastatynę w porównaniu z genotypem SLCO1B1 c.521TT
  • Polimorfizm ABCG2 (BCRP) c.421AA – zwiększa ekspozycję na rozuwastatynę w porównaniu z genotypem ABCG2 c.421CC

15

Należy zaznaczyć, że w rutynowej praktyce klinicznej nie wykonuje się genotypowania w kierunku tych polimorfizmów. Jednak u pacjentów, o których wiadomo, że mają tego typu polimorfizmy, zalecane jest stosowanie mniejszych dawek rozuwastatyny w celu zapobiegania potencjalnym działaniom niepożądanym związanym ze zwiększoną ekspozycją na lek.16

Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży

Przeprowadzono dwa badania farmakokinetyczne rozuwastatyny (podawanej w tabletkach) w populacji dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną w wieku 10-17 lub 6-17 lat, obejmujące łącznie 214 pacjentów. Wyniki tych badań wykazały, że:

  • Ekspozycja na rozuwastatynę u dzieci i młodzieży jest porównywalna lub nawet mniejsza niż ekspozycja obserwowana u pacjentów dorosłych
  • Ekspozycja na rozuwastatynę była przewidywalna w odniesieniu do zastosowanej dawki leku
  • Ekspozycja na rozuwastatynę pozostawała przewidywalna w odniesieniu do czasu trwania leczenia w okresie 2-letnim

17

Tabela: Najważniejsze parametry farmakokinetyczne rozuwastatyny
Parametr Wartość
Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) Około 5 godzin
Bezwzględna biodostępność Około 20%
Objętość dystrybucji Około 134 l
Wiązanie z białkami osocza Około 90% (głównie z albuminami)
Metabolizm Niewielki (około 10%)
Główne izoenzymy cytochromu P450 CYP2C9 (główny), CYP2C19, CYP3A4, CYP2D6
Okres półtrwania w fazie eliminacji Około 20 godzin
Średni klirens osoczowy Około 50 l/h (współczynnik zmienności 21,7%)
Droga eliminacji Około 90% z kałem, 10% z moczem (5% w postaci niezmienionej)
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl