Specjalne ostrzeżenia
Hydrochlorothiazidum Polpharma

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Hydrochlorothiazidum Polpharma

Produkt leczniczy Hydrochlorothiazidum Polpharma, dostępny w dawkach 12,5 mg oraz 25 mg w postaci tabletek, wymaga szczególnej uwagi lekarza przepisującego ze względu na szereg potencjalnych zagrożeń związanych z jego stosowaniem. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności, które należy uwzględnić podczas terapii tym lekiem.¹

Zaburzenia równowagi elektrolitowej

Hydrochlorotiazyd może powodować istotne zaburzenia równowagi elektrolitowej, w tym hiponatremię, alkalozę hipochloremiczną, hipokaliemię oraz hipomagnezemię. Konieczne jest prowadzenie dokładnego monitorowania pacjentów w trakcie leczenia, szczególnie tych otrzymujących parenteralnie płyny lub u których występują uporczywe wymioty.²

Objawami wskazującymi na zaburzenia równowagi elektrolitowej mogą być:

• suchość w ustach i pragnienie – początkowe objawy utraty płynów
• osłabienie, letarg, senność – świadczące o rozwijających się zaburzeniach elektrolitowych
• niepokój ruchowy, drgawki i dezorientacja – mogące wskazywać na poważne zmiany stężenia elektrolitów
• bóle i skurcze mięśni, nużliwość mięśni – typowe dla hipokaliemii
• niedociśnienie i oliguria – mogące świadczyć o odwodnieniu
• tachykardia – częsty objaw zaburzeń elektolitowych
• nudności i wymioty – mogące pogłębiać istniejące zaburzenia

³

Hiponatremia

Hiponatremia wywołana stosowaniem hydrochlorotiazydu najczęściej ma łagodny i bezobjawowy przebieg. Rzadko może wystąpić hiponatremia ciężka (stężenie sodu w surowicy poniżej 120 mEq/l), która wymaga natychmiastowej interwencji.⁴

Szczególne ryzyko hiponatremii występuje u następujących grup pacjentów:

• pacjenci z zastoinową niewydolnością krążenia
• pacjenci ze schorzeniami wątroby
• pacjenci w podeszłym wieku
• kobiety z niską masą ciała
• osoby stosujące dietę niskosodową
• pacjenci przyjmujący doustnie mało płynów i elektrolitów

Wyżej wymienione osoby powinny ograniczać podaż płynów do około 500 ml na dobę i rozważyć odstawienie leku moczopędnego, szczególnie podczas upałów.⁵

W przypadku hiponatremii zagrażającej życiu nie należy podawać sodu chlorku. Przy leczeniu ciężkiej, objawowej hiponatremii, niezbędna jest szczególna ostrożność podczas suplementacji sodu chlorkiem. Zaleca się, aby w pierwszych 24 godzinach leczenia stężenie sodu w surowicy nie zwiększyło się o więcej niż 20 mEq/l. Zbyt szybkie doprowadzenie do normonatremii lub hipernatremii może spowodować uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego.⁶

Hipokaliemia

U pacjentów leczonych hydrochlorotiazydem przez dłuższy czas oraz u pacjentów z marskością wątroby może wystąpić hipokaliemia. Należy zwrócić szczególną uwagę na ten objaw, gdyż hipokaliemia zwiększa wrażliwość mięśnia sercowego na toksyczne działanie glikozydów naparstnicy.⁷

Reakcje nadwrażliwości

U niektórych pacjentów, zwłaszcza z alergią lub astmą oskrzelową w wywiadzie, mogą wystąpić objawy nadwrażliwości na hydrochlorotiazyd. Należy monitorować pacjentów pod kątem reakcji alergicznych, szczególnie w początkowym okresie leczenia.⁸

Wpływ na gruczoł tarczowy

Hydrochlorotiazyd zmniejsza wiązanie jodu z białkami osocza, nie zaburzając jednak czynności gruczołu tarczowego. Przed wykonaniem badań czynnościowych przytarczyc należy odstawić produkt, aby uniknąć fałszywych wyników.⁹

Gospodarka wapniowa

Hydrochlorotiazyd zmniejsza wydalanie wapnia z moczem, co może prowadzić do nieznacznego podwyższenia stężenia tego jonu w surowicy krwi u niektórych pacjentów bez zaburzeń metabolicznych. Należy monitorować stężenie wapnia, szczególnie u pacjentów z predyspozycją do hiperkalcemii.¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Hydrochlorotiazyd nie wykazuje skuteczności, jeśli klirens kreatyniny jest mniejszy niż 30 ml/min. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lek może przyspieszyć wystąpienie lub nasilić objawy mocznicy w związku z kumulacją produktu. W takich przypadkach należy przerwać leczenie hydrochlorotiazydem.¹¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby hydrochlorotiazyd należy stosować ze szczególną ostrożnością, ponieważ nawet nieznaczne zaburzenia równowagi elektrolitowej mogą wywołać śpiączkę wątrobową. Zaleca się regularne monitorowanie funkcji wątroby oraz równowagi elektrolitowej u tych pacjentów.¹²

Wpływ na metabolizm kwasu moczowego

Hydrochlorotiazyd może podwyższać stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi i wywołać dnę moczanową. U pacjentów z podwyższonym poziomem kwasu moczowego lub historią dny należy zachować szczególną ostrożność i regularnie monitorować stężenie kwasu moczowego.¹³

Wpływ na metabolizm węglowodanów i lipidów

Hydrochlorotiazyd może niekorzystnie wpływać na metabolizm węglowodanów, zmniejszając tolerancję glukozy, oraz na profil lipidowy, podwyższając stężenie cholesterolu i trójglicerydów w surowicy krwi. U pacjentów z cukrzycą utajoną w czasie leczenia hydrochlorotiazydem może ujawnić się jawna cukrzyca. Konieczne jest monitorowanie parametrów glikemii oraz profilu lipidowego u pacjentów leczonych tym lekiem.¹⁴

Toczeń rumieniowaty układowy

Należy zwrócić uwagę, że hydrochlorotiazyd może wywołać lub zaostrzyć objawy układowego tocznia rumieniowatego. Pacjenci z toczniem lub predyspozycją do jego wystąpienia powinni być szczególnie monitorowani podczas leczenia tym lekiem.¹⁵