zaburzenie wzrostu związane z niewystarczającym wydzielaniem hormonu wzrostu
Wskazanie

Zaburzenie wzrostu związane z niewystarczającym wydzielaniem hormonu wzrostu (somatotropiny) to stan, w którym dzieci rosną wolniej niż ich rówieśnicy z powodu niedoboru lub braku hormonu wzrostu (GH). Niedobór hormonu wzrostu (GHD) może być wrodzony (genetyczny) lub nabyty na skutek uszkodzenia przysadki mózgowej, nowotworów, radioterapii, urazów głowy lub chorób zapalnych.

Diagnostyka obejmuje ocenę wzrostu dziecka na siatkach centylowych, badania obrazowe przysadki mózgowej (MRI) oraz testy stymulacyjne wydzielania hormonu wzrostu (np. test z klonidyną, test z insuliną, test z argininą). Potwierdzona diagnoza GHD wymaga wykazania niedostatecznej odpowiedzi na co najmniej dwa testy stymulacyjne.

Podstawą leczenia jest substytucja rekombinowanym ludzkim hormonem wzrostu (rhGH), podawanym w codziennych iniekcjach podskórnych. Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak: Genotropin, Omnitrope, Norditropin, Zomacton i Saizen. Leczenie jest długotrwałe i prowadzone do momentu zakończenia wzrastania, czyli do osiągnięcia dojrzałości szkieletowej.

Największe trudności w leczeniu obejmują konieczność długotrwałego stosowania codziennych iniekcji, co może być uciążliwe dla pacjenta i wpływać na compliance. Istotnym wyzwaniem jest również ustalenie optymalnej dawki hormonu wzrostu dla konkretnego pacjenta oraz monitorowanie skuteczności terapii. Reakcja na leczenie może być różna, a w niektórych przypadkach obserwuje się mniejszą odpowiedź niż oczekiwana, co wymaga modyfikacji schematu leczenia. Dodatkowym problemem jest wysoki koszt terapii, który w Polsce jest częściowo refundowany w ramach programów lekowych NFZ.

Odpowiednio wczesne rozpoczęcie leczenia ma kluczowe znaczenie dla uzyskania optymalnych efektów terapeutycznych. Dzieci nieleczone lub leczone zbyt późno nie osiągają swojego potencjału wzrostowego, co może mieć negatywne konsekwencje psychospołeczne. Dlatego istotne jest, aby pediatrzy i lekarze rodzinni zwracali szczególną uwagę na parametry wzrastania dzieci podczas rutynowych badań.