Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sulpiryd

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania sulpirydu

Dane przedkliniczne na temat bezpieczeństwa stosowania sulpirydu obejmują szereg badań przeprowadzonych na zwierzętach laboratoryjnych, które dostarczają istotnych informacji o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem tej substancji u ludzi. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane z badań toksykologicznych, kancerogenności oraz wpływu na rozród i rozwój.¹

Toksyczność ostra

W badaniach dotyczących ostrej toksyczności sulpirydu, wartości LD50 (dawka śmiertelna dla 50% badanej populacji) wykazały znaczne różnice w zależności od drogi podania i gatunku zwierząt. Po podaniu doustnym dawka LD50 wynosiła 9800 mg/kg masy ciała u szczurów oraz 1700 mg/kg masy ciała u myszy. Natomiast po podaniu pozajelitowym wartości te były znacząco niższe – 40 mg/kg masy ciała u szczurów i 48 mg/kg masy ciała u myszy, co wskazuje na istotne różnice w biodostępności sulpirydu w zależności od drogi podania.²

Wpływ na układ endokrynny

Hiperprolaktynemia jest istotnym skutkiem farmakologicznym sulpirydu. Ekspozycja na sulpiryd powoduje zwiększone wydzielanie prolaktyny, co w badaniach kancerogenności przeprowadzonych na zwierzętach doświadczalnych przyczyniało się do zwiększenia ryzyka występowania guzów sutka. Warto zaznaczyć, że hiperprolaktynemia u ludzi może potencjalnie pogarszać rokowanie w przypadkach już istniejących guzów sutka, jednak pełna zależność w odniesieniu do ludzi nie została jednoznacznie potwierdzona.¹

Kancerogenność

Badania kancerogenności sulpirydu dostarczyły złożonych wyników, które wykazują istotne różnice międzygatunkowe:

• U szczurów rasy Wistar nie zaobserwowano zależnego od wielkości dawki zwiększenia częstości występowania nowotworów wywodzących się z komórek wysp trzustkowych. Można wykluczyć bezpośredni wpływ stymulujący na podziały komórek wysp trzustkowych.¹
• Stwierdzona korelacja ekspozycji na sulpiryd z wzrostem częstości występowania nowotworów u szczurów jest cechą gatunkowo-specyficzną, charakterystyczną dla tego gatunku zwierząt laboratoryjnych.¹
• W eksperymentach przeprowadzonych u szczurów innej rasy oraz u myszy nie wykryto zwiększonej częstości występowania nowotworów trzustki.¹

¹

W długoterminowych badaniach prowadzonych na zwierzętach laboratoryjnych z zastosowaniem leków neuroleptycznych (w tym sulpirydu) stwierdzono zwiększenie liczby przypadków występowania guzów gruczołów wydzielania wewnętrznego. Niektóre z tych guzów miały charakter złośliwy. Zjawisko to obserwowano u niektórych, ale nie u wszystkich badanych gatunków szczurów i myszy.^{1 2}

Należy podkreślić, że brak jest danych potwierdzających podobne zjawiska u ludzi. Dotychczas nie określono jednoznacznego związku między stosowaniem leków neuroleptycznych a występowaniem guzów u ludzi. Niemniej jednak, przed zastosowaniem neuroleptyków, w tym sulpirydu, u pacjentów z rozwijającym się procesem nowotworowym lub chorobą nowotworową w wywiadzie, należy dokładnie rozważyć stosunek potencjalnych korzyści terapeutycznych do ryzyka.^{1 2}

Embriotoksyczność i wpływ na rozwój potomstwa

Dostępne dane na temat embriotoksyczności sulpirydu są niepełne. W badaniach na szczurach wykazano, że ekspozycja płodów na sulpiryd w ostatnim trymestrze ciąży powodowała wzrost stężenia prolaktyny oraz zwiększenie masy ciała płodów.¹

Należy zauważyć, że brakuje wystarczających danych pozwalających na kompleksową ocenę możliwych skutków podawania sulpirydu na rozwój noworodków po prenatalnej i poporodowej ekspozycji potomstwa. Ta luka w danych przedklinicznych wymaga ostrożności przy stosowaniu sulpirydu u kobiet w ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze.¹

Wnioski istotne dla praktyki klinicznej

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych, przy stosowaniu sulpirydu w praktyce klinicznej należy uwzględnić następujące aspekty:

• Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu sulpirydu u pacjentów z istniejącymi guzami sutka ze względu na potencjalny wpływ hiperprolaktynemii na progresję tych nowotworów¹
• Dokładną ocenę stosunku korzyści do ryzyka przy stosowaniu sulpirydu u pacjentów z chorobą nowotworową lub jej historią w wywiadzie^{1 2}
• Rozważne stosowanie sulpirydu u kobiet w ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, z uwagi na niekompletne dane dotyczące wpływu na rozwój płodu i noworodka¹

^{1 2}