Specjalne ostrzeżenia
SMOFlipid

SMOFlipid to emulsja do infuzji zawierająca oleje sojowy, rybny, oliwę z oliwek oraz triglicerydy o średniej długości łańcucha, wymagająca ścisłego monitorowania podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem hiperlipidemii. Kluczowym parametrem jest stężenie triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 3 mmol/l; przekroczenie tej wartości wymaga zmniejszenia dawki lub przerwania infuzji. Produkt może wywoływać reakcje alergiczne, w tym reakcje krzyżowe między soją a orzeszkami ziemnymi, co wymaga natychmiastowego przerwania podawania w przypadku objawów anafilaktycznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu tłuszczów, takimi jak niewydolność nerek, cukrzyca, zapalenie trzustki, zaburzenia czynności wątroby, niedoczynność tarczycy oraz posocznica, przy czym dane kliniczne w tych grupach są ograniczone.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania SMOFlipid

SMOFlipid jako emulsja do infuzji złożona z olejów (sojowego, triglicerydów o średniej długości łańcucha, oliwy z oliwek i oleju rybnego) wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania u pacjentów. Poniżej przedstawiono kluczowe aspekty dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego produktu leczniczego.1

Monitorowanie stężenia triglicerydów

Zdolność eliminacji tłuszczu jest cechą indywidualną każdego pacjenta i wymaga regularnego monitorowania zgodnie z zasadami postępowania klinicznego. Kontrolę przeprowadza się zwykle poprzez sprawdzanie stężenia triglicerydów w surowicy krwi.2 Podczas prowadzenia infuzji, stężenie triglicerydów w surowicy nie powinno przekraczać 3 mmol/l. W przypadku gdy wartość ta zostanie przekroczona podczas lub po infuzji, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub całkowite zaprzestanie podawania emulsji tłuszczowej.3

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka hiperlipidemii, do których należą:4

  • Pacjenci przyjmujący duże dawki tłuszczów
  • Pacjenci z ciężką posocznicą
  • Niemowlęta z bardzo niską masą urodzeniową

Przekraczanie zalecanych dawek i nieprawidłowe monitorowanie stężenia triglicerydów może prowadzić do wystąpienia zespołu przedawkowania tłuszczu.5

Ryzyko reakcji alergicznych

SMOFlipid zawiera olej sojowy, olej rybny oraz fosfolipidy jaja, które w rzadkich przypadkach mogą wywoływać reakcje alergiczne. Istotne jest, że odnotowano możliwość występowania alergicznych reakcji krzyżowych pomiędzy soją a orzeszkami ziemnymi.6

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów reakcji anafilaktycznej, takich jak:7

  • Gorączka
  • Dreszcze
  • Wysypka
  • Duszności

Należy natychmiast przerwać infuzję i wdrożyć odpowiednie postępowanie medyczne.8

Zaburzenia metabolizmu tłuszczu

SMOFlipid należy podawać ze szczególną ostrożnością pacjentom z zaburzeniami metabolizmu tłuszczów, które mogą występować w przebiegu następujących stanów:9

  • Niewydolność nerek
  • Cukrzyca
  • Zapalenie trzustki
  • Zaburzenia czynności wątroby
  • Niedoczynność tarczycy
  • Posocznica

Należy podkreślić, że dane kliniczne dotyczące stosowania SMOFlipid u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek są ograniczone.10

Kwasica metaboliczna

Podawanie samych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha może prowadzić do rozwoju kwasicy metabolicznej. Ryzyko to jest znacznie zmniejszone dzięki obecności w produkcie SMOFlipid długołańcuchowych kwasów tłuszczowych.11 Dodatkowo, jednoczesne podawanie węglowodanów może jeszcze bardziej obniżyć to ryzyko. Z tego względu zaleca się równoczesne podawanie w infuzji roztworów węglowodanów lub aminokwasów z węglowodanami.12

Monitorowanie laboratoryjne

Podczas stosowania SMOFlipid w ramach żywienia pozajelitowego należy regularnie wykonywać badania laboratoryjne. Monitorowanie powinno obejmować:13

  • Stężenie glukozy we krwi
  • Próby czynnościowe wątroby
  • Równowagę kwasowo-zasadową
  • Równowagę płynów
  • Pełną morfologię krwi
  • Stężenie elektrolitów

Należy mieć na uwadze, że wysokie stężenia tłuszczów w osoczu mogą wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych krwi, np. na oznaczenie stężenia hemoglobiny.14

Stosowanie u noworodków i wcześniaków

SMOFlipid należy podawać ze szczególną ostrożnością u noworodków i wcześniaków w następujących sytuacjach:15

  • Hiperbilirubinemia
  • Nadciśnienie płucne

U noworodków, a szczególnie u wcześniaków poddawanych długotrwałemu żywieniu pozajelitowemu, należy regularnie monitorować:16

  • Liczbę płytek krwi
  • Aktywność enzymów wątrobowych
  • Stężenie triglicerydów w surowicy krwi

Ekspozycja na światło

Narażenie roztworów do dożylnego żywienia pozajelitowego na działanie światła, szczególnie po dodaniu pierwiastków śladowych i/lub witamin, może prowadzić do niepożądanych skutków klinicznych u noworodków. Przyczyną jest wytwarzanie się nadtlenków i innych produktów rozpadu.17

Dlatego podczas stosowania SMOFlipid u noworodków i dzieci poniżej 2 lat produkt należy chronić przed światłem aż do zakończenia podawania.18

Zawartość sodu

SMOFlipid zawiera do 5 mmol sodu na 1000 ml. Należy uwzględnić tę informację u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.19

Zgodność z innymi produktami

Nie należy dodawać innych produktów leczniczych ani dodatkowych substancji do SMOFlipid, chyba że ich zgodność została potwierdzona. Niekontrolowane mieszanie może prowadzić do destabilizacji emulsji lub niezgodności farmaceutycznej.20

  1. 26.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl