Przedawkowanie
Intralipid 20% 200 mg/ml

Przedawkowanie emulsji tłuszczowej Intralipid 20% (200 mg/ml, 200 g oleju sojowego/1000 ml) stosowanej w żywieniu pozajelitowym stanowi poważne zagrożenie kliniczne, prowadząc do kwasicy metabolicznej, szczególnie przy niedoborze węglowodanów niezbędnych do prawidłowego metabolizmu lipidów. Przedawkowanie może wywołać zespół przeciążenia tłuszczami (fat overload syndrome) objawiający się gorączką, hepatomegalią, splenomegalią, koagulopatią, hiperlipidemią, hemolizą i zaburzeniami czynności wątroby. Charakterystyczne są również zaburzenia wątrobowe (podwyższone ALT, AST, GGT, ALP, hiperbilirubinemia), oddechowe (ARDS, duszność), neurologiczne (bóle głowy, drgawki, śpiączka), krzepnięcia (trombocytopenia, wydłużony czas protrombinowy) oraz immunologiczne (leukocytoza, upośledzenie funkcji leukocytów). Preparat o wysokiej wartości energetycznej (2000 kcal/1000 ml) i osmolalności 350 mOsm/kg wody, zawierający 15 mmol fosforanów organicznych/1000 ml, może przy przedawkowaniu powodować zaburzenia osmotyczne i elektrolitowe.

Przedawkowanie leku Intralipid 20%

Przedawkowanie emulsji tłuszczowej Intralipid 20% (200 mg/ml) stanowi istotne zagrożenie kliniczne, które wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Lek ten, zawierający olej sojowy oczyszczony (200 g/1000 ml), stosowany w żywieniu pozajelitowym, może w przypadku przekroczenia zalecanych dawek powodować szereg poważnych powikłań metabolicznych.1

Mechanizm przedawkowania i jego konsekwencje

Ostre przedawkowanie emulsji tłuszczowej Intralipid 20% zawierającej triglicerydy może prowadzić do wystąpienia kwasicy metabolicznej. To powikłanie występuje szczególnie często w sytuacjach, gdy równocześnie nie podano pacjentowi odpowiedniej ilości węglowodanów, które są niezbędne do prawidłowego metabolizmu tłuszczów.2

Zespół przedawkowania tłuszczu

Przedawkowanie Intralipidu 20% może skutkować rozwojem zespołu przedawkowania tłuszczu (fat overload syndrome). Jest to kompleks objawów klinicznych i biochemicznych, które pojawiają się, gdy organizm nie jest w stanie prawidłowo metabolizować nadmiar dostarczonych lipidów.3

Należy pamiętać, że Intralipid 20% jest preparatem o wysokiej wartości energetycznej (2000 kcal/1000 ml), co przy przedawkowaniu może prowadzić do znacznego obciążenia metabolicznego organizmu.4

Objawy przedawkowania leku Intralipid 20%

Poniższa tabela przedstawia szczegółową charakterystykę objawów klinicznych i biochemicznych, które mogą wystąpić w przebiegu przedawkowania emulsji tłuszczowej Intralipid 20%:

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm patofizjologiczny
Kwasica metaboliczna Obniżenie pH krwi, zmniejszenie stężenia wodorowęglanów, zwiększenie luki anionowej Nieprawidłowy metabolizm tłuszczów przy niedoborze węglowodanów z gromadzeniem kwaśnych metabolitów
Hiperlipidemia Znacznie podwyższone stężenie triglicerydów i cholesterolu w osoczu Przekroczenie zdolności metabolicznej organizmu do usuwania egzogennych lipidów
Zespół przeciążenia tłuszczami Nagłe pogorszenie stanu klinicznego z gorączką, hepatomegalią, splenomegalią, koagulopatią, hiperlipemią, hemolizą, retikulocytozą, zaburzeniami czynności wątroby Akumulacja cząsteczek tłuszczu w układzie siateczkowo-śródbłonkowym i upośledzenie funkcji makrofagów
Zaburzenia wątrobowe Podwyższone stężenie enzymów wątrobowych (ALT, AST, GGT, ALP), hiperbilirubinemia Stłuszczenie wątroby i hepatotoksyczność spowodowana nadmiernym obciążeniem metabolicznym
Zaburzenia oddechowe Duszność, niedotlenienie, zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) Mikrozatorowość płucna spowodowana cząsteczkami tłuszczu
Zaburzenia neurologiczne Bóle głowy, senność, drgawki, śpiączka Wpływ zaburzeń metabolicznych i/lub mikrozatorowość naczyń mózgowych
Zaburzenia układu krzepnięcia Trombocytopenia, wydłużony czas protrombinowy, wydłużony czas kaolinowo-kefalinowy Interakcja z płytkami krwi i czynnikami krzepnięcia
Zaburzenia immunologiczne Leukocytoza, zaburzenia funkcji leukocytów, zwiększona podatność na infekcje Upośledzenie funkcji układu immunologicznego przez nadmiar lipidów

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku zdiagnozowania przedawkowania leku Intralipid 20% należy natychmiast wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne. Przede wszystkim należy przerwać podawanie emulsji tłuszczowej i zastosować leczenie objawowe ukierunkowane na korektę zaburzeń metabolicznych.5

Kluczowe jest monitorowanie parametrów życiowych, równowagi kwasowo-zasadowej, funkcji wątroby oraz profilu lipidowego. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie hemodializy lub plazmaferezy w celu usunięcia nadmiaru lipidów z organizmu pacjenta.

Należy również wprowadzić odpowiednią suplementację węglowodanów, aby zapobiec nasilaniu się kwasicy metabolicznej związanej z nieprawidłowym metabolizmem tłuszczów.6

Profilaktyka przedawkowania

Aby zapobiec przedawkowaniu Intralipidu 20%, należy ściśle przestrzegać zalecanego dawkowania oraz tempa infuzji. Konieczne jest również regularne monitorowanie stężenia triglicerydów w surowicy oraz funkcji wątroby podczas stosowania emulsji tłuszczowych, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka (z zaburzeniami metabolizmu lipidów, niewydolnością wątroby, niewydolnością nerek).

Warto podkreślić, że Intralipid 20% charakteryzuje się osmolalnością wynoszącą 350 mOsm/kg wody oraz zawartością fosforanów organicznych na poziomie 15 mmol/1000 ml, co przy przedawkowaniu może przyczynić się do zaburzeń osmotycznych i elektrolitowych.7

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl