olej sojowy oczyszczony

Olej sojowy oczyszczony to produkt otrzymywany z nasion soi (Glycine max) poprzez procesy ekstrakcji i rafinacji. Jest jednym z najpowszechniej używanych olejów roślinnych na świecie, zarówno w przemyśle spożywczym, jak i farmaceutycznym.

W medycynie i farmacji olej sojowy oczyszczony wykorzystywany jest jako składnik emulsji tłuszczowych do żywienia pozajelitowego, szczególnie u pacjentów wymagających długotrwałego wsparcia żywieniowego. Stanowi źródło niezbędnych kwasów tłuszczowych i energii, dostarczając około 9 kcal/g. Zawiera znaczne ilości kwasu linolowego (omega-6) oraz mniejsze ilości kwasu alfa-linolenowego (omega-3).

Farmakopea Europejska określa szczegółowe wymagania dotyczące składu i czystości oleju sojowego przeznaczonego do zastosowań medycznych. Oczyszczony olej sojowy musi być wolny od zanieczyszczeń, charakteryzować się odpowiednią liczbą kwasową, nadtlenkową oraz spełniać określone parametry fizykochemiczne.

W kontekście klinicznym należy pamiętać o możliwych reakcjach alergicznych u pacjentów z nadwrażliwością na soję. Preparaty zawierające olej sojowy są przeciwwskazane u osób z potwierdzoną alergią na soję lub orzeszki ziemne ze względu na możliwość reakcji krzyżowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Omegaflex plus Produkt złożony

Produkt leczniczy Omegaflex plus, będący emulsją do infuzji, nie był poddany szczegółowym badaniom nieklinicznym, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa jego stosowania. Emulsja zawiera triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (20 g/1000 ml), oczyszczony olej sojowy (16 g/1000 ml) oraz triglicerydy kwasów omega-3 (4 g/1000 ml). W badaniach przedklinicznych wykazano, że ß-sitosterol, obecny w oleju sojowym jako fitoestrogen, może wpływać na funkcje rozrodcze zwierząt, powodując m.in. zaburzenia płodności, zmniejszenie masy jąder i obniżenie stężenia plemników u szczurów oraz zmniejszenie odsetka ciąż u królików. Jednakże droga podania w tych badaniach (podskórna, dopochwowa) różni się od dożylnej stosowanej klinicznie, co zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia podobnych efektów u pacjentów.
Brak jest specyficznych danych przedklinicznych dotyczących pozostałych składników Omegaflex plus, takich jak roztwór aminokwasów i glukozy, które stanowią podstawę odżywczą produktu. Pomimo ograniczonych danych, aktualny stan wiedzy nie wskazuje na istotne ryzyko toksyczne przy stosowaniu produktu zgodnie z zaleceniami terapeutycznymi. Potencjalne ryzyko związane z obecnością fitoestrogenów w oleju sojowym nie ma klinicznego znaczenia przy dożylnym podawaniu emulsji w dawkach takich jak 20 g triglicerydów nasyconych, 16 g oleju sojowego i 4 g omega-3 na 1000 ml infuzji. W związku z tym Omegaflex plus może być stosowany bez istotnych obaw o toksyczność czy wpływ na rozrodczość u ludzi.
beta-sitosterol, emulsja do infuzji, fitoestrogen, funkcja rozrodcza, model zwierzęcy, olej sojowy oczyszczony, oligozoospermia, podanie dożylne, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, terapia substytucyjna, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, zmniejszenie masy jąder, zmniejszenie płodności
Leksykon leków
Przedawkowanie – Lipidem 200 mg/ml

Przedawkowanie emulsji do infuzji Lipidem 200 mg/ml, zawierającej 100 g/1000 ml triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, 80 g/1000 ml oleju sojowego oraz 20 g/1000 ml omega-3-kwasów triglicerydów, może prowadzić do poważnych powikłań metabolicznych. Do najważniejszych objawów należą hiperlipidemia, manifestująca się podwyższonym stężeniem lipidów we krwi, oraz kwasica metaboliczna, charakteryzująca się obniżeniem pH krwi. Dodatkowo może rozwinąć się zespół przeciążenia lipidowego, którego szczegółowy opis znajduje się w punkcie 4.8 charakterystyki produktu. W skład emulsji wchodzi także 2,6 mmol sodu na 1000 ml, co należy uwzględnić w ocenie stanu pacjenta.
emulsja tłuszczowa, hiperlipidemia, infuzja, kwasica metaboliczna, kwasy tłuszczowe, metabolizm lipidów, obniżenie pH krwi, olej sojowy oczyszczony, omega-3 kwasy tłuszczowe, powikłania metaboliczne, profil lipidowy, równowaga kwasowo-zasadowa, triglicerydy, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zespół przeciążenia
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Przeciwwskazania stosowania

Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, takich jak Intralipid 20%, Kabiven, Kabiven Peripheral oraz Lipidem. Podstawowymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na białko soi, jaja kurzego, orzeszki ziemne oraz, w przypadku Lipidem, na ryby. Ciężka hiperlipidemia, zwłaszcza hipertriglicerydemia ≥ 1000 mg/dl (11,4 mmol/l), ciężka niewydolność wątroby oraz cholestaza wewnątrzwątrobowa (w przypadku Lipidem) stanowią bezwzględne przeciwwskazania ze względu na ryzyko zaburzeń metabolizmu lipidów i ich kumulacji. Dodatkowo, zespół hemofagocytarny (HLH), ciężkie zaburzenia krzepnięcia, ostre zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, ciężka niewydolność nerek bez możliwości leczenia nerkozastępczego oraz ostry wstrząs wykluczają stosowanie tych preparatów.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, emulsja tłuszczowa, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, kwasica, kwasica metaboliczna, leczenie nerkozastępcze, metabolizm tłuszczów, nadwrażliwość na białko jaja kurzego, nadwrażliwość na ryby, niedotlenienie tkanek, niestabilny stan krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy oczyszczony, posocznica, przewodnienie, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, wrodzona wada metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie metabolizmu lipidów, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół hemofagocytarny, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Olej sojowy oczyszczony, stosowany jako główny składnik lipidowy w preparatach do żywienia pozajelitowego, wykazuje dobrą tolerancję i akceptowalny profil bezpieczeństwa w zalecanych dawkach terapeutycznych. Badania toksykologiczne na psach i królikach, z dawkami dożylnymi do 6 g tłuszczów/kg masy ciała, nie wykazały istotnych objawów zatrucia ani uszkodzeń wątroby czy innych narządów. Typowe zmiany obserwowane przy dużych dawkach emulsji tłuszczowych to stłuszczenie wątroby, małopłytkowość oraz podwyższone stężenie cholesterolu. W badaniach porównawczych emulsji tłuszczowych, produkty zawierające mieszankę oleju sojowego i oliwy z oliwek (np. ClinOleic 20%) wykazały korzystniejszy wpływ na funkcje immunologiczne i mniejszą peroksydację lipidów w porównaniu do emulsji zawierających wyłącznie olej sojowy.
badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, cholesterol, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, emulsja tłuszczowa, fitoestrogen, interleukina-2, małopłytkowość, martwica tkanki, olej sojowy oczyszczony, peroksydacja tłuszczów, proliferacja limfocytów, reakcja zapalna, stężenie plemników, stłuszczenie wątroby, triglicerydy o średniej długości łańcucha, uszkodzenie embriotoksyczne, uszkodzenie wątroby, właściwość uczulająca, właściwości immunomodulujące, wpływ teratogenny, zaburzenie płodności, żywienie pozajelitowe, β-sitosterol
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kabiven –

Produkt leczniczy Kabiven, będący trójkomorową emulsją do infuzji, nie przeszedł kompleksowych badań przedklinicznych jako całość. Ocena bezpieczeństwa opiera się na badaniach poszczególnych składników: Intralipid 20% (olej sojowy 40-100 g w zależności od objętości worka), roztworów aminokwasów z elektrolitami (34-85 g aminokwasów) oraz roztworów glukozy 19% (100-250 g glukozy bezwodnej). Każdy z tych komponentów wykazał dobrą tolerancję biologiczną i odpowiedni profil bezpieczeństwa w modelach przedklinicznych, co stanowi podstawę do stosowania Kabiven w żywieniu pozajelitowym.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy niezbędne, aminokwasy rozgałęzione, biodostępność, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, glukoza bezwodna, Intralipid, Kabiven, olej sojowy oczyszczony, profil bezpieczeństwa, roztwór aminokwasów z elektrolitami, roztwór glukozy, tolerancja biologiczna, trójkomorowy worek, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Multimel N6-900E

Multimel N6-900E to trójkomorowa emulsja do infuzji, zawierająca emulsję tłuszczową (ok. 20% oleju sojowego i 80% oleju z oliwek), roztwór aminokwasów oraz glukozę (120-300 g w zależności od objętości worka), stanowiąca kompleksowe źródło żywienia pozajelitowego. Produkt jest przeciwwskazany u wcześniaków, niemowląt i dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na nieodpowiedni stosunek wartości energetycznej do azotu oraz niedostosowanie do ich potrzeb metabolicznych. Ponadto, nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na jaja, soję, białka orzeszków ziemnych, kukurydzę, substancje czynne (aminokwasy, glukoza, elektrolity) oraz substancje pomocnicze. Wskazane jest unikanie stosowania u osób z wrodzonymi wadami metabolizmu aminokwasów, ciężką hiperlipidemią, zaburzeniami metabolizmu tłuszczów z hipertriglicerydemią oraz ciężką hiperglikemią, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i powikłań metabolicznych.
ciężka hiperglikemia, ciężka hiperlipidemia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hipernatremia, hipertriglicerydemia, olej sojowy oczyszczony, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie metabolizmu, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – ClinOleic 20% –

Emulsja do infuzji ClinOleic 20% zawiera 20 g na 100 ml oleju z oliwek i oleju sojowego, dostarczając 2000 kcal/l oraz 4 g niezbędnych kwasów tłuszczowych na 100 ml. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, preparat nie powinien być stosowany w tym okresie, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko i nie ma dostępnych alternatyw. Podobne ograniczenia dotyczą kobiet karmiących piersią, gdzie brak jest danych o przenikaniu składników do mleka i wpływie na dziecko, co wymaga rozważenia przerwania karmienia lub zastosowania alternatywnych metod żywienia.
alergia na orzeszki ziemne, alergia na soję, charakterystyka produktu leczniczego, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, karmienie piersią, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek oczyszczony, reakcja alergiczna, terapia żywieniowa, wiek rozrodczy, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – SmofKabiven extra Nitrogen –

SmofKabiven extra Nitrogen to trójkomorowy worek do infuzji zawierający roztwór aminokwasów z elektrolitami, glukozę (42% w jednej z komór) oraz emulsję tłuszczową (olej sojowy, olej rybi bogaty w omega-3, olej z oliwek, triglicerydy MCT). Preparat charakteryzuje się wysoką osmolalnością (~1600 mOsm/kg wody) i osmolarnością (~1300 mOsm/l), dostarczając od 450 kcal (506 ml) do 2250 kcal (2531 ml). Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki (białka ryb, jaj, soi, orzeszków ziemnych), ciężką hiperlipidemię, niewydolność wątroby i nerek (bez możliwości dializy), ciężkie zaburzenia krzepnięcia, wrodzone wady metabolizmu aminokwasów (fenyloketonuria, tyrozynemia, choroba syropu klonowego, kwasice organiczne), a także stany nagłe takie jak ciężki wstrząs, niekontrolowana hiperglikemia, ostry zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, kwasica metaboliczna, ciężka posocznica, odwodnienie hipotoniczne i śpiączka hiperosmolarna.
choroba syropu klonowego, cukrzyca niewyrównana, dializoterapia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fenyloketonuria, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, kwasica organiczna, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy oczyszczony, omega-3 kwasy, osmolalność, osmolarność, posocznica, przewodnienie, roztwór aminokwasów z elektrolitami, śpiączka hiperosmolarna, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, tyrozynemia, udar mózgu, wady metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenia krzepnięcia krwi, zator, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Provive 20 mg/ml

Provive to emulsja do wstrzykiwań/infuzji zawierająca 20 mg/ml propofolu, której stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na propofol lub składniki pomocnicze, w tym olej sojowy (100 mg/ml emulsji). Szczególną uwagę należy zwrócić na wywiad alergologiczny, zwłaszcza w kontekście alergii na soję lub orzeszki ziemne, gdyż obecność oleju sojowego wyklucza podanie leku. Ponadto, preparat nie jest wskazany do sedacji dzieci poniżej 16 roku życia, zwłaszcza na oddziałach intensywnej opieki medycznej, gdzie zaleca się stosowanie alternatywnych środków o lepszym profilu bezpieczeństwa dla populacji pediatrycznej.
bezpieczna farmakoterapia, emulsja do infuzji, emulsja do wstrzykiwań, emulsja typu olej w wodzie, lek anestetyczny, nadwrażliwość na soję, oddział intensywnej opieki medycznej, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, populacja pediatryczna, profil bezpieczeństwa, propofol, środek sedacyjny, substancja czynna, wywiad alergologiczny, zaburzenie metabolizmu
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lipofundin MCT/LCT 10% 10%

Emulsja do infuzji Lipofundin MCT/LCT 10% zawiera 50 g oleju sojowego oraz 50 g triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych na 1000 ml i jest przeznaczona do dożylnego podawania w warunkach szpitalnych. Wpływ preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn jest określony jako „nie dotyczy”, jednak należy uwzględnić bardzo rzadkie działania niepożądane, które mogą pośrednio upośledzać funkcje poznawcze i zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Do takich działań należą bóle i zawroty głowy (<1/10 000), nadciśnienie lub niedociśnienie, zaczerwienienie twarzy, duszność, sinica oraz objawy ogólne jak gorączka, dreszcze i uczucie zimna. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu przeciążenia tłuszczem, objawiającego się hiperlipidemią, gorączką, hepatomegalią, splenomegalią, zaburzeniami hematologicznymi i czynności wątroby, który może prowadzić do śpiączki i wymaga natychmiastowego przerwania infuzji.
ból głowy, czynność wątroby, duszność, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, hemoliza, hepatomegalia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, leukopenia, małopłytkowość, naciek tłuszczowy, nadciśnienie, niedociśnienie, niedokrwistość, olej sojowy oczyszczony, podanie dożylne, przedawkowanie, retykulocytoza, sinica, śpiączka, splenomegalia, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, upośledzenie czynności nerek, upośledzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego, zawrót głowy, zespół przeciążenia tłuszczem, żółtaczka
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Intralipid 10% 100 mg/ml

Produkt leczniczy Intralipid 10% (100 mg/ml, emulsja do infuzji) zawierający 100 g/1000 ml oleju sojowego oczyszczonego został oceniony pod kątem bezpieczeństwa stosowania u kobiet w okresie reprodukcyjnym, w tym w ciąży i podczas karmienia piersią. Na podstawie dostępnych danych klinicznych nie stwierdzono działań niepożądanych specyficznych dla tych okresów. Osmolalność emulsji wynosi 300 mOsm/kg wody, co jest zbliżone do fizjologicznej osmolalności osocza, a wartość energetyczna produktu to 4,6 MJ (1100 kcal)/1000 ml. Zawartość fosforanów organicznych wynosi 15 mmol/1000 ml, co jest istotne dla gospodarki elektrolitowej u kobiet karmiących. Produkt może być stosowany w żywieniu pozajelitowym kobiet ciężarnych i karmiących bez szczególnych przeciwwskazań.
emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosforany organiczne, gospodarka elektrolitowa, Intralipid, karmienie piersią, laktacja, metabolizm lipidów, olej sojowy oczyszczony, osmolalność osocza, pH, płyny ustrojowe, właściwości fizykochemiczne, zapotrzebowanie energetyczne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Propofol Baxter 20 mg/ml

Propofol Baxter w stężeniu 20 mg/ml (emulsja olej w wodzie, zawierająca 50 mg/ml oleju sojowego) jest skutecznym środkiem anestetycznym, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na propofol, soję, orzeszki ziemne lub substancje pomocnicze. Reakcje alergiczne mogą mieć charakter od łagodnych do zagrażających życiu anafilaksji, co wymaga dokładnego wywiadu alergicznego przed podaniem leku. Produkt ma osmolalność 250-390 mOsm/kg i pH 6,00-8,50, co należy uwzględnić przy jednoczesnym podawaniu innych leków przez tę samą linię infuzyjną. Fiolka 50 ml zawiera 1000 mg propofolu, co wymaga precyzyjnego dawkowania, aby uniknąć przedawkowania.
anafilaksja, benzodiazepina, emulsja olej w wodzie, etomidat, farmakokinetyka propofolu, indukcja znieczulenia, ketamina, midazolam, nadwrażliwość na soję, oddział intensywnej terapii, olej sojowy oczyszczony, propofol, reakcja krzyżowa, sedacja w intensywnej terapii, środek anestetyczny, środek sedacyjny, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Diprivan 10 mg/ml

Diprivan, zawierający 10 mg/ml propofolu w emulsji do wstrzykiwań, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Stosowanie u kobiet ciężarnych jest dopuszczalne jedynie w sytuacjach bezwzględnej konieczności medycznej, ze względu na brak jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa oraz potencjalną toksyczność propofolu wykazaną w badaniach na zwierzętach. Propofol przenika przez łożysko i może wywołać u noworodka poważne skutki uboczne, takie jak niewydolność krążenia i/lub oddychania, co ogranicza jego zastosowanie w anestezjologii położniczej do przypadków, gdy jest to absolutnie konieczne. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjentkę o ryzyku oraz rozważyć alternatywne metody znieczulenia.
anestezjologia położnicza, dokumentacja medyczna, działanie teratogenne, metody znieczulenia, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa, olej sojowy oczyszczony, propofol, przenikanie do mleka matki, przenikanie przez łożysko, przerwanie ciąży, stosunek korzyści do ryzyka, świadoma zgoda pacjenta, toksyczność reprodukcyjna