Dawkowanie i sposób podawania
Neurotoksyna Clostridium botulinum typ A

Dawkowanie i sposób podawania neurotoksyny Clostridium botulinum typ A

Jednostki produktu zawierającego kompleks neurotoksyny Clostridium botulinum typu A są swoiste dla danego produktu i nie są tożsame z jednostkami innych produktów zawierających toksynę botulinową. Neurotoksyna powinna być stosowana przez odpowiednio przeszkolonych lekarzy¹.

Nieosłonięty środek korka gumowego należy przetrzeć alkoholem bezpośrednio przed przekłuciem igłą. Zaleca się stosowanie sterylnych igieł o rozmiarze 23 lub 25².

Przygotowanie roztworu do wstrzyknięć

Poniższa tabela przedstawia sposób przygotowania produktu zawierającego neurotoksynę Clostridium botulinum typu A do wstrzyknięcia. Podane objętości rozpuszczalnika pozwalają na uzyskanie stężeń przeznaczonych do stosowania w określonym wskazaniu, z wyjątkiem wskazania dotyczącego nietrzymania moczu z powodu neurogennej nadreaktywności wypieracza, dla których istnieją szczegółowe instrukcje³:

* 0,9% roztwór chlorku sodu do wstrzykiwań bez konserwantów⁴

U dzieci, gdzie dawkę ustala się na podstawie liczby jednostek na kg masy ciała, może być konieczne dalsze rozcieńczenie w celu uzyskania właściwej objętości roztworu do iniekcji⁵.

Dawkowanie w spastyczności ogniskowej u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym

Spastyczność ogniskowa kończyn dolnych u dzieci w wieku 2 lat lub starszych

Dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie na podstawie wielkości, liczby i położenia mięśni objętych spastycznością, nasilenia spastyczności, obecności lokalnego osłabienia siły mięśniowej w zakresie poszczególnych mięśni, odpowiedzi pacjenta na wcześniejsze leczenie i/lub historii wystąpienia działań niepożądanych związanych z leczeniem toksyną botulinową⁶.

Maksymalna dawka:

• W przypadku podania w jedną kończynę dolną: nie więcej niż 15 j./kg mc.
• W przypadku podania w obie kończyny: nie więcej niż 30 j./kg mc.
• Całkowita dawka w trakcie jednej sesji terapeutycznej nie może przekraczać 1000 jednostek lub 30 j./kg mc. (należy wybrać mniejszą z tych dawek)⁷

Całkowitą dawkę leku należy podzielić między mięśnie objęte spastycznością. Jeśli to możliwe, dawka leku na mięsień powinna zostać podzielona na więcej niż jedno miejsce podania. Maksymalna objętość leku w iniekcji domięśniowej podana w jedno miejsce nie może przekraczać 0,5 ml⁸.

⁹

Powtórne podanie w kończynach dolnych u dzieci

Powtórne podanie neurotoksyny powinno nastąpić, gdy efekt osiągnięty po poprzednim podaniu leku osłabnie, jednak nie wcześniej niż 12 tygodni od poprzedniej iniekcji. U większości pacjentów w badaniach klinicznych powtórne iniekcje wykonywano po 16-22 tygodniach, jednak u części pacjentów odpowiedź na leczenie trwała 28 tygodni¹⁰. Stopnień i wzorzec spastyczności w czasie kolejnej iniekcji może wymagać zmiany dawki produktu oraz miejsca jego podania (inny mięsień)¹¹.

Spastyczność ogniskowa kończyn górnych u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym w wieku 2 lat lub starszych

Dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie na podstawie wielkości, liczby i położenia mięśni objętych spastycznością, nasilenia spastyczności, obecności lokalnego osłabienia siły mięśniowej w zakresie poszczególnych mięśni, odpowiedzi pacjenta na wcześniejsze leczenie i/lub historii wystąpienia działań niepożądanych związanych z leczeniem toksyną botulinową¹².

Maksymalna dawka:

• Przy jednostronnej iniekcji: nie więcej niż 16 j./kg mc. lub 640 j. (należy wybrać mniejszą z tych dawek)
• Przy obustronnej iniekcji: nie więcej niż 21 j./kg mc. lub 840 j. (należy wybrać mniejszą z tych dawek)¹³

Całkowitą podawaną dawkę należy podzielić między mięśnie objęte spastycznością kończyny górnej (kończyn górnych). W jedno miejsce nie należy podawać więcej niż 0,5 ml produktu¹⁴.

¹⁵

Powtórne podanie w kończynach górnych u dzieci

Chociaż miejsca iniekcji można określić palpacyjnie, zaleca się stosowanie jednej z technik wspomagających lokalizację mięśni: np. elektromiografii, elektrostymulacji lub technik ultrasonograficznych, w celu precyzyjnego określenia miejsca iniekcji¹⁶.

Zabieg z użyciem neurotoksyny należy powtórzyć, gdy działanie leku ulegnie osłabieniu, jednak nie wcześniej niż 16 tygodni po poprzedniej iniekcji. U większości pacjentów w badaniach klinicznych powtórne iniekcje wykonywano po 16-28 tygodniach; jednak u części pacjentów czas trwania odpowiedzi był dłuższy, tj. 34 tygodnie lub dłużej¹⁷. Stopnień i wzorzec spastyczności w czasie kolejnej iniekcji może wymagać zmiany dawki produktu, a także miejsca jego podania (inny mięsień)¹⁸.

Spastyczność ogniskowa kończyn dolnych i kończyn górnych u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym w wieku 2 lat lub starszych

W przypadku jednoczesnego leczenia spastyczności kończyny górnej i dolnej u dzieci należy zapoznać się z punktem dotyczącym dawkowania dla danego wskazania, tj. leczenia ogniskowej spastyczności kończyn górnych lub leczenia ogniskowej spastyczności kończyn dolnych u dzieci. W przypadku jednoczesnego leczenia dawka neurotoksyny nie powinna przekraczać całkowitej dawki podawanej podczas jednej sesji terapeutycznej wynoszącej 30 j./kg mc. lub 1000 j., przy czym należy wybrać mniejszą z tych dawek¹⁹.

Należy rozważyć ponowne leczenie kończyn górnych i dolnych, gdy efekt uzyskany dzięki poprzedniej iniekcji ulegnie zmniejszeniu, przy czym zabiegu nie można powtórzyć wcześniej niż 12-16 tygodni od poprzedniej sesji terapeutycznej. Optymalny czas do ponownego zabiegu powinien zostać dobrany na podstawie progresji choroby i odpowiedzi na leczenie²⁰.

Sposób podania u dzieci

W leczeniu spastyczności kończyn dolnych lub kończyn górnych związanych z mózgowym porażeniem dziecięcym lub w przypadku obydwu wskazań stosuje się roztwór neurotoksyny, który uzyskuje się po rekonstytucji produktu leczniczego w 0,9% (w/v) roztworze chlorku sodu i podaje się domięśniowo²¹.

Dawkowanie w głównych wskazaniach u dorosłych

Nietrzymanie moczu z powodu neurogennej nadreaktywności wypieracza

Zalecana dawka to 600 jednostek. W przypadku niedostatecznej odpowiedzi na leczenie lub u pacjentów z ciężką postacią choroby (np. w zależności od nasilenia objawów przedmiotowych i podmiotowych i/lub parametrów urodynamicznych) można zastosować dawkę 800 jednostek²². Neurotoksynę należy podawać pacjentom, u których regularnie wykonywane jest czyste cewnikowanie przerywane²³.

Dawkę całkowitą należy podzielić na 30 iniekcji do mięśnia wypieracza równomiernie rozmieszczonych w jego obrębie, z ominięciem trójkąta pęcherza. Neurotoksyna jest wstrzykiwana za pomocą elastycznego lub sztywnego cystoskopu, przy czym każda iniekcja powinna odbywać się na głębokości około 2 mm, podając 0,5 ml do każdego miejsca. W celu upewnienia się, że podano całą dawkę, do ostatniej iniekcji należy wstrzyknąć około 0,5 ml jałowego roztworu soli fizjologicznej²⁴.

Profilaktyka w leczeniu nietrzymania moczu

Profilaktyczne stosowanie antybiotyków należy prowadzić zgodnie z lokalnymi wytycznymi i protokołami lub postępowaniem w badaniach klinicznych²⁵.

Leki o działaniu przeciwzakrzepowym należy odstawić na co najmniej 3 dni przed podaniem neurotoksyny i wznowić ich stosowanie dopiero następnego dnia po jej podaniu. Jeśli jest to wskazane z medycznego punktu widzenia, na 24 godziny przed podaniem neurotoksyny można podać heparynę drobnocząsteczkową²⁶.

Przed iniekcją można zastosować znieczulenie miejscowe lub żel nawilżający do cewki moczowej w celu ułatwienia wygodnego wprowadzenia cystoskopu. W razie potrzeby można również zastosować dopęcherzowe wkroplenie rozcieńczonych środków znieczulających (z sedacją lub bez) lub znieczulenie ogólne²⁷.

W przypadku miejscowego wkraplania środków znieczulających, przed kolejnymi etapami procedury należy odsączyć zastosowany środek znieczulający, wypłukać pęcherz jałowym 0,9% roztworem chlorku sodu (9 mg/ml), a następnie ponownie odsączyć²⁸.

Przed iniekcją należy wkropić do pęcherza moczowego wystarczającą ilość 0,9% roztworu chlorku sodu (9 mg/ml), aby uzyskać odpowiednią wizualizację iniekcji²⁹.

Po podaniu wszystkich 30 iniekcji do mięśnia wypieracza, 0,9% roztwór chlorku sodu (9 mg/ml) służący do zwizualizowania ściany pęcherza moczowego należy odsączyć. Pacjenta należy monitorować przez co najmniej 30 minut po iniekcji³⁰.

Powtórne podanie w nietrzymaniu moczu

Początek działania neurotoksyny zwykle obserwuje się w ciągu 2 tygodni leczenia. Leczenie należy powtórzyć po ustąpieniu efektu terapeutycznego, jednak nie wcześniej niż 12 tygodni po poprzedniej iniekcji³¹.

Mediana czasu do ponownego leczenia u pacjentów leczonych neurotoksyną obserwowana w badaniach klinicznych wynosiła od 39 do 47 tygodni, jednakże może wystąpić dłuższy czas trwania odpowiedzi, ponieważ ponad 40% pacjentów nie było ponownie leczonych w ciągu 48 tygodni³².

Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania neurotoksyny w leczeniu nietrzymania moczu z powodu neurogennej nadreaktywności wypieracza u dzieci i młodzieży (w wieku poniżej 18 lat)³³.

Sposób podania w nietrzymaniu moczu

Neurotoksyna jest podawana w postaci iniekcji do mięśnia wypieracza. W leczeniu nietrzymania moczu z powodu neurogennej nadreaktywności wypieracza stosuje się roztwór zawierający 600 lub 800 jednostek w 15 ml, który uzyskuje się po rekonstytucji produktu leczniczego w 0,9% roztworze chlorku sodu (9 mg/ml)³⁴.

Kurczowy kręcz szyi

Dawki zalecane w leczeniu kręczu szyi dotyczą dorosłych w każdym wieku, o prawidłowej masie ciała, u których nie stwierdza się obniżonej masy mięśniowej mięśni szyi. U osób ze zmniejszoną masą mięśni szyi, np. na skutek znacznej niedowagi lub u osób starszych, można zmniejszyć dawkę³⁵.

Dawką początkową zalecaną w leczeniu kurczowego kręczu szyi jest 500 jednostek, podane w dawkach podzielonych, do dwóch lub trzech najaktywniejszych mięśni szyi³⁶.

W przypadku kontynuacji leczenia dawki mogą być odpowiednio dostosowywane do efektów leczenia i zaobserwowanych działań niepożądanych. Zaleca się podawanie od 250 do 1000 jednostek, chociaż stosowaniu większych dawek z tego zakresu może towarzyszyć wzrost częstości i nasilenia działań niepożądanych, w szczególności utrudnienia połykania. Maksymalna podawana dawka nie może przekraczać 1000 jednostek³⁷.

Złagodzenie objawów kręczu szyi powinno być odczuwalne w ciągu tygodnia od pierwszego wstrzyknięcia. Wstrzyknięcia należy powtarzać mniej więcej co 16 tygodni lub zależnie od potrzeby podtrzymania leczenia, lecz nie częściej niż co 12 tygodni³⁸.

W przypadku kręczu szyi z rotacją

Należy stosować łączną dawkę 500 jednostek, podając 350 jednostek do mięśnia płatowatego głowy po stronie, w którą skręcony jest podbródek/głowa, oraz 150 jednostek do mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego po stronie przeciwnej do skręcenia³⁹.

W przypadku kręczu szyi z przechyleniem głowy na bok

Zaleca się łączną dawkę 500 jednostek, podając 350 jednostek do mięśnia płatowatego głowy po stronie, w którą głowa jest pochylona, oraz 150 jednostek do mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego po tej samej stronie⁴⁰.

W przypadkach, gdy dodatkowo występuje uniesienie ramion

Może być także wymagane leczenie mięśnia czworobocznego i dźwigacza łopatki po tej stronie, jeśli w badaniu elektromiograficznym (EMG) występują zauważalne oznaki przerostu tych mięśni. Gdy potrzebne jest wstrzyknięcie do trzech mięśni, 500 jednostek produktu należy rozdzielić w następujący sposób: 300 jednostek podać do mięśnia płatowatego głowy, 100 jednostek do mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego i 100 jednostek do trzeciego mięśnia⁴¹.

W przypadku kręczu szyi z pochyleniem głowy w tył

Stosować łącznie 500 jednostek, podając 250 jednostek do każdego z mięśni płatowatych głowy. Wstrzyknięcia w oba mięśnie płatowate głowy mogą zwiększyć ryzyko wystąpienia osłabienia mięśni szyi⁴².

We wszystkich innych postaciach kręczu szyi

Identyfikacja i leczenie najbardziej aktywnych mięśni zależy od wiedzy specjalistycznej lekarzy i wyników badania EMG. EMG należy stosować w diagnostyce wszystkich złożonych postaciach kręczu szyi, w celu ponownej oceny po nieskutecznych iniekcjach w nieskomplikowanych przypadkach oraz w celu ukierunkowania iniekcji do głęboko położonych mięśni lub u pacjentów z nadwagą, u których palpacyjne badanie mięśni szyi jest trudne⁴³.

Nie wykazano bezpieczeństwa i skuteczności stosowania neurotoksyny w leczeniu kurczowego kręczu szyi u dzieci⁴⁴.

Sposób podania w kurczowym kręczu szyi

W leczeniu kurczowego kręczu szyi stosuje się roztwór zawierający 500 jednostek w 1 ml, który uzyskuje się po rekonstytucji produktu leczniczego zawierającego 300 j. w 0,6 ml lub produktu zawierającego 500 j. w 1 ml 0,9% (w/v) roztworu chlorku sodu do wstrzykiwań. Neurotoksynę podaje się domięśniowo⁴⁵.

Obustronny kurcz powiek i połowiczy kurcz twarzy

W badaniu klinicznym ustalającym zakres dawek neurotoksyny w leczeniu samoistnego łagodnego kurczu powiek (BEB, benign essential blepharospasm) wykazano znaczącą skuteczność dawki wynoszącej 40 jednostek na jedno oko. Po podaniu dawki 80 jednostek na jedno oko, działanie produktu utrzymywało się dłużej. Jednakże występowanie miejscowych działań niepożądanych, szczególnie opadania powiek, było związane z dawką leku⁴⁶.

W leczeniu obustronnego kurczu powiek i połowiczego kurczu twarzy maksymalna stosowana dawka nie może przekraczać całkowitej dawki 120 jednostek na oko⁴⁷.

Należy wstrzyknąć 10 jednostek (0,05 ml) przyśrodkowo i 10 jednostek (0,05 ml) bocznie w stosunku do połączenia części powiekowej i oczodołowej zarówno w górną (3 i 4) jak i dolną część mięśnia okrężnego (5 i 6) każdego oka⁴⁸.

Aby ograniczyć ryzyko wystąpienia opadania powieki, należy unikać wstrzyknięć w pobliżu dźwigacza powieki górnej⁴⁹.

W przypadku wstrzykiwania produktu w górną powiekę igłę należy odsunąć od środka powieki, żeby uniknąć podania produktu w mięsień dźwigacz powieki górnej⁵⁰.

Początku ustępowania objawów chorobowych można się spodziewać w ciągu dwóch do czterech dni od wstrzyknięcia produktu, ale maksymalny efekt występuje zazwyczaj po dwóch tygodniach⁵¹.

Iniekcje należy powtarzać co około 12 tygodni lub z taką częstością, jaka będzie niezbędna do zapobiegania nawrotom objawów, ale nie częściej niż co 12 tygodni⁵².

Jeżeli odpowiedź na leczenie początkowe zostanie uznana za niewystarczającą, to podczas kolejnych wizyt może być konieczne zwiększenie dawki do:

• 60 jednostek: 10 jednostek (0,05 ml) przyśrodkowo i 20 jednostek (0,1 ml) bocznie
• 80 jednostek: 20 jednostek (0,1 ml) przyśrodkowo i 20 jednostek (0,1 ml) bocznie
• lub aż do 120 jednostek: 20 jednostek (0,1 ml) przyśrodkowo i 40 jednostek (0,2 ml) bocznie powyżej i poniżej każdego oka⁵³

Można także dodatkowo wstrzyknąć neurotoksynę w mięsień czołowy powyżej brwi (1 i 2), jeżeli kurcz w tej okolicy powoduje zaburzenia wzroku⁵⁴.

W przypadkach jednostronnego kurczu powiek wstrzyknięcia powinny być ograniczone do oka chorego. Pacjentów z połowiczym kurczem mięśni twarzy powinno się leczyć w taki sam sposób, jak w przypadku jednostronnego kurczu powiek⁵⁵.

Nie wykazano skuteczności i bezpieczeństwa stosowania neurotoksyny w leczeniu kurczu powiek i połowiczego kurczu mięśni twarzy u dzieci⁵⁶.

Sposób podania w kurczu powiek i kurczu twarzy

W leczeniu kurczu powiek i połowiczego kurczu twarzy stosuje się roztwór zawierający 200 jednostek w 1 ml, który uzyskuje się po rekonstytucji produktu leczniczego zawierającego 300 j. w 1,5 ml lub produktu zawierającego 500 j. w 2,5 ml 0,9% (w/v) roztworu chlorku sodu do wstrzykiwań. Neurotoksynę podaje się w podskórnych wstrzyknięciach przyśrodkowo i bocznie, w stosunku do połączenia części powiekowej i oczodołowej zarówno w górną jak i dolną część mięśnia okrężnego każdego oka⁵⁷.

Spastyczność ogniskowa kończyn górnych i dolnych u dorosłych

Dawkowanie w spastyczności kończyn górnych

Dawkowanie na pierwszej i każdej kolejnej sesji terapeutycznej powinno być dostosowane indywidualnie na podstawie wielkości, liczby i położenia mięśni objętych spastycznością, nasilenia spastyczności, obecności lokalnego osłabienia siły mięśniowej w zakresie poszczególnych mięśni, odpowiedzi pacjenta na wcześniejsze leczenie i/lub historii wystąpienia działań niepożądanych związanych z leczeniem toksyną botulinową⁵⁸.

W badaniach klinicznych dawki 500 i 1000 jednostek podzielono pomiędzy wybrane mięśnie, w określonych sesjach terapeutycznych⁵⁹.

W jedno miejsce nie należy wstrzykiwać więcej niż 1 ml roztworu⁶⁰.

⁶¹

Chociaż miejsca iniekcji można określić palpacyjnie, zaleca się stosowanie jednej z technik wspomagających lokalizację mięśni np. elektromiografii, elektrostymulacji lub technik ultrasonograficznych, w celu precyzyjnego określenia miejsca iniekcji⁶².

Leczenie neurotoksyną należy powtórzyć, gdy dochodzi do zmniejszenia działania poprzedniego wstrzyknięcia, ale nie wcześniej niż po upływie 12 tygodni. U większości pacjentów uczestniczących w badaniach klinicznych powtórzono leczenie pomiędzy 12 a 16 tygodniem, jednak u niektórych pacjentów odpowiedź na leczenie utrzymywała się dłużej, tj. 20 tygodni⁶³. Stopień i forma spastyczności mięśni w momencie wykonywania ponownego wstrzyknięcia mogą wymagać zmiany dawki produktu oraz miejsca wstrzyknięcia. Poprawy klinicznej należy spodziewać się tydzień po podaniu produktu⁶⁴.

Dawkowanie w spastyczności kończyn dolnych

W trakcie jednej sesji terapeutycznej można podawać lek domięśniowo w dawkach do 1500 jednostek⁶⁵. Dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie na podstawie wielkości, liczby i położenia mięśni objętych spastycznością, nasilenia spastyczności, obecności lokalnego osłabienia siły mięśniowej w zakresie poszczególnych mięśni, odpowiedzi pacjenta na wcześniejsze leczenie i/lub historii wystąpienia działań niepożądanych związanych z leczeniem toksyną botulinową⁶⁶.

Dawka całkowita produktu leczniczego nie może przekraczać 1500 jednostek. W jedno miejsce nie należy wstrzykiwać więcej niż 1 ml roztworu⁶⁷.

⁶⁸

Stopień i forma spastyczności mięśni w momencie wykonywania ponownego wstrzyknięcia mogą wymagać zmiany dawki neurotoksyny oraz miejsca wstrzyknięcia⁶⁹.

Chociaż miejsca iniekcji można określić palpacyjnie, zaleca się stosowanie jednej z technik wspomagających lokalizację mięśni np. elektromiografii, elektrostymulacji lub technik ultrasonograficznych, w celu precyzyjnego określenia miejsca iniekcji⁷⁰.

Leczenie neurotoksyną należy powtarzać co 12-16 tygodni lub rzadziej, zależnie od czasu, gdy dochodzi do zmniejszenia działania poprzedniego wstrzyknięcia, jednak nie wcześniej niż po upływie 12 tygodni⁷¹.

Leczenie jednoczesne kończyny górnej i dolnej

Jeśli w trakcie jednej sesji terapeutycznej istnieje potrzeba podania produktu zarówno w mięśnie kończyny górnej jak i dolnej, dawkę neurotoksyny należy odpowiednio dostosować do potrzeb pacjenta, pamiętając o tym, że dawka całkowita nie powinna przekraczać 1500 jednostek⁷².

Doświadczenie kliniczne nie wykazało różnic pomiędzy odpowiedzią na leczenie pacjentów w podeszłym wieku, a dorosłymi pacjentami w młodszym wieku. Ze względu na większą częstość występowania chorób współistniejących i przyjmowania innych leków, tolerancja produktu przez osoby w podeszłym wieku powinna być obserwowana⁷³.

Sposób podania w spastyczności ogniskowej

W leczeniu spastyczności ogniskowej kończyn górnych i dolnych stosuje się roztwór zawierający 100, 200 lub 500 jednostek w 1 ml, który otrzymuje się po rekonstytucji produktu leczniczego w 0,9% (w/v) roztworze chlorku sodu do wstrzykiwań. Neurotoksynę podaje się we wstrzyknięciach domięśniowych do określonych mięśni⁷⁴.

Nadmierna potliwość pach

Zalecana dawka początkowa w leczeniu nadmiernej potliwości pach wynosi 100 jednostek na jeden dół pachowy. Jeśli żądany skutek nie jest osiągnięty, dawkę tą można powiększyć do 200 jednostek na dół pachowy w kolejnym podaniu. Maksymalna podawana dawka nie może przekraczać 200 jednostek na jeden dół pachowy⁷⁵.

Obszar, na którym mają być wykonane wstrzyknięcia musi być uprzednio przebadany testem jodowo-skrobiowym. Oba doły pachowe muszą być dokładnie oczyszczone i zdezynfekowane⁷⁶.

Śródskórnie należy wykonać wstrzyknięcia w dziesięć miejsc. W każde miejsce należy podać po 10 jednostek, czyli 100 jednostek na każdą pachę⁷⁷. Maksymalny skutek powinien być widoczny w około drugim tygodniu po wykonaniu iniekcji⁷⁸.

W większości przypadków zalecana dawka powoduje supresję wydzielania potu na 48 tygodni. Następne podanie produktu musi być ustalone indywidualnie, po normalizacji czynności wydzielania potu, jednak nie częściej niż co 12 tygodni⁷⁹. Istnieją pewne dowody na kumulacyjne działanie produktu w przypadku powtarzanych wstrzyknięć u niektórych pacjentów, stąd leczenie powinno być indywidualnie dostosowane do reakcji każdego pacjenta⁸⁰.

Nie wykazano skuteczności i bezpieczeństwa stosowania neurotoksyny w leczeniu nadmiernej potliwości pach u dzieci⁸¹.

Sposób podania w nadmiernej potliwości pach

W leczeniu nadmiernej potliwości pach stosuje się roztwór zawierający 200 jednostek w 1 ml, który uzyskuje się po rekonstytucji produktu leczniczego zawierającego 300 j. w 1,5 ml lub produktu zawierającego 500 j. w 2,5 ml w 0,9% (w/v) roztworze chlorku sodu do wstrzykiwań. Neurotoksynę podaje się we wstrzyknięciach śródskórnych⁸².