Działania niepożądane
Argipresyna

Argipresyna, stosowana w preparacie Empesin (40 IU/2 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), wykazuje istotne działania niepożądane, szczególnie w układzie sercowo-naczyniowym i naczyniowym. W badaniach klinicznych obejmujących 1588 pacjentów z niedociśnieniem po wstrząsie septycznym, najczęstsze poważne działania niepożądane (<10%) to arytmia zagrażająca życiu, niedokrwienie krezki jelita, niedokrwienie palców oraz ostre niedokrwienie mięśnia sercowego. Argipresyna może powodować arytmie, dławicę piersiową, zmniejszony rzut serca, a nawet zatrzymanie krążenia, wymagające natychmiastowej resuscytacji. Silne działanie wazokonstrykcyjne prowadzi do zwężenia naczyń obwodowych, co może skutkować martwicą tkanek i bladością okołoustną, a także niedokrwieniem palców, które w niektórych przypadkach wymaga interwencji chirurgicznej, włącznie z amputacją. W obrębie przewodu pokarmowego obserwuje się skurcze brzucha, niedokrwienie jelit, a w ciężkich przypadkach martwicę jelit zagrażającą życiu.

Działania niepożądane argipresyny

Argipresyna, substancja czynna zawarta w preparacie Empesin (40 IU/2 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które zostały udokumentowane w badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu. Profil bezpieczeństwa tej substancji opracowano na podstawie danych uzyskanych od 1588 pacjentów z niedociśnieniem po wstrząsie septycznym, wśród których 909 uczestniczyło w kontrolowanych badaniach klinicznych.1

Najczęstsze poważne działania niepożądane

Wśród najczęstszych poważnych reakcji niepożądanych, występujących z częstością poniżej 10%, znajdują się: arytmia zagrażająca życiu, niedokrwienie krezki jelita, niedokrwienie palców oraz ostre niedokrwienie mięśnia sercowego. Te powikłania mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.2

Szczegółowe niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Powikłania kardiologiczne

Argipresyna może wywoływać poważne zaburzenia w układzie sercowo-naczyniowym. Często obserwuje się arytmię, dławicę piersiową oraz niedokrwienie mięśnia sercowego, które mogą prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia mięśnia sercowego. Niezbyt często występują zmniejszony rzut serca, arytmie zagrażające życiu, a nawet zatrzymanie krążenia, które wymaga natychmiastowej resuscytacji.3

Powikłania naczyniowe

Z uwagi na silne działanie wazokonstrykcyjne, argipresyna często powoduje zwężenie naczyń obwodowych, które może prowadzić do martwicy tkanek i charakterystycznej bladości okołoustnej. Szczególnie niebezpieczne jest niedokrwienie palców, które w niektórych przypadkach może wymagać interwencji chirurgicznej, włącznie z amputacją.4

Powikłania żołądkowo-jelitowe

W obrębie przewodu pokarmowego argipresyna często wywołuje skurcze brzucha oraz niedokrwienie jelit. W cięższych przypadkach może dojść do martwicy jelit, która stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia i wymaga pilnej interwencji chirurgicznej. Niezbyt często obserwuje się również nudności, wymioty i wzdęcia.5

Reakcje anafilaktyczne

Rzadkim, ale niezwykle niebezpiecznym powikłaniem terapii argipresyną jest reakcja anafilaktyczna, która manifestuje się zatrzymaniem krążenia i/lub wstrząsem. Reakcje te obserwowano krótko po wstrzyknięciu argipresyny i wymagają one natychmiastowej interwencji medycznej.6

Zaburzenia metaboliczne

Terapia argipresyną może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, w szczególności hiponatremii. W niektórych przypadkach po odstawieniu leku może wystąpić moczówka prosta lub zatrucie wodne.7

Tabela działań niepożądanych

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis zagrożenia
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hiponatremia Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Niedobór sodu w surowicy krwi prowadzący do zaburzeń nerwowo-mięśniowych
Zatrucie wodne, moczówka prosta po odstawieniu Nieznana Nadmierne gromadzenie wody w organizmie lub zwiększone wydalanie moczu po zaprzestaniu leczenia
Zaburzenia układu nerwowego Drżenie, zawroty głowy, ból głowy Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zaburzenia neurologiczne mogące wpływać na funkcje poznawcze i motoryczne
Zaburzenia serca Arytmia, dławica piersiowa, niedokrwienie mięśnia sercowego Często (≥1/100 do <1/10) Zaburzenia rytmu serca, ból dławicowy, niedokrwienie mogące prowadzić do zawału
Zmniejszony rzut serca, arytmia zagrażająca życiu, zatrzymanie krążenia Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Poważne zaburzenia hemodynamiczne mogące prowadzić do zatrzymania akcji serca
Zaburzenia naczyniowe Zwężenie naczyń obwodowych, martwica, bladość okołoustna Często (≥1/100 do <1/10) Zaburzenia krążenia obwodowego mogące prowadzić do martwicy tkanek
Zaburzenia układu oddechowego Skurcz oskrzeli Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zwężenie dróg oddechowych utrudniające oddychanie
Zaburzenia żołądka i jelit Skurcze brzucha, niedokrwienie jelit Często (≥1/100 do <1/10) Dolegliwości bólowe brzucha i zaburzenia ukrwienia jelit
Nudności, wymioty, wzdęcia, martwica jelit Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w najcięższych przypadkach martwica jelit zagrażająca życiu
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Martwica skóry, niedokrwienie palców* Często (≥1/100 do <1/10) Uszkodzenie tkanek z powodu niedokrwienia, mogące wymagać interwencji chirurgicznej
Potliwość, pokrzywka Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Reakcje skórne o charakterze alergicznym
Zaburzenia ogólne Anafilaksja (zatrzymanie krążenia i/lub wstrząs) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Ciężka reakcja alergiczna zagrażająca życiu
Badania diagnostyczne Zwiększony poziom bilirubiny i transaminaz w osoczu, zmniejszona liczba trombocytów Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zaburzenia funkcji wątroby i układu krzepnięcia

8

Szczególne grupy ryzyka

Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie argipresyny u pacjentów z wcześniej istniejącymi chorobami sercowo-naczyniowymi, które mogą ulec zaostrzeniu pod wpływem silnego działania wazokonstrykcyjnego leku. Pacjenci z zaburzeniami krążenia obwodowego są narażeni na zwiększone ryzyko niedokrwienia palców, które może wymagać interwencji chirurgicznej.9

Monitorowanie i zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego zawierającego argipresynę do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego leku. Personel medyczny powinien zgłaszać działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10

Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych

W trakcie stosowania argipresyny u pacjentów ze wstrząsem wazodylatacyjnym odnotowano nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych. Dotyczyły one zwiększonego poziomu bilirubiny i transaminaz w osoczu oraz zmniejszonej liczby trombocytów. Te zmiany parametrów laboratoryjnych mogą wskazywać na zaburzenia funkcji wątroby oraz układu krzepnięcia.11

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl