Działania niepożądane
Argipresyna
Argipresyna, stosowana w preparacie Empesin (40 IU/2 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), wykazuje istotne działania niepożądane, szczególnie w układzie sercowo-naczyniowym i naczyniowym. W badaniach klinicznych obejmujących 1588 pacjentów z niedociśnieniem po wstrząsie septycznym, najczęstsze poważne działania niepożądane (<10%) to arytmia zagrażająca życiu, niedokrwienie krezki jelita, niedokrwienie palców oraz ostre niedokrwienie mięśnia sercowego. Argipresyna może powodować arytmie, dławicę piersiową, zmniejszony rzut serca, a nawet zatrzymanie krążenia, wymagające natychmiastowej resuscytacji. Silne działanie wazokonstrykcyjne prowadzi do zwężenia naczyń obwodowych, co może skutkować martwicą tkanek i bladością okołoustną, a także niedokrwieniem palców, które w niektórych przypadkach wymaga interwencji chirurgicznej, włącznie z amputacją. W obrębie przewodu pokarmowego obserwuje się skurcze brzucha, niedokrwienie jelit, a w ciężkich przypadkach martwicę jelit zagrażającą życiu.
Działania niepożądane argipresyny
Argipresyna, substancja czynna zawarta w preparacie Empesin (40 IU/2 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które zostały udokumentowane w badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu. Profil bezpieczeństwa tej substancji opracowano na podstawie danych uzyskanych od 1588 pacjentów z niedociśnieniem po wstrząsie septycznym, wśród których 909 uczestniczyło w kontrolowanych badaniach klinicznych.1
Najczęstsze poważne działania niepożądane
Wśród najczęstszych poważnych reakcji niepożądanych, występujących z częstością poniżej 10%, znajdują się: arytmia zagrażająca życiu, niedokrwienie krezki jelita, niedokrwienie palców oraz ostre niedokrwienie mięśnia sercowego. Te powikłania mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.2
Szczegółowe niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Powikłania kardiologiczne
Argipresyna może wywoływać poważne zaburzenia w układzie sercowo-naczyniowym. Często obserwuje się arytmię, dławicę piersiową oraz niedokrwienie mięśnia sercowego, które mogą prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia mięśnia sercowego. Niezbyt często występują zmniejszony rzut serca, arytmie zagrażające życiu, a nawet zatrzymanie krążenia, które wymaga natychmiastowej resuscytacji.3
Powikłania naczyniowe
Z uwagi na silne działanie wazokonstrykcyjne, argipresyna często powoduje zwężenie naczyń obwodowych, które może prowadzić do martwicy tkanek i charakterystycznej bladości okołoustnej. Szczególnie niebezpieczne jest niedokrwienie palców, które w niektórych przypadkach może wymagać interwencji chirurgicznej, włącznie z amputacją.4
Powikłania żołądkowo-jelitowe
W obrębie przewodu pokarmowego argipresyna często wywołuje skurcze brzucha oraz niedokrwienie jelit. W cięższych przypadkach może dojść do martwicy jelit, która stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia i wymaga pilnej interwencji chirurgicznej. Niezbyt często obserwuje się również nudności, wymioty i wzdęcia.5
Reakcje anafilaktyczne
Rzadkim, ale niezwykle niebezpiecznym powikłaniem terapii argipresyną jest reakcja anafilaktyczna, która manifestuje się zatrzymaniem krążenia i/lub wstrząsem. Reakcje te obserwowano krótko po wstrzyknięciu argipresyny i wymagają one natychmiastowej interwencji medycznej.6
Zaburzenia metaboliczne
Terapia argipresyną może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, w szczególności hiponatremii. W niektórych przypadkach po odstawieniu leku może wystąpić moczówka prosta lub zatrucie wodne.7
Tabela działań niepożądanych
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis zagrożenia |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiponatremia | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Niedobór sodu w surowicy krwi prowadzący do zaburzeń nerwowo-mięśniowych |
| Zatrucie wodne, moczówka prosta po odstawieniu | Nieznana | Nadmierne gromadzenie wody w organizmie lub zwiększone wydalanie moczu po zaprzestaniu leczenia | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Drżenie, zawroty głowy, ból głowy | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zaburzenia neurologiczne mogące wpływać na funkcje poznawcze i motoryczne |
| Zaburzenia serca | Arytmia, dławica piersiowa, niedokrwienie mięśnia sercowego | Często (≥1/100 do <1/10) | Zaburzenia rytmu serca, ból dławicowy, niedokrwienie mogące prowadzić do zawału |
| Zmniejszony rzut serca, arytmia zagrażająca życiu, zatrzymanie krążenia | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Poważne zaburzenia hemodynamiczne mogące prowadzić do zatrzymania akcji serca | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zwężenie naczyń obwodowych, martwica, bladość okołoustna | Często (≥1/100 do <1/10) | Zaburzenia krążenia obwodowego mogące prowadzić do martwicy tkanek |
| Zaburzenia układu oddechowego | Skurcz oskrzeli | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zwężenie dróg oddechowych utrudniające oddychanie |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Skurcze brzucha, niedokrwienie jelit | Często (≥1/100 do <1/10) | Dolegliwości bólowe brzucha i zaburzenia ukrwienia jelit |
| Nudności, wymioty, wzdęcia, martwica jelit | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w najcięższych przypadkach martwica jelit zagrażająca życiu | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Martwica skóry, niedokrwienie palców* | Często (≥1/100 do <1/10) | Uszkodzenie tkanek z powodu niedokrwienia, mogące wymagać interwencji chirurgicznej |
| Potliwość, pokrzywka | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Reakcje skórne o charakterze alergicznym | |
| Zaburzenia ogólne | Anafilaksja (zatrzymanie krążenia i/lub wstrząs) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Ciężka reakcja alergiczna zagrażająca życiu |
| Badania diagnostyczne | Zwiększony poziom bilirubiny i transaminaz w osoczu, zmniejszona liczba trombocytów | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zaburzenia funkcji wątroby i układu krzepnięcia |
8
Szczególne grupy ryzyka
Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie argipresyny u pacjentów z wcześniej istniejącymi chorobami sercowo-naczyniowymi, które mogą ulec zaostrzeniu pod wpływem silnego działania wazokonstrykcyjnego leku. Pacjenci z zaburzeniami krążenia obwodowego są narażeni na zwiększone ryzyko niedokrwienia palców, które może wymagać interwencji chirurgicznej.9
Monitorowanie i zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego zawierającego argipresynę do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego leku. Personel medyczny powinien zgłaszać działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10
Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych
W trakcie stosowania argipresyny u pacjentów ze wstrząsem wazodylatacyjnym odnotowano nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych. Dotyczyły one zwiększonego poziomu bilirubiny i transaminaz w osoczu oraz zmniejszonej liczby trombocytów. Te zmiany parametrów laboratoryjnych mogą wskazywać na zaburzenia funkcji wątroby oraz układu krzepnięcia.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania