Właściwości farmakodynamiczne leku Inuprin

Inuprin należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwwirusowych do stosowania ogólnego, działających bezpośrednio na wirusy. Kod klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC) leku to J05AX05.¹

Mechanizm działania

Inozyny pranobeks, będący substancją czynną leku Inuprin, stanowi syntetyczną pochodną puryny. Lek wykazuje podwójny mechanizm działania – zarówno immunostymulujący, jak i przeciwwirusowy. Efekt terapeutyczny wynika z wyraźnego pobudzenia odpowiedzi immunologicznej gospodarza in vivo, które zachodzi pod wpływem działania substancji czynnej.²

Działanie immunomodulujące

Badania kliniczne potwierdziły, że inozyny pranobeks normalizuje niedostateczne lub wadliwe mechanizmy odporności komórkowej poprzez wywoływanie odpowiedzi typu Th1. Proces ten prowadzi do dojrzewania i różnicowania limfocytów T oraz nasilenia indukowanych reakcji limfoproliferacyjnych w komórkach aktywowanych mitogenem lub antygenem.³

Substancja czynna reguluje szereg mechanizmów immunologicznych, w tym:⁴

• Cytotoksyczność limfocytów T – inozyny pranobeks usprawnia działanie cytotoksyczne tych komórek, co wzmacnia zdolność organizmu do eliminacji komórek zainfekowanych wirusami
• Funkcjonowanie komórek NK (Natural Killer) – lek poprawia aktywność tych komórek, które stanowią istotny element nieswoistej odpowiedzi immunologicznej
• Działanie limfocytów supresorowych T8 – substancja czynna reguluje funkcjonowanie tych komórek odpowiedzialnych za hamowanie nadmiernej odpowiedzi immunologicznej
• Aktywność limfocytów pomocniczych T4 – inozyny pranobeks wpływa na funkcjonowanie tych komórek, które odgrywają kluczową rolę w koordynacji odpowiedzi immunologicznej
• Poziom immunoglobulin G (IgG) – lek zwiększa stężenie tych przeciwciał, które są istotnym elementem humoralnej odpowiedzi immunologicznej
• Ekspresję powierzchniowych markerów dopełniacza – substancja czynna zwiększa ekspresję tych białek, które uczestniczą w kaskadzie dopełniacza, wspomagającej eliminację patogenów

Wpływ na produkcję cytokin

W badaniach in vitro wykazano, że inozyny pranobeks nasila wytwarzanie kluczowych cytokin, w tym:⁵

• Interleukiny 1 (IL-1) – cytokina o działaniu prozapalnym, aktywująca limfocyty T i stymulująca produkcję innych cytokin
• Interleukiny 2 (IL-2) – cytokina odpowiedzialna za proliferację limfocytów T, a także aktywację limfocytów B i komórek NK

Ponadto, substancja czynna zwiększa ekspresję receptora dla IL-2, co wzmacnia wrażliwość komórek układu immunologicznego na tę cytokinę. W badaniach in vivo zaobserwowano, że inozyny pranobeks zwiększa endogenne wydzielanie interferonu gamma (IFN-γ), który wykazuje działanie przeciwwirusowe, jednocześnie zmniejszając wytwarzanie interleukiny 4 (IL-4), co sprzyja odpowiedzi typu Th1.⁶

Wpływ na fagocytozę

Badania wykazały również, że inozyny pranobeks nasila chemotaksję oraz aktywność fagocytarną komórek układu immunologicznego, takich jak:⁷

• Neutrofile – komórki odpowiedzialne za fagocytozę patogenów i inicjację odpowiedzi zapalnej
• Monocyty – komórki prekursorowe dla makrofagów, uczestniczące w fagocytozie oraz prezentacji antygenów
• Makrofagi – wyspecjalizowane komórki fagocytujące, eliminujące patogeny oraz uczestniczące w prezentacji antygenów limfocytom

Działanie przeciwwirusowe

W badaniach in vivo udowodniono, że inozyny pranobeks wzmaga pobudzenie obniżonej syntezy mRNA białek limfocytów oraz poprawia sprawność procesu translacji. Jednocześnie hamuje syntezę wirusowego RNA poprzez kilka mechanizmów:⁸

1. Włączanie związanego z inozyną kwasu orotowego do polirybosomów – mechanizm ten wpływa na procesy translacji i może zakłócać namnażanie wirusów
2. Hamowanie dołączania łańcucha poliadenylowego do wirusowego RNA przekaźnikowego – proces ten utrudnia ekspresję informacji genetycznej wirusa
3. Reorganizacja limfocytarnych cząsteczek wewnątrzbłonowych (IMP, ang. intramembrane plasma particles) prowadząca do niemal trzykrotnego zwiększenia ich gęstości – modyfikacja ta wpływa na interakcje między wirusem a komórką

Inne mechanizmy działania

Inozyny pranobeks hamuje fosfodiesterazę cGMP in vitro, jednak efekt ten obserwuje się jedynie przy zastosowaniu dużych stężeń substancji. Co istotne, działanie to nie występuje przy stężeniach leku zapewniających działanie immunofarmakologiczne in vivo.⁹