Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Duloksetyna, jako lek wpływający na równowagę neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym, wchodzi w szereg istotnych interakcji z innymi produktami leczniczymi. Ze względu na profil farmakologiczny i metabolizm leku, konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu określonych grup leków.¹

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)

Nieselektywne, nieodwracalne inhibitory MAO nie powinny być stosowane jednocześnie z duloksetyną ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Należy zachować odstęp minimum 14 dni od przerwania leczenia IMAO przed rozpoczęciem stosowania duloksetyny. Z drugiej strony, po zakończeniu leczenia duloksetyną, przed rozpoczęciem przyjmowania IMAO powinno upłynąć przynajmniej 5 dni, co wynika z okresu półtrwania duloksetyny.²

Nie zaleca się także jednoczesnego stosowania duloksetyny z selektywnymi, odwracalnymi inhibitorami MAO, takimi jak moklobemid. Dodatkowo należy pamiętać, że antybiotyk linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym IMAO i również nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych duloksetyną.³

Interakcje z inhibitorami CYP1A2

Duloksetyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP1A2. Silne inhibitory tego enzymu mogą znacząco wpływać na farmakokinetykę duloksetyny. Na przykład, fluwoksamina (w dawce 100 mg raz na dobę), będąca silnym inhibitorem CYP1A2, zmniejsza klirens osoczowy duloksetyny o około 77% i zwiększa pole pod krzywą AUC_0-t sześciokrotnie. Z tego powodu przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie duloksetyny z silnymi inhibitorami CYP1A2, takimi jak fluwoksamina.⁴

Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Zaleca się szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu duloksetyny z innymi produktami leczniczymi lub substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Dotyczy to zwłaszcza:⁵

• Alkoholu – może nasilać działanie depresyjne na OUN
• Leków uspokajających, jak benzodiazepiny
• Opioidowych leków przeciwbólowych
• Leków przeciwpsychotycznych
• Fenobarbitalu
• Leków przeciwhistaminowych o działaniu uspokajającym

Interakcje z lekami o działaniu serotoninergicznym

Jednoczesne stosowanie duloksetyny z innymi lekami o działaniu serotoninergicznym zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Należy zachować ostrożność podczas łączenia duloksetyny z takimi lekami jak:⁶

• Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
• Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny (SNRI)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, np. klomipramina, amitryptylina
• Inhibitory MAO, jak moklobemid lub linezolid
• Preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Tryptany
• Tramadol
• Petydyna
• Tryptofan

Interakcje z produktami zawierającymi buprenorfinę

Wymaga się zachowania szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu duloksetyny z produktami leczniczymi zawierającymi buprenorfinę, ponieważ znacząco zwiększa się ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, który jest stanem potencjalnie zagrażającym życiu.⁷

Wpływ duloksetyny na inne leki

Leki metabolizowane przez CYP1A2: Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie duloksetyny (w dawce 60 mg dwa razy na dobę) nie wpływa istotnie na farmakokinetykę teofiliny, która jest substratem enzymu CYP1A2.⁸

Leki metabolizowane przez CYP2D6: Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem enzymu CYP2D6. Podanie duloksetyny w dawce 60 mg dwa razy na dobę wraz z pojedynczą dawką dezypraminy (substrat CYP2D6) powoduje trzykrotne zwiększenie pola pod krzywą AUC dezypraminy. Podobnie, jednoczesne podawanie duloksetyny (40 mg dwa razy na dobę) zwiększa pole pod krzywą AUC tolterodyny (2 mg dwa razy na dobę) w stanie równowagi o 71%, nie wpływając jednak na farmakokinetykę jej czynnego metabolitu 5-hydroksylowego.⁹

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu duloksetyny z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP2D6, zwłaszcza tymi o wąskim indeksie terapeutycznym. Do tej grupy należą:¹⁰

• Rysperydon
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne: nortryptylina, amitryptylina, imipramina
• Leki o wąskim indeksie terapeutycznym:
  • Flekainid – lek antyarytmiczny
  • Propafenon – lek antyarytmiczny
  • Metoprolol – beta-adrenolityk

Doustne środki antykoncepcyjne i inne leki steroidowe: Badania in vitro wskazują, że duloksetyna nie pobudza katalitycznej aktywności CYP3A, co sugeruje brak istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten enzym.¹¹

Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe: Przy jednoczesnym stosowaniu duloksetyny z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi lub przeciwpłytkowymi należy zachować ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia wynikające z interakcji farmakodynamicznej. U pacjentów jednocześnie przyjmujących duloksetynę i warfarynę obserwowano zwiększenie wartości współczynnika INR (International Normalized Ratio). Jednak badania kliniczne u zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne stosowanie duloksetyny i warfaryny w stabilnych warunkach nie powodowało klinicznie istotnych zmian współczynnika INR w stosunku do wartości początkowej, ani istotnych zmian w farmakokinetyce R- lub S-warfaryny.¹²

Wpływ innych leków na duloksetynę

Leki zobojętniające sok żołądkowy i antagoniści receptora histaminowego H₂: Jednoczesne stosowanie duloksetyny z lekami zobojętniającymi zawierającymi glin i magnez lub z famotydyną (antagonista receptora H₂) nie wpływa w sposób istotny na szybkość ani na stopień wchłaniania duloksetyny po doustnym podaniu dawki 40 mg.¹³

Substancje zwiększające aktywność CYP1A2: Analizy farmakokinetyczne wskazują, że u osób palących tytoń stężenie duloksetyny w osoczu jest prawie o 50% mniejsze niż u osób niepalących. Jest to spowodowane indukcją enzymu CYP1A2 przez składniki dymu tytoniowego.¹⁴

Interakcje duloksetyny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii duloksetyną wymaga szczególnej ostrożności. Alkohol, jako substancja działająca depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, może nasilać działanie duloksetyny na OUN i zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.¹⁵

Interakcja duloksetyny z alkoholem może prowadzić do następujących konsekwencji:

• Nasilenie działania sedatywnego – zwiększona senność, pogorszenie koncentracji i koordynacji psychoruchowej
• Zwiększone ryzyko zaburzeń świadomości
• Potencjalne nasilenie działań niepożądanych ze strony wątroby
• Pogorszenie funkcji poznawczych i zdolności psychomotorycznych
• Zwiększone ryzyko zawrotów głowy i upadków

Z powyższych powodów zaleca się całkowite unikanie spożywania alkoholu podczas terapii duloksetyną. Pacjenci powinni być dokładnie poinformowani o potencjalnych zagrożeniach wynikających z łączenia duloksetyny z alkoholem.

Tabela interakcji duloksetyny z innymi substancjami