prążki Wickhama
Prążki Wickhama to charakterystyczne, delikatne, białawe lub szarawe linie widoczne na powierzchni zmian skórnych w liszaju płaskim (lichen planus). Zostały one po raz pierwszy opisane przez Louisa Frédérica Wickhama w 1895 roku i stanowią ważny element diagnostyczny tej dermatozy.
Prążki te są najlepiej widoczne przy badaniu dermatoskopowym lub po zwilżeniu zmiany oliwą mineralną czy płynem immersyjnym, co zwiększa ich kontrast. Histologicznie odpowiadają one obszarom hipergranulozy naskórka. Ich obecność jest szczególnie pomocna w diagnostyce różnicowej liszaja płaskiego od innych podobnych dermatoz.
W praktyce klinicznej prążki Wickhama obserwuje się najczęściej na zmianach zlokalizowanych na błonie śluzowej jamy ustnej, narządach płciowych oraz na wyprostnych powierzchniach kończyn. Ich identyfikacja pozwala na postawienie wstępnej diagnozy liszaja płaskiego bez konieczności wykonywania biopsji, co jest szczególnie istotne w przypadkach typowej prezentacji klinicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Liszaj płaski jamy ustnej – Diagnostyka i diagnoza
Liszaj płaski jamy ustnej (OLP) to przewlekła, autoimmunologiczna choroba błony śluzowej jamy ustnej, dotykająca 0,5-2% populacji, częściej kobiety w średnim wieku. WHO klasyfikuje OLP jako potencjalnie złośliwe zaburzenie z ryzykiem transformacji w raka płaskonabłonkowego jamy ustnej (OSCC) do 2%. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, gdzie charakterystyczne są białe siateczkowate prążki Wickhama, oraz na potwierdzeniu histopatologicznym. Typowe cechy histopatologiczne obejmują pasmowaty naciek limfocytarny w błonie podstawnej, zwyrodnienie wodniczkowe komórek warstwy podstawnej, hiperkeratozę, atrofię lub akantozę nabłonka oraz obecność ciałek Civattego. Biopsja 4 mm, szczególnie z obwodu zmian nadżerkowych, jest złotym standardem diagnostycznym, umożliwiając wykluczenie atypii i innych schorzeń o podobnym obrazie klinicznym, takich jak reakcje lichenoidalne, leukoplakia czy pęcherzyce.
badanie histopatologiczne, badanie kliniczne, bezpośrednia immunofluorescencja, biopsja, błona śluzowa jamy ustnej, choroba autoimmunologiczna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, dysplazja nabłonkowa, hiperkeratoza, kandydoza jamy ustnej, leukoplakia, liszaj płaski jamy ustnej, naciek limfocytarny, naciek podnabłonkowy, nadżerka, owrzodzenie aftowe, pęcherzyca zwykła, pemfigoid błon śluzowych, prążki Wickhama, rak płaskonabłonkowy jamy ustnej, reakcja lichenoidalna, toczeń rumieniowaty, transformacja złośliwa, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złuszczające zapalenie dziąseł, zwyrodnienie wodniczkowe - Leksykon chorób i schorzeń
Liszaj płaski jamy ustnej – Objawy
Liszaj płaski jamy ustnej (OLP) to przewlekła choroba zapalna błony śluzowej jamy ustnej, dotykająca 1-2% populacji, częściej kobiety w średnim wieku. Wyróżnia się kilka typów klinicznych: siateczkowaty (reticular) z białymi prążkami Wickhama, zwykle bezobjawowy; nadżerkowy (erosive) z bolesnymi nadżerkami i owrzodzeniami, cechujący się podwyższonym ryzykiem transformacji nowotworowej (1-3% w ciągu 10 lat); zanikowy (atrophic), płytkowy (plaque-like) oraz pęcherzowy (bullous). Objawy obejmują białe linie, zaczerwienienia, pieczenie, ból nasilający się przy spożyciu pokarmów pikantnych, kwaśnych lub gorących, a także dyskomfort podczas mówienia i żucia. Przebieg jest przewlekły z okresami zaostrzeń i remisji, a czynniki takie jak stres, dieta, alkohol, tytoń i urazy mechaniczne mogą nasilać objawy. OLP wymaga regularnej obserwacji ze względu na ryzyko rozwoju raka kolczystokomórkowego jamy ustnej, zwłaszcza w typie nadżerkowym.
ablacja laserem CO2, biopsja, błona śluzowa jamy ustnej, higiena jamy ustnej, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, liszaj płaski jamy ustnej, nawrót choroby, pieczenie jamy ustnej, pimekrolimus, prążki Wickhama, remisja objawów, suchość jamy ustnej, takrolimus, transformacja nowotworowa, zaburzenie smaku, zakażenie grzybicze, zapalenie dziąseł, złuszczające zapalenie dziąseł