powstawanie tromboksanu

Tromboksan (TX) to biologicznie aktywny metabolit kwasu arachidonowego, syntetyzowany w cyklu przemian zachodzących na szlaku cyklooksygenazy (COX). Proces powstawania tromboksanu rozpoczyna się od uwolnienia kwasu arachidonowego z fosfolipidów błonowych przez fosfolipazę A2 w odpowiedzi na różne bodźce fizjologiczne lub patologiczne.

W pierwszym etapie syntezy enzymy COX-1 i COX-2 przekształcają kwas arachidonowy do niestabilnego związku pośredniego – prostaglandyny H2 (PGH2). Następnie specyficzny enzym – syntaza tromboksanu A (TXAS) – katalizuje przekształcenie PGH2 do tromboksanu A2 (TXA2), który jest główną, biologicznie aktywną formą tromboksanu. Proces ten zachodzi przede wszystkim w płytkach krwi, ale również w monocytach i makrofagach.

TXA2 jest związkiem wysoce niestabilnym, o czasie półtrwania wynoszącym około 30 sekund, po czym ulega szybkiej, nieenzymatycznej hydrolizie do biologicznie nieaktywnego tromboksanu B2 (TXB2). Tromboksan A2 działa poprzez specyficzne receptory TP, wywołując silne działanie prozakrzepowe, zwężające naczynia krwionośne oraz aktywujące agregację płytek krwi. Zahamowanie syntezy tromboksanu jest jednym z głównych mechanizmów działania aspiryny i innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl