Właściwości farmakokinetyczne
Wapnia cukrzan

Właściwości farmakokinetyczne wapnia cukrzanu

Wapnia cukrzan stanowi jedną z substancji stosowanych w preparatach zawierających wapń, takich jak Calsiosol. W produkcie Calsiosol wapnia cukrzan występuje jako substancja pomocnicza w stężeniu 3 mg/ml roztworu, co odpowiada 0,01 mmol jonów wapnia na ml. W ampułce 5 ml znajduje się 15 mg wapnia cukrzanu (0,05 mmol jonów wapnia), a w ampułce 10 ml – 30 mg (0,09 mmol jonów wapnia).¹

Wapnia cukrzan, podobnie jak pozostałe związki wapnia zawarte w produkcie (głównie wapnia glukonian), podlega procesom farmakokinetycznym charakterystycznym dla jonów wapnia. Po podaniu preparatu Calsiosol, wapń pochodzący z cukrzanu przyczynia się do całkowitej zawartości wapnia, która wynosi 0,22 mmol/ml (1,1 mmol/5 ml, 2,2 mmol/10 ml).²

Wchłanianie wapnia

W przypadku podania dożylnego produktu Calsiosol, zawierającego wapnia cukrzan, proces wchłaniania z przewodu pokarmowego nie dotyczy bezpośrednio podanej substancji. Jednak warto zaznaczyć, że w przypadku wapnia pochodzącego z diety, wchłanianie następuje w jelicie cienkim. Fizjologicznie organizm wchłania około jednej trzeciej spożywanego wapnia, choć wartość ta może się różnić w zależności od czynników dietetycznych oraz stanu jelita cienkiego.³

Dystrybucja wapnia w organizmie

Po podaniu dożylnym preparatu Calsiosol, zawierającego wapnia cukrzan, jony wapnia są dystrybuowane w organizmie według ogólnych zasad dystrybucji tego pierwiastka. Po wchłonięciu wapń najpierw trafia do płynu pozakomórkowego, a następnie jest szybko transportowany do tkanki kostnej. Należy jednak zaznaczyć, że samo podawanie wapnia nie stymuluje tworzenia kości.⁴

Znacząca większość wapnia obecnego w organizmie (99%) jest zdeponowana w kościach. Pozostały 1% jest równomiernie rozmieszczony między płynami wewnątrzkomórkowymi i pozakomórkowymi.⁵

Formy występowania wapnia w osoczu

Wapń w osoczu, w tym pochodzący z wapnia cukrzanu, występuje w trzech formach:

• Forma zjonizowana – około 45-50% całkowitego stężenia wapnia występuje w fizjologicznie aktywnej postaci zjonizowanej
• Forma związana z białkami – około 40-50% wiąże się z białkami, głównie z albuminą
• Kompleksy z anionami – pozostała część wapnia tworzy kompleksy z anionami

⁶

Czynniki wpływające na stężenie wapnia w osoczu

Stężenie wapnia w osoczu, w tym pochodzącego z wapnia cukrzanu zawartego w preparacie Calsiosol, podlega wpływowi kilku istotnych czynników:

• Stężenie białek – hiperproteinemia jest związana ze zwiększeniem całkowitego stężenia wapnia w surowicy, podczas gdy hipoproteinemia prowadzi do zmniejszenia tego stężenia
• Równowaga kwasowo-zasadowa – kwasica powoduje zwiększenie stężenia jonów wapnia, natomiast zasadowica sprzyja zmniejszeniu stężenia wapnia w surowicy

⁷

Przenikanie wapnia przez bariery biologiczne

Wapń, w tym pochodzący z wapnia cukrzanu, wykazuje zdolność przenikania przez ważne bariery biologiczne. Przenika przez łożysko, osiągając wyższe stężenia we krwi płodowej niż we krwi matki. Ponadto wapń przenika do mleka kobiet karmiących piersią.⁸

Metabolizm wapnia

Po wstrzyknięciu preparatu Calsiosol, egzogenny wapń, w tym pochodzący z wapnia cukrzanu, jest włączany do wewnątrznaczyniowej puli wapnia. Organizm traktuje go w taki sam sposób jak wapń endogenny, nie rozróżniając jego pochodzenia.⁹

Eliminacja wapnia z organizmu

Eliminacja wapnia, w tym pochodzącego z wapnia cukrzanu zawartego w preparacie Calsiosol, odbywa się kilkoma drogami:

1. Eliminacja z kałem – wapń niewchłonięty z przewodu pokarmowego oraz wydzielony z żółcią i sokiem trzustkowym jest wydalany głównie z kałem. W przypadku podania dożylnego ta droga eliminacji dotyczy wapnia, który został wydzielony do światła przewodu pokarmowego.
2. Eliminacja przez nerki – większość wapnia przefiltrowanego przez kłębuszki nerkowe podlega ponownemu wchłanianiu:
   • we wstępującym ramieniu pętli Henlego
   • w bliższych kanalikach krętych
   • w dalszych kanalikach krętych

   Pozostałe niewielkie ilości kationów są wydalane z moczem.

3. Eliminacja przez gruczoły potowe – wapń jest również wydalany przez gruczoły potowe.

¹⁰

Czynniki regulujące wydalanie wapnia przez nerki

Na wydalanie wapnia przez nerki, w tym wapnia pochodzącego z wapnia cukrzanu zawartego w preparacie Calsiosol, wpływa wiele czynników:

¹¹

Fizjologiczne wydalanie wapnia z moczem

U zdrowych osób dorosłych stosujących regularną dietę, wydalanie wapnia z moczem może wynosić nawet 250–300 mg na dobę. Natomiast w przypadku diet o niskiej zawartości wapnia, wydalanie z moczem zwykle nie przekracza 150 mg na dobę.¹²