Działania niepożądane
Wapnia cukrzan

Wapnia cukrzan jest substancją pomocniczą w preparacie Calsiosol, występującą w stężeniu 3 mg/ml (0,01 mmol jonów wapnia). Ampułki zawierają odpowiednio 15 mg (0,05 mmol) w 5 ml oraz 30 mg (0,09 mmol) w 10 ml roztworu. Całkowita zawartość jonów wapnia w preparacie wynosi 0,22 mmol/ml, co wynika z obecności wapnia glukonianu i wapnia cukrzanu. Działania niepożądane związane z podaniem wapnia, w tym wapnia cukrzanu, są ściśle powiązane z szybkością infuzji i dawką, a większość z nich wynika z ostrej hiperkalcemii. Najczęściej obserwuje się bradykardię i zaburzenia rytmu serca (≥1/10), niedociśnienie, rozszerzenie naczyń, zapaść krążeniową i uderzenia gorąca (≥1/100 do <1/10), a także nudności i wymioty (≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej występują objawy miejscowe, takie jak ból, rumień i potliwość (≥1/10 000 do <1/1 000).

  1. Działania niepożądane wapnia cukrzanu
    1. Ryzyko działań niepożądanych związanych z wapniem
    2. Działania niepożądane wg układów i narządów
    3. Interakcje z ceftriaksonem
    4. Działania niepożądane związane z nieprawidłową techniką podania
    5. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
    6. Kolejne rozdziały

Działania niepożądane wapnia cukrzanu

Wapnia cukrzan stanowi jedną z substancji pomocniczych produktu leczniczego Calsiosol, występując w stężeniu 3 mg/ml roztworu, co odpowiada 0,01 mmol jonów wapnia. W ampułce 5 ml znajduje się 15 mg wapnia cukrzanu (0,05 mmol jonów wapnia), natomiast w ampułce 10 ml – 30 mg (0,09 mmol jonów wapnia). Należy pamiętać, że całkowita zawartość wapnia w preparacie wynosi 0,22 mmol/ml, co wynika z obecności zarówno wapnia glukonianu (składnik główny), jak i wapnia cukrzanu (substancja pomocnicza).1

Ryzyko działań niepożądanych związanych z wapniem

Działania niepożądane związane z podaniem preparatów zawierających jony wapnia, w tym wapnia cukrzan, są ściśle powiązane z szybkością infuzji oraz całkowitą podaną dawką. Szczególnie istotne jest, że większość obserwowanych efektów ubocznych wynika z ostrej hiperkalcemii, która może pojawić się przy przedawkowaniu dożylnym lub zbyt szybkim wstrzyknięciu dożylnym.2

Działania niepożądane wg układów i narządów

Poniżej przedstawiono działania niepożądane obserwowane podczas stosowania preparatów zawierających wapń, w tym wapnia cukrzan, sklasyfikowane według układów i narządów zgodnie z MedDRA oraz częstości ich występowania.<sup data-drug="Calsiosol" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych określono następująco: Bardzo często (≥1/10), Często (≥1/100 do <1/10), Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), Bardzo rzadko (3

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działanie niepożądane Opis
Zaburzenia serca Bardzo często (≥1/10) Bradykardia, zaburzenia rytmu serca Zwolnienie akcji serca i nieregularny rytm serca jako efekt wpływu jonów wapnia na układ bodźcoprzewodzący serca
Zaburzenia naczyniowe Często (≥1/100 do <1/10) Niedociśnienie, rozszerzenie naczyń krwionośnych, zapaść krążeniowa, uderzenia gorąca Możliwe obniżenie ciśnienia tętniczego, nagłe rozszerzenie naczyń obwodowych; zapaść krążeniowa może prowadzić do zgonu; uderzenia gorąca są częste zwłaszcza po zbyt szybkim wstrzyknięciu
Zaburzenia żołądka i jelit Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Nudności, wymioty Objawy dyspeptyczne związane z wpływem podwyższonego poziomu wapnia na układ pokarmowy
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Uczucie ciepła, potliwość, ból lub rumień w miejscu wstrzyknięcia Uogólnione odczucie ciepła i zwiększona potliwość; po wstrzyknięciu domięśniowym mogą pojawić się objawy miejscowe

4

Interakcje z ceftriaksonem

Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie preparatów wapniowych (w tym zawierających wapnia cukrzan) z ceftriaksonem. Odnotowano rzadkie, ale poważne, a w niektórych przypadkach śmiertelne działania niepożądane u wcześniaków i noworodków urodzonych o czasie (w wieku poniżej 28 dni) otrzymujących dożylnie zarówno ceftriakson, jak i wapń. W badaniach pośmiertnych stwierdzono obecność strątów soli wapniowej ceftriaksonu w płucach i nerkach tych pacjentów.<sup data-drug="Calsiosol" data-section="Działania niepożądane" title="Wytrącanie się soli wapniowej ceftriaksonu: Zaobserwowano rzadkie, ciężkie a w kilku przypadkach zakończone zgonem działania niepożądane u wcześniaków i noworodków urodzonych o czasie (w wieku 5

Zwiększone ryzyko wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu u noworodków wynika z dwóch głównych czynników:

  • Mniejsza objętość krwi w porównaniu z dorosłymi pacjentami
  • Dłuższy okres półtrwania ceftriaksonu u noworodków

6

Działania niepożądane związane z nieprawidłową techniką podania

Nieprawidłowa technika podawania preparatów zawierających wapnia cukrzan może prowadzić do dodatkowych, poważnych działań niepożądanych:

Powikłania po wstrzyknięciu domięśniowym

Jeśli wstrzyknięcie domięśniowe nie jest wykonywane wystarczająco głęboko, może dojść do wycieku roztworu do tkanki tłuszczowej. Konsekwencją tego mogą być następujące powikłania miejscowe:

  • Tworzenie się ropnia w miejscu wstrzyknięcia
  • Stwardnienie tkanek
  • Martwica okolicznych tkanek

7

Powikłania po podaniu pozanaczyniowym

W przypadku podania pozanaczyniowego (wynaczynienia) preparatów z wapnia cukrzanem zgłaszano przypadki:

  • Obrzęku tkanek
  • Ablacji skóry (oddzielenia warstw skóry)
  • Martwicy tkanek

8

Objawy wstrzyknięcia okołonaczyniowego

Podczas wstrzyknięcia dożylnego preparatów zawierających wapnia cukrzan należy zwrócić szczególną uwagę na następujące objawy, które mogą wskazywać na przypadkowe wstrzyknięcie okołonaczyniowe:

  • Zaczerwienienie skóry
  • Uczucie pieczenia
  • Ból podczas wstrzyknięcia

Wstrzyknięcie okołonaczyniowe może prowadzić do martwicy tkanek, stanowiąc poważne powikłanie terapii.9

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego zawierającego wapnia cukrzan do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl