Działania niepożądane leku Depakine Chronosphere

Depakine Chronosphere to produkt leczniczy zawierający sodu walproinian i kwas walproinowy w postaci granulatu o przedłużonym uwalnianiu. Podczas terapii tym preparatem należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne działania niepożądane, które mogą wystąpić u pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych obserwowanych podczas leczenia.<sup data-drug="Depakine Chronosphere 1000" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane wymienione poniżej uszeregowane są według częstości występowania przy zastosowaniu następującej konwencji: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (1

Działania niepożądane związane z układem krwiotwórczym

W trakcie terapii Depakine Chronosphere może dojść do szeregu zaburzeń hematologicznych. Niedokrwistość i trombocytopenia występują bardzo często, co wymaga regularnego monitorowania parametrów morfologii krwi. Rzadziej mogą pojawić się leukopenia oraz pancytopenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia rzadkich, ale poważnych powikłań takich jak niewydolność szpiku kostnego, w tym aplazja dotycząca krwinek czerwonych, agranulocytoza, niedokrwistość makrocytowa, makrocytemia czy zespół mielodysplastyczny.²

Należy również pamiętać o możliwych zaburzeniach krzepnięcia, które mogą manifestować się jako zmniejszenie aktywności czynników krzepnięcia (co najmniej jednego) oraz nieprawidłowe wyniki testów krzepnięcia, takie jak wydłużony czas protrombinowy, wydłużony czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, wydłużony czas trombinowy czy wydłużony INR.³

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

W trakcie leczenia Depakine Chronosphere mogą występować różnorodne zaburzenia hormonalne i metaboliczne. Do najczęstszych należą hiponatremia oraz zwiększenie masy ciała. Zwiększenie masy ciała wymaga szczególnej uwagi, gdyż może być jednym z czynników predysponujących do rozwoju zespołu policystycznych jajników.⁴

Niezbyt często obserwuje się zespół niedostosowanego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) oraz objawy hiperandrogenizmu, takie jak nadmierne owłosienie typu męskiego, wirylizm, trądzik, łysienie typu męskiego i/lub zwiększone stężenie androgenów. Rzadziej może wystąpić niedoczynność tarczycy.⁵

Z nieustaloną częstością mogą pojawić się hiperamonemia oraz otyłość. Szczególnie istotne jest monitorowanie poziomu amoniaku, gdyż mogą wystąpić przypadki izolowanej i umiarkowanej hiperamonemii bez zmian wyników laboratoryjnych testów czynności wątroby, które nie wymagają przerwania leczenia. Zgłaszano również przypadki hiperamonemii z objawami neurologicznymi, co wymaga dodatkowych badań.⁶

Zaburzenia neurologiczne i psychiatryczne

Leczenie walproinianem sodu może prowadzić do licznych działań niepożądanych ze strony układu nerwowego. Bardzo często obserwuje się drżenie. Często mogą występować zaburzenia takie jak zaburzenia pozapiramidowe, osłupienie (stupor), senność, drgawki, zaburzenia pamięci, ból głowy, oczopląs i zawroty głowy.⁷

Niezbyt często mogą pojawić się śpiączka, encefalopatia, letarg, przemijające objawy parkinsonizmu, ataksja, parestezje oraz nasilone napady drgawkowe. Do rzadkich działań niepożądanych należą przemijające otępienie związane z przemijającą atrofią mózgu, zaburzenia poznawcze oraz diplopia.⁸

W zakresie zaburzeń psychicznych często występują stan splątania, halucynacje, agresja, pobudzenie i zaburzenia uwagi. Rzadziej obserwuje się nietypowe zachowanie, nadaktywność psychomotoryczną oraz zaburzenia uczenia się, przy czym te ostatnie objawy są głównie obserwowane u dzieci i młodzieży.⁹

Należy zwrócić uwagę, że osłupienie (stupor) lub letarg mogą czasami powodować przejściową śpiączkę (encefalopatię), zarówno izolowane, jak i skojarzone z nawrotem napadów podczas leczenia walproinianem sodu. Takie stany najczęściej występują u pacjentów otrzymujących kilka leków przeciwpadaczkowych (zwłaszcza fenobarbital lub topiramat) lub po nagłym zwiększeniu dawki walproinianu sodu. Objawy te zmniejszają się po odstawieniu leku lub zmniejszeniu dawki leku.¹⁰

Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego

Często obserwowane są wymioty, nieprawidłowości dotyczące dziąseł (głównie hiperplazja dziąseł), zapalenie jamy ustnej, bóle żołądka oraz biegunka. Biegunka występuje u niektórych pacjentów na początku leczenia, jednak objawy przemijają zwykle po kilku dniach bez konieczności przerywania leczenia.¹¹

Niezbyt często może wystąpić zapalenie trzustki, które w niektórych przypadkach może zakończyć się zgonem. Dlatego też przy wystąpieniu ostrych bólów brzucha należy niezwłocznie przeprowadzić odpowiednią diagnostykę.¹²

Zaburzenia skórne i tkanki łącznej

Bardzo często występuje nadwrażliwość, przemijające i/lub zależne od dawki leku wypadanie włosów oraz zaburzenia paznokci i łożyska paznokcia. Niezbyt często mogą pojawić się obrzęk naczynioruchowy, wysypka oraz nieprawidłowości dotyczące włosa (takie jak nieprawidłowa struktura włosów, zmiany w kolorze włosów, nieprawidłowy wzrost włosów).¹³

Rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, takie jak martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy oraz zespół ciężkiej nadwrażliwości obejmujący w szczególności wysypkę polekową z eozynofilią oraz objawami ogólnymi (DRESS).¹⁴

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Często może wystąpić uszkodzenie wątroby, dlatego też pacjenci leczeni walproinianem wymagają regularnego monitorowania funkcji wątroby. Istnieje szczególne ryzyko poważnego uszkodzenia wątroby u niemowląt i małych dzieci, zwłaszcza w wieku poniżej 3 lat.¹⁵

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Niezbyt często może dojść do zmniejszenia gęstości mineralnej kości, osteopenii, osteoporozy oraz złamań u pacjentów stosujących Depakine Chronosphere w długoterminowej terapii. Mechanizm działania Depakine Chronosphere wpływający na metabolizm kostny nie został ustalony.¹⁶

Rzadko mogą wystąpić układowy toczeń rumieniowaty oraz rabdomioliza.¹⁷

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Często może występować nietrzymanie moczu. Rzadko obserwuje się mimowolne oddawanie moczu, środmiąższowe zapalenie nerek oraz zespół Fanconiego. Niezbyt często może dojść do niewydolności nerek.¹⁸

Zaburzenia układu rozrodczego

Często występują nieregularne cykle miesiączkowe. Niezbyt często może dojść do braku miesiączki. Rzadko występuje niepłodność męska oraz zespół policystycznych jajników.¹⁹

Inne działania niepożądane

Niezbyt często mogą wystąpić hipotermia oraz obwodowe obrzęki o umiarkowanym nasileniu. Pacjenci leczeni walproinianem mogą także doświadczać krwotoków.²⁰

Ponadto, u pacjentów leczonych walproinianem sodu mogą wystąpić wrodzone wady rozwojowe i zaburzenia rozwojowe.²¹

Specyficzne działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa stosowania walproinianu u dzieci i młodzieży jest porównywalny z profilem bezpieczeństwa u dorosłych, jednak niektóre działania niepożądane są cięższe lub obserwowane głównie w tej grupie wiekowej.²²

Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko poważnego uszkodzenia wątroby u niemowląt i małych dzieci, zwłaszcza w wieku poniżej 3 lat. Małe dzieci są również szczególnie narażone na zapalenie trzustki. Ryzyka te zmniejszają się wraz z wiekiem.²³

Zaburzenia psychiczne, takie jak agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi, nieprawidłowe zachowanie, nadpobudliwość psychoruchowa i zaburzenia uczenia się są głównie obserwowane u dzieci i młodzieży.²⁴

Tabela działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁵