Przedawkowanie
Depakine Chronosphere 1000 (666,60 mg + 290,27 mg)/sasz.

Przedawkowanie walproinianu sodu, substancji czynnej leku Depakine Chronosphere, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się głównie zaburzeniami neurologicznymi i ogólnoustrojowymi. Charakterystyczne objawy ciężkiego przedawkowania obejmują śpiączkę z obniżonym napięciem mięśniowym, hiporefleksję, miozę, zaburzenia oddychania, kwasicę metaboliczną, hipotensję oraz zapaść lub wstrząs krążeniowy. Wysokie stężenia walproinianu mogą paradoksalnie wywołać napady drgawkowe, a także prowadzić do obrzęku mózgu z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym. Dodatkowo, ze względu na zawartość sodu w preparacie (92,24 mg sodu w saszetce Depakine Chronosphere 1000), możliwe jest wystąpienie hipernatremii. Hiperamonemia, jako powikłanie metaboliczne, wymaga podania karnityny dożylnie w celu normalizacji stężenia amoniaku.

Przedawkowanie leku Depakine Chronosphere

Przedawkowanie walproinianu sodu, substancji czynnej zawartej w leku Depakine Chronosphere, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Rozpoznanie i właściwe postępowanie w przypadku przedawkowania ma kluczowe znaczenie dla pomyślnego rokowania u pacjenta. Pomimo że ogólne rokowanie jest zazwyczaj pomyślne, odnotowano przypadki zgonów związanych z przedawkowaniem tego leku.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Ciężkie przedawkowanie walproinianu sodu charakteryzuje się złożonym obrazem klinicznym obejmującym szereg zaburzeń neurologicznych i ogólnoustrojowych. Objawy mogą być zmienne i zależą od stężenia leku we krwi.2 Do najczęstszych objawów klinicznych ciężkiego przedawkowania należą: śpiączka ze zmniejszonym napięciem mięśniowym, hiporefleksja (osłabienie odruchów), zwężenie źrenic, zaburzenia oddychania, kwasica metaboliczna, hipotensja (obniżone ciśnienie tętnicze) oraz zapaść krążeniowa lub wstrząs krążeniowy.3

Warto zaznaczyć, że w przypadku bardzo wysokich stężeń walproinianu we krwi, paradoksalnie mogą wystąpić napady drgawkowe, mimo że sam lek jest stosowany w leczeniu padaczki.4 Ponadto, istotnym powikłaniem przedawkowania jest zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe związane z obrzękiem mózgu.5

Specyficznym powikłaniem przedawkowania preparatów Depakine Chronosphere jest możliwość wystąpienia hipernatremii (podwyższonego stężenia sodu we krwi), co wynika z obecności sodu w postaciach farmaceutycznych walproinianu.6 Warto przypomnieć, że pojedyncza saszetka leku Depakine Chronosphere 1000 zawiera aż 92,24 mg sodu.7

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Walproinian sodu nie posiada swoistej odtrutki, dlatego leczenie przedawkowania ma charakter objawowy i polega na działaniach mających na celu usunięcie leku z organizmu oraz podtrzymaniu podstawowych funkcji życiowych.8

Postępowanie w przypadku przedawkowania walproinianu sodu obejmuje następujące działania:9

  • Hospitalizacja pacjenta
  • Płukanie żołądka (skuteczne nawet do 10-12 godzin po zażyciu leku)
  • Monitorowanie czynności układu sercowo-naczyniowego
  • Monitorowanie czynności układu oddechowego
  • W pojedynczych przypadkach korzystne może być zastosowanie naloksonu, który może pomóc w zmniejszeniu zaburzeń świadomości10
  • W najcięższych przypadkach przedawkowania może być konieczne wdrożenie bardziej zaawansowanych metod eliminacji leku z organizmu – hemodializy lub hemoperfuzji11
  • W przypadku przedawkowania walproinianu powodującego hiperamonemię (podwyższone stężenie amoniaku we krwi) zaleca się podanie karnityny drogą dożylną w celu normalizacji stężenia amoniaku12

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Uwagi kliniczne
Śpiączka Głębokie zaburzenie świadomości ze zmniejszeniem napięcia mięśniowego Wymaga monitorowania parametrów życiowych i potencjalnego wsparcia oddechowego
Hiporefleksja Osłabienie odruchów ścięgnistych Objaw zaburzenia funkcji układu nerwowego
Zwężenie źrenic Mioza – zmniejszenie średnicy źrenic Objaw uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego
Zaburzenia oddychania Depresja ośrodka oddechowego, hipowentylacja Może wymagać intubacji i wentylacji mechanicznej
Kwasica metaboliczna Obniżenie pH krwi i zmniejszenie rezerwy zasadowej Wymaga wyrównania równowagi kwasowo-zasadowej
Hipotensja Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi Może wymagać podania płynów i leków wazopresyjnych
Zapaść/wstrząs krążeniowy Niewydolność układu krążenia z nieadekwatną perfuzją narządów Zagrożenie życia, wymaga natychmiastowej interwencji
Napady drgawkowe Paradoksalnie, przy bardzo wysokich stężeniach leku Wymaga monitorowania EEG i potencjalnego leczenia przeciwdrgawkowego
Zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe Związane z obrzękiem mózgu Wymaga monitorowania i potencjalnie leczenia przeciwobrzękowego
Hipernatremia Związana z zawartością sodu w preparacie (np. 92,24 mg sodu w saszetce Depakine Chronosphere 1000) Wymaga monitorowania stężenia elektrolitów i odpowiedniego leczenia
Hiperamonemia Zwiększenie stężenia amoniaku we krwi Może wymagać podania karnityny dożylnie

Szczególne uwagi dotyczące przedawkowania

Należy podkreślić, że przedawkowanie walproinianu sodu wymaga szybkiej interwencji medycznej w warunkach szpitalnych. Zaburzenia oddychania i krążenia mogą prowadzić do śmierci pacjenta, dlatego konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania.13

Istotne jest również, że płukanie żołądka pozostaje skuteczną metodą usuwania leku z przewodu pokarmowego nawet do 10-12 godzin po zażyciu, co jest związane z postacią o przedłużonym uwalnianiu leku Depakine Chronosphere, która może opóźniać wchłanianie substancji czynnej.1415

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl