Przedawkowanie leku Ibuprofen/Paracetamol Sandoz, 200 mg + 500 mg, tabletki powlekane

Przedawkowanie leku Ibuprofen/Paracetamol Sandoz może być szczególnie niebezpieczne ze względu na zawartość dwóch substancji czynnych o różnych mechanizmach działania i profilu toksyczności. Każda tabletka zawiera 200 mg ibuprofenu i 500 mg paracetamolu, co sprawia, że ryzyko toksyczności dotyczy zarówno układu pokarmowego, nerwowego, jak i szczególnie funkcji wątroby i nerek.¹

Przedawkowanie ibuprofenu

W przypadku ibuprofenu, u dzieci jednorazowe przyjęcie dawki przekraczającej 400 mg/kg masy ciała może wywołać objawy przedawkowania. U pacjentów dorosłych zależność efektu toksycznego od dawki jest mniej wyraźna. Okres półtrwania ibuprofenu po przedawkowaniu wynosi od 1,5 do 3 godzin, co wpływa na dynamikę objawów toksycznych.²

Przedawkowanie paracetamolu

W składzie leku paracetamol stanowi większe zagrożenie hepatotoksyczne. U dorosłych przyjęcie 10 g paracetamolu (co odpowiada 20 tabletkom leku Ibuprofen/Paracetamol Sandoz) lub więcej wiąże się z wysokim ryzykiem uszkodzenia wątroby. Należy zaznaczyć, że już przyjęcie 5 g paracetamolu (10 tabletek) może prowadzić do uszkodzenia wątroby u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak:³

• długotrwałe leczenie lekami indukującymi enzymy wątrobowe, w tym: karbamazepiną, fenobarbitalem, fenytoiną, prymidonem, ryfampicyną, produktami zawierającymi ziele dziurawca⁴
• regularne nadużywanie alkoholu⁵
• prawdopodobny niedobór glutationu, wynikający z zaburzeń odżywiania, mukowiscydozy, zakażenia HIV, głodzenia lub wyniszczenia⁶

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania leku Ibuprofen/Paracetamol Sandoz są złożone i wynikają z toksycznego działania obu substancji czynnych. Charakterystyka czasowa i nasilenie objawów mogą się różnić w zależności od proporcji przedawkowanych składników i czynników indywidualnych pacjenta.

Objawy przedawkowania ibuprofenu

W przypadku przedawkowania ibuprofenu, większość pacjentów po przyjęciu znaczących klinicznie dawek NLPZ doświadcza przede wszystkim objawów ze strony przewodu pokarmowego oraz ośrodkowego układu nerwowego.⁷

W cięższych przypadkach zatrucia ibuprofenem obserwuje się toksyczny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, manifestujący się sennością, dezorientacją, pobudzeniem lub śpiączką. Sporadycznie mogą wystąpić drgawki.⁸

W ciężkim zatruciu ibuprofenem możliwe są poważne zaburzenia metaboliczne i hematologiczne, takie jak kwasica metaboliczna oraz wydłużenie czasu protrombinowego (INR), co wynika z wpływu na aktywność czynników krzepnięcia krwi. Przy jednoczesnym odwodnieniu mogą wystąpić ostre zaburzenia czynności nerek i uszkodzenie wątroby. U pacjentów z astmą oskrzelową w wywiadzie, może dojść do zaostrzenia objawów choroby.⁹

Objawy przedawkowania paracetamolu

Objawy przedawkowania paracetamolu zazwyczaj pojawiają się w ciągu pierwszych 24 godzin i obejmują: bladość, nudności, wymioty, jadłowstręt oraz ból brzucha. Charakterystyczną cechą jest to, że objawy uszkodzenia wątroby mogą ujawnić się dopiero po upływie 12-48 godzin od przyjęcia leku, gdy pojawiają się nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby.¹⁰

Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia metabolizmu glukozy oraz kwasica metaboliczna. W ciężkich zatruciach paracetamolem zaburzenia czynności wątroby mogą postępować do encefalopatii, krwotoku, hipoglikemii, obrzęku mózgu, a w skrajnych przypadkach prowadzić do zgonu.¹¹

Istotnym powikłaniem przedawkowania paracetamolu może być także ostra niewydolność nerek z ostrą martwicą kanalików nerkowych, objawiająca się silnym bólem w okolicy lędźwiowej, krwiomoczem i białkomoczem. Te objawy mogą wystąpić nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby. W literaturze opisywano również przypadki zaburzeń rytmu serca i zapalenia trzustki w przebiegu przedawkowania paracetamolu.¹²

Tabela objawów przedawkowania

Postępowanie w przedawkowaniu

Zasady ogólne

Postępowanie w przypadku przedawkowania leku Ibuprofen/Paracetamol Sandoz powinno uwzględniać toksyczność zarówno ibuprofenu, jak i paracetamolu, przy czym ze względu na potencjalne ryzyko nieodwracalnego uszkodzenia wątroby szczególnie istotne jest leczenie toksyczności paracetamolu.¹³

Postępowanie w przedawkowaniu ibuprofenu

W leczeniu przedawkowania ibuprofenu należy stosować podejście objawowe i podtrzymujące, które obejmuje:¹⁴

1. Utrzymanie drożności dróg oddechowych
2. Monitorowanie czynności serca oraz parametrów życiowych do czasu ich ustabilizowania
3. Jeśli od przyjęcia potencjalnie toksycznej dawki ibuprofenu nie upłynęła 1 godzina, należy rozważyć podanie doustne węgla aktywnego
4. W przypadku występowania częstych lub przedłużających się drgawek należy podać dożylnie diazepam lub lorazepam
5. Pacjentom z astmą należy podać leki rozszerzające oskrzela

Powyższe postępowanie powinno być realizowane w warunkach szpitalnych, pod ścisłym nadzorem medycznym.¹⁵

Postępowanie w przedawkowaniu paracetamolu

W przypadku przedawkowania paracetamolu kluczowe znaczenie ma szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania, ponieważ wczesne objawy mogą być niecharakterystyczne i nie odzwierciedlać ciężkości przedawkowania lub ryzyka uszkodzenia narządów.¹⁶

Algorytm postępowania obejmuje:¹⁷

1. Jeśli od przedawkowania upłynęła nie więcej niż 1 godzina, należy rozważyć podanie węgla aktywnego
2. Pomiar stężenia paracetamolu w osoczu po co najmniej 4 godzinach od jego przyjęcia (wcześniejsze oznaczenia są niewiarygodne)
3. Leczenie N-acetylocysteiną – może być zastosowane przed upływem 24 godzin od przyjęcia paracetamolu, przy czym największe działanie ochronne uzyskuje się do 8 godzin po zażyciu. Po tym czasie skuteczność odtrutki znacząco maleje
4. N-acetylocysteinę należy podać dożylnie, zgodnie z ustalonym schematem dawkowania
5. Alternatywnie, jeśli u pacjenta nie występują wymioty, w ośrodkach oddalonych od szpitala można rozważyć doustne podanie metioniny

W przypadku pacjentów z objawami ciężkiej niewydolności wątroby występującymi po czasie dłuższym niż 24 godziny od przedawkowania, postępowanie powinno być zgodne z ustalonymi wytycznymi dla ciężkiego uszkodzenia wątroby.¹⁸