Przedawkowanie
Jodek sodu, Na 131 I Polatom do terapii 37 MBq- 5500 MBq

Przedawkowanie radiofarmaceutyku Jodek sodu Na131I POLATOM, dostępnego w kapsułkach o aktywności od 37 MBq do 5500 MBq, niesie ryzyko poważnych powikłań wynikających z nadmiernej ekspozycji na promieniowanie jonizujące emitowane przez izotop jodu-131 (okres półtrwania 8,02 dnia, promieniowanie gamma o energiach 365 keV, 637 keV, 284 keV oraz beta o maksymalnej energii 606 keV). Objawy przedawkowania obejmują ostre zapalenie tarczycy (przy dawkach >7400 MBq), radiotoksyczność ślinianek, hematologiczne skutki mielosupresji (limfopenia, neutropenia, małopłytkowość przy dawkach >5500 MBq), nudności, wymioty, uszkodzenie funkcji gonad (przy dawkach >10000 MBq), a także ryzyko wtórnych nowotworów i zespołu popromiennego przy bardzo wysokich dawkach. Nefrotoksyczność może wystąpić w wyniku uszkodzenia nerek podczas wydalania radiojodu.

Przedawkowanie jodku sodu Na131I POLATOM

Przedawkowanie radiofarmaceutyku zawierającego jod promieniotwórczy (131I) może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych związanych z nadmierną ekspozycją organizmu na promieniowanie jonizujące. Jodek sodu Na131I POLATOM dostępny w formie kapsułek twardych o aktywności od 37 MBq do 5500 MBq wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, a przypadki przedawkowania wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.1

Czynniki minimalizujące ryzyko przedawkowania

Istotną zaletą produktu leczniczego Jodek sodu Na131I POLATOM jest dostarczanie go w kapsułkach o precyzyjnie określonej aktywności, co znacząco ułatwia lekarzowi prowadzącemu terapię kontrolowanie podawanej pacjentowi dawki promieniowania. Dzięki temu ryzyko przypadkowego przedawkowania podczas prawidłowo prowadzonej procedury terapeutycznej jest zminimalizowane.2

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji stwierdzenia przedawkowania jodku sodu (131I) należy niezwłocznie wdrożyć odpowiednie procedury mające na celu zmniejszenie skutków ekspozycji na nadmierne dawki promieniowania. Strategia postępowania obejmuje kilka kluczowych działań:3

  • Blokada tarczycy – podanie środków blokujących wychwyt jodu przez tkankę tarczycy, takich jak nadchloran potasu, które hamują gromadzenie się radiojodu w tym narządzie4
  • Ewakuacja treści żołądkowej – w przypadku niedawnego przyjęcia radiofarmaceutyku wskazane jest wywołanie wymiotów w celu usunięcia niewchłoniętej substancji z przewodu pokarmowego5
  • Stymulacja diurezy – przyspieszenie wydalania wchłoniętego radiojodu poprzez zwiększenie przepływu moczu6
  • Częste opróżnianie pęcherza moczowego – regularne i częste mikcje zmniejszają czas ekspozycji tkanek na promieniowanie wydzielane przez radiojod obecny w moczu7

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania jodku sodu (131I) są bezpośrednio związane z charakterystyką fizykochemiczną izotopu jodu-131, który rozpada się z okresem półtrwania wynoszącym 8,02 dnia, emitując promieniowanie gamma o energii 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) i 284 keV (6,1%) oraz promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV.8

Objaw przedawkowania Opis Dawka związana z wystąpieniem
Ostre zapalenie tarczycy Ból, obrzęk i tkliwość w obrębie tarczycy związane z nadmierną radiacyjną destrukcją komórek pęcherzykowych Może wystąpić przy znacznym przekroczeniu dawek terapeutycznych (zwykle >7400 MBq)
Radiotoksyczność w obrębie ślinianek Zapalenie ślinianek (sialoadenitis), obrzęk i ból gruczołów ślinowych, kserostomia (suchość w jamie ustnej) Występuje przy różnych dawkach, nawet terapeutycznych, nasila się przy przedawkowaniu
Objawy hematologiczne Limfopenia, neutropenia, małopłytkowość – wynik mielosupresji wywołanej promieniowaniem Istotne klinicznie przy dawkach przekraczających 5500 MBq
Nudności i wymioty Reakcja związana z podrażnieniem błony śluzowej żołądka oraz jako skutek działania promieniowania na ośrodek wymiotny Mogą wystąpić nawet przy dawkach terapeutycznych, nasilają się przy przedawkowaniu
Uszkodzenie funkcji gonad Przejściowe lub trwałe zaburzenie funkcji jajników lub jąder Ryzyko wzrasta przy znacznym przedawkowaniu (>10000 MBq)
Wtórne nowotwory Zwiększone długoterminowe ryzyko nowotworów indukowanych promieniowaniem (szczególnie białaczek) Ryzyko wzrasta proporcjonalnie do otrzymanej dawki
Zespół popromiennny Objawy ogólnoustrojowe związane z wysoką dawką promieniowania (osłabienie, gorączka, infekcje) Przy dawkach powyżej kilkunastu tysięcy MBq
Nefrotoksyczność Uszkodzenie funkcji nerek związane z wydalaniem radiojodu Przy znacznym przekroczeniu dawek terapeutycznych

Należy pamiętać, że charakterystyka przedawkowania opiera się na właściwościach fizykochemicznych jodu-131, który emituje zarówno promieniowanie gamma, jak i promieniowanie beta. Pozwala to na zastosowanie tego izotopu w celach terapeutycznych, ale jednocześnie stwarza potencjalne ryzyko w przypadku przedawkowania.9

Monitorowanie po przedawkowaniu

Po stwierdzeniu przedawkowania jodku sodu (131I) konieczne jest wdrożenie protokołu monitorowania pacjenta, który powinien obejmować:

  1. Regularne badania morfologii krwi w celu oceny stopnia mielosupresji
  2. Monitorowanie funkcji tarczycy (TSH, fT3, fT4) przez co najmniej 12 miesięcy po incydencie
  3. Ocenę funkcji nerek (kreatynina, mocznik, GFR)
  4. Monitorowanie funkcji ślinianek
  5. Długoterminową obserwację pod kątem potencjalnych efektów stochastycznych promieniowania

W przypadku przedawkowania radiofarmaceutyku Jodek sodu Na131I POLATOM, szczególnie istotne jest jak najszybsze wdrożenie odpowiednich procedur minimalizujących skutki ekspozycji na promieniowanie, co może znacząco wpłynąć na zmniejszenie ryzyka powikłań.10

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl