Działania niepożądane
Solutio Iodi Cum Glycerini Coel (płyn lugola) (10 mg + 20 mg)/g

Solutio Iodi Cum Glycerini Coel (płyn Lugola) o stężeniu (10 mg jodu + 20 mg gliceryny)/g stosowany miejscowo może wywoływać szereg działań niepożądanych, szczególnie u osób z nadwrażliwością na jod. Objawy miejscowe obejmują podrażnienie błony śluzowej jamy nosowo-gardłowej, zapalenie skóry z pęcherzykami, świądem i wrzodziejącymi nadżerkami. W cięższych przypadkach mogą wystąpić reakcje ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, wysypka, obrzęk węzłów chłonnych, a nawet wstrząs anafilaktyczny, stanowiący bezpośrednie zagrożenie życia. Długotrwałe stosowanie preparatu wiąże się z ryzykiem rozwoju nadczynności tarczycy, trądziku jodowego oraz alergii miejscowej i uogólnionej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wolem endemicznym, u których duże dawki jodu mogą indukować tyreotoksykozę.

Działania niepożądane leku Solutio Iodi Cum Glycerini Coel (płyn lugola)

Lek Solutio Iodi Cum Glycerini Coel (płyn lugola) o stężeniu (10 mg + 20 mg)/g stosowany jako płyn na skórę może wywoływać różnorodne działania niepożądane, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznej terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę niepożądanych objawów związanych z aplikacją preparatu.1

Reakcje nadwrażliwości

U osób ze zwiększoną wrażliwością na składniki preparatu, szczególnie na jod, mogą wystąpić reakcje o różnym nasileniu. Początkowo mogą pojawić się objawy miejscowe dotyczące błony śluzowej jamy nosowo-gardłowej w postaci podrażnienia. Na skórze może rozwinąć się zapalenie manifestujące się wystąpieniem pęcherzyków, świądem oraz wrzodziejącymi nadżerkami.2

W cięższych przypadkach nadwrażliwości możliwe jest wystąpienie objawów ogólnoustrojowych, takich jak gorączka, wysypka skórna oraz obrzęk węzłów chłonnych. W najpoważniejszych sytuacjach może dojść do wstrząsu anafilaktycznego, który stanowi bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.3

Działania niepożądane przewlekłego stosowania

Długotrwała ekspozycja organizmu na preparaty zawierające jod może prowadzić do rozwoju szeregu zaburzeń endokrynologicznych i dermatologicznych. Wśród najczęściej obserwowanych wymienia się nadczynność tarczycy, która wynika z nadmiernej stymulacji gruczołu tarczowego przez jod. Innym charakterystycznym objawem jest trądzik jodowy – specyficzna dermatoza wywoływana przez nadmiar jodu w organizmie. Możliwe jest również wystąpienie alergii miejscowej lub uogólnionej.4

Powikłania u chorych z wolem endemicznym

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wolem endemicznym. Stosowanie dużych dawek jodu w tej grupie chorych może doprowadzić do wystąpienia tyreotoksykozy – zespołu objawów klinicznych spowodowanych nadmiarem hormonów tarczycy w krwiobiegu.5

Działania niepożądane u dzieci i niemowląt

Zastosowanie płynu Lugola u noworodków lub niemowląt niesie ze sobą ryzyko wystąpienia poważnych zaburzeń metabolicznych i hematologicznych. Ze względu na przezskórne wchłanianie jodu, u pacjentów pediatrycznych może rozwinąć się kwasica metaboliczna, neutropenia oraz niedoczynność tarczycy. Objawy te mogą mieć istotne konsekwencje dla rozwijającego się organizmu, dlatego stosowanie preparatu w tej grupie wiekowej wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania.6

Szczegółowa tabela działań niepożądanych płynu Lugola

Działanie niepożądane Opis Częstość występowania
Podrażnienie błony śluzowej jamy nosowo-gardłowej Zaczerwienienie, pieczenie i dyskomfort w obrębie jamy ustnej i gardła Często u osób nadwrażliwych na jod
Zapalenie skóry Występowanie pęcherzyków, świądu oraz wrzodziejących nadżerek w miejscu aplikacji Często u osób z nadwrażliwością
Reakcje ogólnoustrojowe Gorączka, uogólniona wysypka skórna, obrzęk węzłów chłonnych Niezbyt często
Wstrząs anafilaktyczny Zagrażająca życiu reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej interwencji Rzadko
Nadczynność tarczycy Zaburzenie endokrynologiczne objawiające się zwiększonym stężeniem hormonów tarczycy, tachykardią, nadmierną potliwością, drżeniem rąk Przy długotrwałym stosowaniu
Trądzik jodowy Charakterystyczne zmiany skórne w postaci grudek i krost spowodowane nadmiarem jodu Przy długotrwałym stosowaniu
Alergia miejscowa Reakcja alergiczna ograniczona do miejsca aplikacji preparatu Przy długotrwałym stosowaniu u predysponowanych osób
Alergia uogólniona Systemowa reakcja alergiczna obejmująca całe ciało Przy długotrwałym stosowaniu u predysponowanych osób
Tyreotoksykoza Zespół objawów wywołany nadmiarem hormonów tarczycy u pacjentów z wolem endemicznym U predysponowanych pacjentów otrzymujących duże dawki jodu
Kwasica metaboliczna Zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej charakteryzujące się obniżonym pH krwi U noworodków i niemowląt
Neutropenia Zmniejszenie liczby neutrofilów we krwi, zwiększające ryzyko infekcji U noworodków i niemowląt
Niedoczynność tarczycy Niedobór hormonów tarczycy prowadzący do spowolnienia metabolizmu U noworodków i niemowląt

Zgłaszanie działań niepożądanych

Istotne jest systematyczne monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania płynu Lugola. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek podejrzewanych działań niepożądanych, które nie zostały wyszczególnione w charakterystyce produktu, należy dokonać ich zgłoszenia. Fachowy personel medyczny powinien raportować wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.7

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl