Działania niepożądane
Oramorph 20 mg/ml

Oramorph zawiera morfinę siarczan w stężeniu 20 mg/ml, gdzie 1 kropla odpowiada 1,25 mg morfiny. Morfina, jako opioid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Do najczęstszych działań należą zmienność nastroju (euforia, dysforia), sedacja, zaburzenia poznawcze i sensoryczne, nudności, wymioty, zaparcia, mioza oraz reakcje skórne takie jak pokrzywka i świąd. Rzadziej obserwuje się reakcje anafilaktyczne, drgawki, hipotermię, zaburzenia sercowo-naczyniowe (np. palpitacje, hipotensja), depresję oddechową, a także poważne powikłania jak zespół nieprawidłowego wydzielania ADH (SIADH) czy zespół ośrodkowego bezdechu sennego.

Działania niepożądane leku Oramorph 20 mg/ml, krople doustne, roztwór

Oramorph zawiera jako substancję czynną morfinę siarczan w stężeniu 20 mg/ml (1 kropla odpowiada 1,25 mg morfiny siarczanu). Jako lek opioidowy, morfina charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych w podziale na układy i narządy oraz częstość ich występowania.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W celu precyzyjnego określenia częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych, stosuje się następującą klasyfikację:2

  • Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często: występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
  • Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
  • Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Działania niepożądane w podziale na układy i narządy

Układ/narząd Częstość występowania Działanie niepożądane Opis
Zaburzenia układu immunologicznego Rzadko Reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne Ciężkie reakcje alergiczne mogące zagrażać życiu
Rzadko Ataki astmy u wrażliwych pacjentów Skurcz oskrzeli prowadzący do napadu astmy
Zaburzenia endokrynologiczne Rzadko Drgawki Niekontrolowane skurcze mięśni
Rzadko Hipotermia Obniżenie temperatury ciała poniżej prawidłowej
Bardzo rzadko Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu ADH (SIADH) Objaw wiodący: hiponatremia (obniżone stężenie sodu we krwi)
Zaburzenia psychiczne Bardzo często Zmienność nastroju Głównie euforia, ale też obniżenie nastroju (dysforia)
Często Zmiany aktywności Zazwyczaj sedacja, ale też podwyższony poziom aktywności lub stany pobudzenia
Często Zaburzenia poznawcze i sensoryczne Zaburzenia myślenia, zaburzenia percepcji/halucynacje, stan splątania
Bardzo rzadko Uzależnienie, zmniejszone libido, zaburzenia potencji Rozwój fizycznego i/lub psychicznego uzależnienia
Zaburzenia układu nerwowego Często Zawroty głowy, ból głowy Dolegliwości neuroogólne
Niezbyt często Dezorientacja, pobudzenie Zaburzenia orientacji w czasie i przestrzeni
Niezbyt często Uspokojenie, senność, uczucie zawrotów głowy Stany obniżonej aktywności umysłowej
Bardzo rzadko Drżenie, mimowolne drgawki mięśni, napady padaczkowe Zaburzenia neurologiczne mogące zagrażać zdrowiu
Nieznana Allodynia, hiperalgezja, nadmierna potliwość Zwiększona wrażliwość na ból i nadmierne pocenie się
Zaburzenia oka Często Mioza Zwężenie źrenicy oka (typowy objaw towarzyszący)
Rzadko Niewyraźne widzenie Zaburzenia ostrości wzroku
Rzadko Podwójne widzenie i oczopląs Zaburzenia koordynacji ruchów gałek ocznych
Zaburzenia serca Niezbyt często Palpitacja, zaczerwienienie twarzy Subiektywne odczucie nieregularnego lub przyspieszonego bicia serca
Rzadko Obniżone ciśnienie krwi Hipotensja mogąca prowadzić do omdleń
Rzadko Bradykardia, tachykardia Zwolnienie lub przyspieszenie akcji serca
Rzadko Ogólne osłabienie, omdlenia i niewydolność serca Poważne zaburzenia funkcji układu sercowo-naczyniowego
Zaburzenia układu oddechowego Niezbyt często Depresja oddechowa, skurcz oskrzeli Niebezpieczne ograniczenie funkcji oddechowych
Bardzo rzadko Duszność Subiektywne uczucie braku powietrza
Nieznana Zespół ośrodkowego bezdechu sennego Przerwy w oddychaniu podczas snu
Zaburzenia żołądka i jelit Często Nudności, wymioty Szczególnie na początku leczenia
Często Zaparcia, anoreksja, dyspepsja, zaburzenia smaku Dolegliwości przewodu pokarmowego
Niezbyt często Suchość w ustach, kolka Dyskomfort w obrębie jamy ustnej i brzucha
Rzadko Podwyższony poziom enzymów trzustkowych, zapalenie trzustki Uszkodzenie trzustki
Bardzo rzadko Niedrożność jelit, ból brzucha Poważne zaburzenia pasażu jelitowego
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niezbyt często Skurcz dróg żółciowych Utrudnienie odpływu żółci
Bardzo rzadko Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Marker uszkodzenia wątroby
Nieznana Skurcz zwieracza Oddiego Ból typowy dla kolki żółciowej
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często Pocenie się, reakcje nadwrażliwości Pokrzywka, świąd
Bardzo rzadko Inne reakcje skórne Wysypka (osutka) i obrzęk obwodowy (odwracalne po zakończeniu terapii)
Nieznana Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) Rzadka, poważna reakcja skórna
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Bardzo rzadko Skurcze mięśni Bolesne, mimowolne skurcze
Bardzo rzadko Sztywność mięśni Ograniczenie ruchomości
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Zatrzymanie moczu Niemożność oddania moczu
Niezbyt często Działanie antydiuretyczne Zmniejszenie produkcji moczu
Niezbyt często Skurcz moczowodów Utrudniony przepływ moczu
Zaburzenia ogólne Nieznana Zespół odstawienia leku (abstynencji) Zespół objawów występujących po nagłym przerwaniu podawania leku

Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Depresja oddechowa jest jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych morfiny. W zależności od dawki, morfina prowadzi do depresji oddechowej i sedacji w różnym stopniu, od lekkiego zmęczenia do uczucia senności. Niewydolność oddechowa może prowadzić do śmierci. U pacjentów leczonych w warunkach intensywnej opieki medycznej zgłaszano niekardiogenny obrzęk płuc.3

Zespół uzależnienia i odstawienia stanowi istotne ryzyko podczas terapii morfiną. Stosowanie opioidowych leków przeciwbólowych może prowadzić do rozwoju fizycznej i/lub psychicznej zależności lub tolerancji na lek. Wielokrotne stosowanie produktu Oramorph może prowadzić do uzależnienia od leku, nawet stosowanego w dawkach terapeutycznych. Ryzyko uzależnienia od leku może się różnić w zależności od czynników ryzyka występujących u danego pacjenta, dawki i czasu trwania leczenia opioidami.4

W przypadku nagłego przerwania podawania leku lub podania antagonistów opioidowych może wystąpić zespół odstawienny, który charakteryzuje się następującymi objawami:5

  • Objawy fizjologiczne: bóle ciała, drgawki, zespół niespokojnych nóg, biegunka, kolka brzuszna, nudności, objawy grypopodobne, tachykardia i rozszerzenie źrenic
  • Objawy psychologiczne: nastrój dysforyczny, niepokój i drażliwość
  • U osób uzależnionych od leków często występuje tzw. „głód lekowy”

Szczególne grupy ryzyka

U niemowląt mogą wystąpić napady drgawek po przedawkowaniu morfiny. Depresja oddechowa i niedociśnienie z zaburzeniami krążenia i postępującą śpiączką są oznakami przedawkowania; można ich uniknąć przez odpowiednie dawkowanie.6

Postępowanie w przypadku częstych działań niepożądanych

Nudności i wymioty: w celu uniknięcia mdłości i wymiotów morfina może być podawana razem z lekiem przeciwwymiotnym.7

Zaparcia: można je leczyć lekiem przeczyszczającym. Zaparcia są typowym objawem towarzyszącym terapii opioidowej i wymagają profilaktycznego podejścia.8

Reakcje skórne: morfina uwalnia histaminę i w konsekwencji może powodować pokrzywkę, inne reakcje skórne i świąd. Większość reakcji skórnych jest odwracalna po zakończeniu terapii.9

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309. Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.10

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.11

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl