Interakcje leku
Oramorph 20 mg/ml

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Oramorph (siarczan morfiny) może wchodzić w liczne klinicznie istotne interakcje, które wymagają szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego. Interakcje te mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu.¹

Leki działające hamująco na ośrodkowy układ nerwowy

Stosowanie siarczanu morfiny łącznie z lekami o działaniu uspokajającym może nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Dotyczy to zwłaszcza leków z następujących grup:²

• Produkty uspokajające – nasilenie działania depresyjnego na OUN
• Leki do znieczulenia ogólnego – zwiększone ryzyko depresji oddechowej
• Leki nasenne i wyciszające – nasilenie działania sedatywnego
• Leki rozluźniające mięśnie – sumowanie się działań depresyjnych na OUN
• Leki przeciwnadciśnieniowe – nasilenie działania hipotensyjnego
• Gabapentyna i pregabalina – zwiększone ryzyko depresji oddechowej
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – nasilenie działania depresyjnego
• Fenotiazyny – zwiększone ryzyko wystąpienia sedacji

Łączne stosowanie powyższych leków z morfiną, nawet w standardowych dawkach terapeutycznych, może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym: depresji oddechowej, hipotonii, głębokiej sedacji lub śpiączki.³

Benzodiazepiny i leki pokrewne

Na szczególną uwagę zasługuje interakcja siarczanu morfiny z lekami uspokajającymi, takimi jak benzodiazepiny i leki o podobnym mechanizmie działania. Jednoczesne stosowanie tych leków z opioidami znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia:⁴

• Nadmiernego uspokojenia
• Depresji oddechowej
• Śpiączki
• Zgonu

Mechanizm tej interakcji opiera się na addytywnym działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy. Zaleca się ograniczenie zarówno dawek tych leków, jak i czasu ich równoczesnego stosowania.⁵

Leki o działaniu antycholinergicznym

Stosowanie siarczanu morfiny łącznie z lekami o działaniu antycholinergicznym może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych o charakterze antycholinergicznym. Do takich leków należą:⁶

• Leki psychotropowe
• Leki przeciwhistaminowe
• Leki przeciwwymiotne
• Leki stosowane w leczeniu choroby Parkinsona

Do najczęstszych objawów nasilonych działań antycholinergicznych należą: zaparcia, suchość w jamie ustnej oraz zaburzenia mikcji.⁷

Mieszani agoniści/antagoniści opioidowi

Leki z grupy mieszanych agonistów/antagonistów opioidowych (np. buprenorfina, nalbufina, pentazocyna) mogą zmniejszać działanie przeciwbólowe morfiny. Dzieje się tak na skutek konkurencyjnego hamowania receptorów opioidowych. Należy podkreślić, że równoczesne stosowanie tych leków z morfiną niesie ze sobą również ryzyko wystąpienia zespołu odstawienia.⁸

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Szczególnie niebezpieczne jest łączenie siarczanu morfiny z inhibitorami monoaminooksydazy. Jeżeli pacjent stosował leki z grupy IMAO w ciągu 14 dni przed rozpoczęciem podawania morfiny lub jeśli leki te są podawane jednocześnie z morfiną, mogą wystąpić zagrażające życiu działania niepożądane dotyczące:⁹

• Ośrodkowego układu nerwowego
• Układu oddechowego
• Układu krążenia

Ze względu na potencjalnie śmiertelne konsekwencje tej interakcji, jednoczesne stosowanie morfiny z IMAO jest przeciwwskazane.¹⁰

Cymetydyna

Cymetydyna hamuje metabolizm morfiny, co może prowadzić do zwiększenia stężenia morfiny we krwi. Chociaż pełne znaczenie kliniczne tej interakcji nie jest znane, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków. Zaleca się, aby cymetydyna była stosowana z ostrożnością, szczególnie na początku leczenia morfiną. Dawki morfiny powinny być zwiększane stopniowo, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego.¹¹

Leki zwiotczające mięśnie i przeciwnadciśnieniowe

Siarczan morfiny może nasilać działanie leków zwiotczających mięśnie oraz leków przeciwnadciśnieniowych. Należy monitorować pacjentów pod kątem nadmiernego zwiotczenia mięśniowego oraz spadków ciśnienia tętniczego podczas jednoczesnego stosowania tych grup leków z morfiną.¹²

Ryfampicyna

Ryfampicyna w znacznym stopniu indukuje metabolizm morfiny podawanej doustnie, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia morfiny we krwi i osłabienia jej działania przeciwbólowego. W przypadku równoczesnego stosowania tych leków może być konieczne zwiększenie dawki morfiny w celu utrzymania skuteczności przeciwbólowej.¹³

Inhibitory P2Y12

U pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym leczonych morfiną obserwowano opóźnioną i zmniejszoną ekspozycję na doustną terapię przeciwpłytkową inhibitorem P2Y12. Ta interakcja może być związana ze zmniejszoną perystaltyką przewodu pokarmowego spowodowaną przez morfinę i może dotyczyć również innych opioidów.¹⁴

Chociaż pełne znaczenie kliniczne tej interakcji nie jest jeszcze dokładnie poznane, istnieją dane wskazujące na możliwość zmniejszenia skuteczności inhibitora P2Y12 u pacjentów otrzymujących jednocześnie morfinę. W przypadku pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym, u których nie można wstrzymać podawania morfiny, a szybkie hamowanie P2Y12 jest uznawane za kluczowe, należy rozważyć zastosowanie pozajelitowego inhibitora P2Y12.¹⁵

Leki przeciwdepresyjne

Klomipramina i amitryptylina wzmacniają działanie przeciwbólowe morfiny. Efekt ten można częściowo przypisać zwiększonej biodostępności morfiny przy jednoczesnym stosowaniu tych leków. W przypadku łącznego stosowania może być konieczne dostosowanie dawki morfiny.¹⁶

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne stosowanie siarczanu morfiny z alkoholem jest szczególnie niebezpieczne i należy go bezwzględnie unikać. Alkohol, podobnie jak inne leki o działaniu depresyjnym na OUN, nasila działanie morfiny, zwłaszcza jej wpływ na ośrodek oddechowy, co może prowadzić do potencjalnie śmiertelnej depresji oddechowej.¹⁷

Łączne spożywanie alkoholu z morfiną może prowadzić do:

• Nasilenia działania uspokajającego – zwiększona sedacja i senność
• Depresji oddechowej – spowolnienie, a nawet zatrzymanie oddechu
• Hipotonii – znaczne spadki ciśnienia tętniczego
• Zaburzeń świadomości – od splątania do śpiączki
• Zwiększonego ryzyka zgonu – z powodu addytywnego działania depresyjnego na OUN

Pacjentom stosującym morfinę należy kategorycznie odradzać spożywanie alkoholu, nawet w niewielkich ilościach, ze względu na nieprzewidywalność nasilenia działań niepożądanych przy łącznym stosowaniu tych substancji.¹⁸

Tabela interakcji siarczanu morfiny