Działania niepożądane
Pram 20 mg
Cytalopram, składnik leku PRAM, wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, najczęściej pojawiających się w pierwszych dwóch tygodniach terapii. Działania te wykazują zależność od dawki i obejmują m.in. nasilone pocenie się, suchość błony śluzowej jamy ustnej, bezsenność, senność, biegunkę, nudności oraz uczucie zmęczenia. Wśród poważniejszych, choć rzadkich działań niepożądanych odnotowano trombocytopenię, reakcje anafilaktyczne, hiponatremię, hipokaliemię, napady lęku, myśli i zachowania samobójcze, a także wydłużenie odstępu QT i groźne arytmie komorowe, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka. Występują również objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, pobudzenie, nudności, drżenie, splątanie, poty, ból głowy, biegunka, kołatanie serca, chwiejność emocjonalna, drażliwość i zaburzenia widzenia, które wymagają stopniowego zmniejszania dawki leku.
- Działania niepożądane leku PRAM (cytalopram)
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku PRAM
- Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
- Myśli i zachowania samobójcze
- Zwiększone ryzyko złamań kości
- Wydłużenie odstępu QT
- Objawy odstawienia po przerwaniu leczenia
- Monitorowanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku PRAM (cytalopram)
Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania cytalopramu zawartego w leku PRAM są zazwyczaj łagodne i przemijające. Najczęściej występują w początkowym okresie leczenia, szczególnie w pierwszych dwóch tygodniach, i z reguły ustępują wraz z kontynuacją terapii. Należy pamiętać, że niektóre działania niepożądane wykazują zależność od dawki leku.1
Działania niepożądane zależne od dawki
W przypadku cytalopramu zaobserwowano, że częstość występowania niektórych działań niepożądanych koreluje z wielkością zastosowanej dawki. Do objawów tych należą: nasilone pocenie się, suchość błony śluzowej jamy ustnej, bezsenność, senność, biegunka, nudności oraz uczucie zmęczenia.2
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
W ocenie częstości działań niepożądanych stosuje się następującą klasyfikację:
- Bardzo często – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często – występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko – występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych
3
Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku PRAM
Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem cytalopramu (PRAM), obserwowanych w kontrolowanych badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą u co najmniej 1% pacjentów lub zgłaszanych w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu.4
| Układ/narząd | Częstość | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Częstość nieznana | Trombocytopenia | Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Częstość nieznana | Nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne | Reakcje alergiczne, które w skrajnych przypadkach mogą mieć charakter zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Częstość nieznana | Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego | Może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zmniejszenie łaknienia | Obniżenie apetytu występujące u znacznej liczby pacjentów |
| Zmniejszenie masy ciała | Utrata wagi jako konsekwencja zmniejszonego łaknienia | ||
| Niezbyt często | Zwiększenie łaknienia | Wzrost apetytu u niektórych pacjentów | |
| Zwiększenie masy ciała | Przyrost wagi jako konsekwencja zwiększonego łaknienia | ||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania (c.d.) | Rzadko | Hiponatremia | Obniżenie stężenia sodu we krwi, może prowadzić do poważnych zaburzeń neurologicznych |
| Częstość nieznana | Hipokaliemia | Obniżenie stężenia potasu we krwi, szczególnie niebezpieczne ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Pobudzenie | Stan wzmożonej aktywności psychoruchowej |
| Zmniejszone libido | Spadek popędu płciowego, często obserwowany podczas terapii lekami przeciwdepresyjnymi | ||
| Lęk | Uczucie niepokoju, napięcia, obawy | ||
| Nerwowość | Wzmożona reaktywność nerwowa, drażliwość | ||
| Stan splątania | Dezorientacja, zaburzenia świadomości | ||
| Zaburzenia psychiczne (c.d.) | Często | Zaburzenia orgazmu u kobiet | Trudności w osiąganiu orgazmu podczas aktywności seksualnej |
| Nietypowe sny | Sny o intensywnej, często niepokojącej treści | ||
| Niezbyt często | Agresja | Wrogie nastawienie, zachowania agresywne | |
| Zaburzenia psychiczne (c.d.) | Depersonalizacja | Poczucie obcości wobec własnej osoby, wrażenie nierealności | |
| Omamy | Percepcja nieistniejących obiektów, zjawisk lub bodźców | ||
| Mania | Stan patologicznie wzmożonego nastroju i aktywności | ||
| Częstość nieznana | Napady lęku | Nagłe, intensywne epizody lęku, często z objawami somatycznymi | |
| Bruksizm | Zgrzytanie zębami, najczęściej podczas snu | ||
| Zaburzenia psychiczne (c.d.) | Niepokój ruchowy | Niemożność pozostania w spoczynku, przymus ruchu | |
| Myśli samobójcze, zachowania samobójcze | Tendencje suicydalne – szczególnie niebezpieczne działanie niepożądane wymagające natychmiastowej interwencji | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Senność | Nadmierna skłonność do zasypiania, uczucie otępienia |
| Bezsenność | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem ciągłości snu | ||
| Ból głowy | Dolegliwości bólowe w obrębie głowy o różnym nasileniu i lokalizacji | ||
| Zaburzenia układu nerwowego (c.d.) | Często | Drżenie | Mimowolne, rytmiczne ruchy oscylacyjne części ciała |
| Parestezje | Nieprawidłowe odczucia czuciowe typu mrowienia, drętwienia, pieczenia | ||
| Zawroty głowy | Uczucie wirowania lub niestabilności | ||
| Zaburzenia uwagi | Trudności z koncentracją, rozpraszalność | ||
| Zaburzenia układu nerwowego (c.d.) | Niezbyt często | Omdlenia | Krótkotrwała utrata przytomności spowodowana chwilowym niedotlenieniem mózgu |
| Rzadko | Drgawki typu grand mal | Uogólnione napady drgawkowe z utratą przytomności | |
| Dyskineza | Zaburzenia ruchowe charakteryzujące się mimowolnymi ruchami | ||
| Zaburzenia smaku | Zmiany w percepcji smaku | ||
| Częstość nieznana | Drgawki | Inne rodzaje napadów drgawkowych | |
| Zespół serotoninowy | Potencjalnie zagrażający życiu stan nadmiernej aktywacji układu serotoninergicznego | ||
| Zaburzenia układu nerwowego (c.d.) | Objawy pozapiramidowe | Zaburzenia motoryczne obejmujące sztywność mięśniową, drżenie, spowolnienie ruchowe | |
| Częstość nieznana | Akatyzja | Subiektywne uczucie niepokoju ruchowego i obiektywnie obserwowana niemożność pozostania w bezruchu | |
| Zaburzenia ruchu | Różnorodne nieprawidłowości motoryczne | ||
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Rozszerzenie źrenic | Mydriaza – poszerzenie średnicy źrenicy |
| Częstość nieznana | Zaburzenia widzenia | Różne nieprawidłowości percepcji wzrokowej | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Często | Szumy uszne | Odczuwanie dźwięków przy braku bodźca akustycznego |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Bradykardia | Zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę |
| Tachykardia | Przyspieszenie rytmu serca powyżej 100 uderzeń na minutę | ||
| Częstość nieznana | Wydłużenie odstępu QT w EKG | Elektrokardiograficzny objaw zaburzeń repolaryzacji komór | |
| Komorowe zaburzenia rytmu serca w tym torsade de pointes | Groźne dla życia arytmie komorowe | ||
| Zaburzenia naczyniowe | Rzadko | Krwawienie | Krwawienia z różnych lokalizacji |
| Częstość nieznana | Niedociśnienie ortostatyczne | Spadek ciśnienia krwi podczas przyjmowania pozycji stojącej | |
| Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Ziewanie | Nadmierne, mimowolne ziewanie |
| Częstość nieznana | Krwawienie z nosa | Krwotok z jam nosowych | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Suchość błony śluzowej jamy ustnej | Zmniejszenie wydzielania śliny, uczucie suchości w ustach |
| Nudności | Nieprzyjemne uczucie potrzeby zwrócenia treści żołądkowej | ||
| Często | Biegunka | Zwiększona częstość wypróżnień lub rozluźnione stolce | |
| Wymioty | Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej przez usta | ||
| Zaparcia | Trudności z wypróżnianiem, zmniejszona częstość oddawania stolca | ||
| Zaburzenia żołądka i jelit (c.d.) | Częstość nieznana | Krwawienie z przewodu pokarmowego (w tym krwotok odbytniczy) | Krwawienia z różnych odcinków przewodu pokarmowego, mogące manifestować się jako krew w kale lub wymiociny zawierające krew |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Rzadko | Zapalenie wątroby | Stan zapalny tkanki wątrobowej |
| Częstość nieznana | Nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych | Odchylenia w wynikach badań enzymatycznych i innych parametrów funkcji wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często | Nasilone pocenie się | Wzmożona produkcja potu (hiperhidroza) |
| Często | Świąd | Nieprzyjemne uczucie skórne prowokujące drapanie | |
| Niezbyt często | Pokrzywka | Swędząca wysypka z charakterystycznymi bąblami | |
| Łysienie | Nadmierna utrata włosów | ||
| Wysypka | Zmiany skórne o różnorodnym charakterze | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej (c.d.) | Plamica | Wybroczyny krwotoczne w skórze | |
| Niezbyt często | Reakcje nadwrażliwości na światło | Nadmierna reaktywność skóry na światło słoneczne (fotosensytywność) | |
| Częstość nieznana | Wybroczyny | Drobne punktowe krwawienia w skórze | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej (c.d.) | Obrzęk naczynioruchowy | Nagły obrzęk skóry, błon śluzowych lub tkanki podskórnej, potencjalnie zagrażający życiu | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Ból mięśni | Bóle w obrębie tkanki mięśniowej (mialgia) |
| Ból stawów | Dolegliwości bólowe w obrębie stawów (artralgia) | ||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Zatrzymanie moczu | Niemożność oddania moczu pomimo wypełnionego pęcherza moczowego |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Impotencja | Zaburzenie erekcji uniemożliwiające odbycie stosunku płciowego |
| Zaburzenia wytrysku | Nieprawidłowości dotyczące ejakulacji | ||
| Brak wytrysku | Niemożność osiągnięcia ejakulacji podczas orgazmu | ||
| Niezbyt często | Nadmierne krwawienie miesiączkowe | Obfite i/lub przedłużone krwawienia menstruacyjne | |
| Częstość nieznana | Plamienie międzymiesiączkowe | Niewielkie krwawienia z dróg rodnych poza okresem menstruacji | |
| Krwotok poporodowy | Nadmierne krwawienie po porodzie | ||
| Priapizm (u mężczyzn) | Przedłużona, bolesna erekcja nieustępująca po wytrysku | ||
| Mlekotok (u mężczyzn) | Wydzielanie mleka z gruczołów piersiowych u mężczyzn | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Zmęczenie | Uczucie osłabienia, wyczerpania fizycznego i psychicznego |
| Niezbyt często | Obrzęk | Nagromadzenie płynu w tkankach | |
| Rzadko | Gorączka | Podwyższenie temperatury ciała powyżej 37°C |
Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Myśli i zachowania samobójcze
U pacjentów przyjmujących cytalopram obserwowano przypadki myśli i zachowań samobójczych, zarówno w trakcie leczenia, jak i wkrótce po jego zaprzestaniu. Jest to znane działanie niepożądane całej grupy leków SSRI i SNRI, które wymaga szczególnej czujności ze strony lekarzy prowadzących. Pacjenci, u których wystąpią takie objawy, wymagają natychmiastowej interwencji i zmiany sposobu leczenia.5
Zwiększone ryzyko złamań kości
Badania epidemiologiczne wykazały, że stosowanie leków z grupy SSRI, w tym cytalopramu, oraz trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TLPD) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem złamań kości. Zależność ta dotyczy głównie pacjentów w wieku powyżej 50 lat. Mechanizm tego zjawiska nie został dotychczas w pełni wyjaśniony.6
Wydłużenie odstępu QT
W badaniach po wprowadzeniu leku na rynek zaobserwowano, że cytalopram może powodować wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG oraz wywoływać komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym groźne dla życia torsade de pointes. Problem ten dotyczy szczególnie kobiet z hipokaliemią lub pacjentów z innymi czynnikami ryzyka zaburzeń repolaryzacji komór serca.7
Objawy odstawienia po przerwaniu leczenia
Przerwanie leczenia cytalopramem, zwłaszcza nagłe, często prowadzi do wystąpienia objawów odstawienia. Należą do nich:
- Zawroty głowy – uczucie niestabilności i zaburzenia równowagi
- Zaburzenia czucia – w tym parestezje (mrowienia, drętwienia)
- Zaburzenia snu – bezsenność i intensywne marzenia senne
- Pobudzenie lub lęk – uczucie niepokoju psychoruchowego
- Nudności i/lub wymioty – dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
- Drżenie – mimowolne rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała
- Splątanie – dezorientacja, zaburzenia świadomości
- Pocenie się – nadmierna produkcja potu
- Ból głowy – dolegliwości bólowe w obrębie głowy
- Biegunka – luźne stolce, częste wypróżnienia
- Kołatanie serca – subiektywne uczucie nieprawidłowej pracy serca
- Chwiejność emocjonalna – łatwe zmiany nastroju
- Drażliwość – nadmierna reaktywność na bodźce
- Zaburzenia widzenia – problemy z percepcją wzrokową
Objawy te są zazwyczaj łagodne i ustępują samoistnie, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub przedłużone. Z tego powodu, jeśli leczenie cytalopramem nie jest już konieczne, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki leku, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia zespołu odstawienia.8
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:9
- Adres: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania