Działania niepożądane
Pram 20 mg

Cytalopram, składnik leku PRAM, wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, najczęściej pojawiających się w pierwszych dwóch tygodniach terapii. Działania te wykazują zależność od dawki i obejmują m.in. nasilone pocenie się, suchość błony śluzowej jamy ustnej, bezsenność, senność, biegunkę, nudności oraz uczucie zmęczenia. Wśród poważniejszych, choć rzadkich działań niepożądanych odnotowano trombocytopenię, reakcje anafilaktyczne, hiponatremię, hipokaliemię, napady lęku, myśli i zachowania samobójcze, a także wydłużenie odstępu QT i groźne arytmie komorowe, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka. Występują również objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, pobudzenie, nudności, drżenie, splątanie, poty, ból głowy, biegunka, kołatanie serca, chwiejność emocjonalna, drażliwość i zaburzenia widzenia, które wymagają stopniowego zmniejszania dawki leku.

Działania niepożądane leku PRAM (cytalopram)

Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania cytalopramu zawartego w leku PRAM są zazwyczaj łagodne i przemijające. Najczęściej występują w początkowym okresie leczenia, szczególnie w pierwszych dwóch tygodniach, i z reguły ustępują wraz z kontynuacją terapii. Należy pamiętać, że niektóre działania niepożądane wykazują zależność od dawki leku.1

Działania niepożądane zależne od dawki

W przypadku cytalopramu zaobserwowano, że częstość występowania niektórych działań niepożądanych koreluje z wielkością zastosowanej dawki. Do objawów tych należą: nasilone pocenie się, suchość błony śluzowej jamy ustnej, bezsenność, senność, biegunka, nudności oraz uczucie zmęczenia.2

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W ocenie częstości działań niepożądanych stosuje się następującą klasyfikację:

  • Bardzo często – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często – występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
  • Rzadko – występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
  • Bardzo rzadko – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

3

Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku PRAM

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem cytalopramu (PRAM), obserwowanych w kontrolowanych badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą u co najmniej 1% pacjentów lub zgłaszanych w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu.4

Układ/narząd Częstość Działanie niepożądane Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Częstość nieznana Trombocytopenia Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień
Zaburzenia układu immunologicznego Częstość nieznana Nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne Reakcje alergiczne, które w skrajnych przypadkach mogą mieć charakter zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych
Zaburzenia endokrynologiczne Częstość nieznana Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego Może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Zmniejszenie łaknienia Obniżenie apetytu występujące u znacznej liczby pacjentów
Zmniejszenie masy ciała Utrata wagi jako konsekwencja zmniejszonego łaknienia
Niezbyt często Zwiększenie łaknienia Wzrost apetytu u niektórych pacjentów
Zwiększenie masy ciała Przyrost wagi jako konsekwencja zwiększonego łaknienia
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania (c.d.) Rzadko Hiponatremia Obniżenie stężenia sodu we krwi, może prowadzić do poważnych zaburzeń neurologicznych
Częstość nieznana Hipokaliemia Obniżenie stężenia potasu we krwi, szczególnie niebezpieczne ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca
Zaburzenia psychiczne Często Pobudzenie Stan wzmożonej aktywności psychoruchowej
Zmniejszone libido Spadek popędu płciowego, często obserwowany podczas terapii lekami przeciwdepresyjnymi
Lęk Uczucie niepokoju, napięcia, obawy
Nerwowość Wzmożona reaktywność nerwowa, drażliwość
Stan splątania Dezorientacja, zaburzenia świadomości
Zaburzenia psychiczne (c.d.) Często Zaburzenia orgazmu u kobiet Trudności w osiąganiu orgazmu podczas aktywności seksualnej
Nietypowe sny Sny o intensywnej, często niepokojącej treści
Niezbyt często Agresja Wrogie nastawienie, zachowania agresywne
Zaburzenia psychiczne (c.d.) Depersonalizacja Poczucie obcości wobec własnej osoby, wrażenie nierealności
Omamy Percepcja nieistniejących obiektów, zjawisk lub bodźców
Mania Stan patologicznie wzmożonego nastroju i aktywności
Częstość nieznana Napady lęku Nagłe, intensywne epizody lęku, często z objawami somatycznymi
Bruksizm Zgrzytanie zębami, najczęściej podczas snu
Zaburzenia psychiczne (c.d.) Niepokój ruchowy Niemożność pozostania w spoczynku, przymus ruchu
Myśli samobójcze, zachowania samobójcze Tendencje suicydalne – szczególnie niebezpieczne działanie niepożądane wymagające natychmiastowej interwencji
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często Senność Nadmierna skłonność do zasypiania, uczucie otępienia
Bezsenność Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem ciągłości snu
Ból głowy Dolegliwości bólowe w obrębie głowy o różnym nasileniu i lokalizacji
Zaburzenia układu nerwowego (c.d.) Często Drżenie Mimowolne, rytmiczne ruchy oscylacyjne części ciała
Parestezje Nieprawidłowe odczucia czuciowe typu mrowienia, drętwienia, pieczenia
Zawroty głowy Uczucie wirowania lub niestabilności
Zaburzenia uwagi Trudności z koncentracją, rozpraszalność
Zaburzenia układu nerwowego (c.d.) Niezbyt często Omdlenia Krótkotrwała utrata przytomności spowodowana chwilowym niedotlenieniem mózgu
Rzadko Drgawki typu grand mal Uogólnione napady drgawkowe z utratą przytomności
Dyskineza Zaburzenia ruchowe charakteryzujące się mimowolnymi ruchami
Zaburzenia smaku Zmiany w percepcji smaku
Częstość nieznana Drgawki Inne rodzaje napadów drgawkowych
Zespół serotoninowy Potencjalnie zagrażający życiu stan nadmiernej aktywacji układu serotoninergicznego
Zaburzenia układu nerwowego (c.d.) Objawy pozapiramidowe Zaburzenia motoryczne obejmujące sztywność mięśniową, drżenie, spowolnienie ruchowe
Częstość nieznana Akatyzja Subiektywne uczucie niepokoju ruchowego i obiektywnie obserwowana niemożność pozostania w bezruchu
Zaburzenia ruchu Różnorodne nieprawidłowości motoryczne
Zaburzenia oka Niezbyt często Rozszerzenie źrenic Mydriaza – poszerzenie średnicy źrenicy
Częstość nieznana Zaburzenia widzenia Różne nieprawidłowości percepcji wzrokowej
Zaburzenia ucha i błędnika Często Szumy uszne Odczuwanie dźwięków przy braku bodźca akustycznego
Zaburzenia serca Niezbyt często Bradykardia Zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę
Tachykardia Przyspieszenie rytmu serca powyżej 100 uderzeń na minutę
Częstość nieznana Wydłużenie odstępu QT w EKG Elektrokardiograficzny objaw zaburzeń repolaryzacji komór
Komorowe zaburzenia rytmu serca w tym torsade de pointes Groźne dla życia arytmie komorowe
Zaburzenia naczyniowe Rzadko Krwawienie Krwawienia z różnych lokalizacji
Częstość nieznana Niedociśnienie ortostatyczne Spadek ciśnienia krwi podczas przyjmowania pozycji stojącej
Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia Często Ziewanie Nadmierne, mimowolne ziewanie
Częstość nieznana Krwawienie z nosa Krwotok z jam nosowych
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Suchość błony śluzowej jamy ustnej Zmniejszenie wydzielania śliny, uczucie suchości w ustach
Nudności Nieprzyjemne uczucie potrzeby zwrócenia treści żołądkowej
Często Biegunka Zwiększona częstość wypróżnień lub rozluźnione stolce
Wymioty Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej przez usta
Zaparcia Trudności z wypróżnianiem, zmniejszona częstość oddawania stolca
Zaburzenia żołądka i jelit (c.d.) Częstość nieznana Krwawienie z przewodu pokarmowego (w tym krwotok odbytniczy) Krwawienia z różnych odcinków przewodu pokarmowego, mogące manifestować się jako krew w kale lub wymiociny zawierające krew
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Rzadko Zapalenie wątroby Stan zapalny tkanki wątrobowej
Częstość nieznana Nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych Odchylenia w wynikach badań enzymatycznych i innych parametrów funkcji wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często Nasilone pocenie się Wzmożona produkcja potu (hiperhidroza)
Często Świąd Nieprzyjemne uczucie skórne prowokujące drapanie
Niezbyt często Pokrzywka Swędząca wysypka z charakterystycznymi bąblami
Łysienie Nadmierna utrata włosów
Wysypka Zmiany skórne o różnorodnym charakterze
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej (c.d.) Plamica Wybroczyny krwotoczne w skórze
Niezbyt często Reakcje nadwrażliwości na światło Nadmierna reaktywność skóry na światło słoneczne (fotosensytywność)
Częstość nieznana Wybroczyny Drobne punktowe krwawienia w skórze
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej (c.d.) Obrzęk naczynioruchowy Nagły obrzęk skóry, błon śluzowych lub tkanki podskórnej, potencjalnie zagrażający życiu
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Często Ból mięśni Bóle w obrębie tkanki mięśniowej (mialgia)
Ból stawów Dolegliwości bólowe w obrębie stawów (artralgia)
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Zatrzymanie moczu Niemożność oddania moczu pomimo wypełnionego pęcherza moczowego
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Często Impotencja Zaburzenie erekcji uniemożliwiające odbycie stosunku płciowego
Zaburzenia wytrysku Nieprawidłowości dotyczące ejakulacji
Brak wytrysku Niemożność osiągnięcia ejakulacji podczas orgazmu
Niezbyt często Nadmierne krwawienie miesiączkowe Obfite i/lub przedłużone krwawienia menstruacyjne
Częstość nieznana Plamienie międzymiesiączkowe Niewielkie krwawienia z dróg rodnych poza okresem menstruacji
Krwotok poporodowy Nadmierne krwawienie po porodzie
Priapizm (u mężczyzn) Przedłużona, bolesna erekcja nieustępująca po wytrysku
Mlekotok (u mężczyzn) Wydzielanie mleka z gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Zmęczenie Uczucie osłabienia, wyczerpania fizycznego i psychicznego
Niezbyt często Obrzęk Nagromadzenie płynu w tkankach
Rzadko Gorączka Podwyższenie temperatury ciała powyżej 37°C

Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Myśli i zachowania samobójcze

U pacjentów przyjmujących cytalopram obserwowano przypadki myśli i zachowań samobójczych, zarówno w trakcie leczenia, jak i wkrótce po jego zaprzestaniu. Jest to znane działanie niepożądane całej grupy leków SSRI i SNRI, które wymaga szczególnej czujności ze strony lekarzy prowadzących. Pacjenci, u których wystąpią takie objawy, wymagają natychmiastowej interwencji i zmiany sposobu leczenia.5

Zwiększone ryzyko złamań kości

Badania epidemiologiczne wykazały, że stosowanie leków z grupy SSRI, w tym cytalopramu, oraz trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TLPD) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem złamań kości. Zależność ta dotyczy głównie pacjentów w wieku powyżej 50 lat. Mechanizm tego zjawiska nie został dotychczas w pełni wyjaśniony.6

Wydłużenie odstępu QT

W badaniach po wprowadzeniu leku na rynek zaobserwowano, że cytalopram może powodować wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG oraz wywoływać komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym groźne dla życia torsade de pointes. Problem ten dotyczy szczególnie kobiet z hipokaliemią lub pacjentów z innymi czynnikami ryzyka zaburzeń repolaryzacji komór serca.7

Objawy odstawienia po przerwaniu leczenia

Przerwanie leczenia cytalopramem, zwłaszcza nagłe, często prowadzi do wystąpienia objawów odstawienia. Należą do nich:

  • Zawroty głowy – uczucie niestabilności i zaburzenia równowagi
  • Zaburzenia czucia – w tym parestezje (mrowienia, drętwienia)
  • Zaburzenia snu – bezsenność i intensywne marzenia senne
  • Pobudzenie lub lęk – uczucie niepokoju psychoruchowego
  • Nudności i/lub wymioty – dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
  • Drżenie – mimowolne rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała
  • Splątanie – dezorientacja, zaburzenia świadomości
  • Pocenie się – nadmierna produkcja potu
  • Ból głowy – dolegliwości bólowe w obrębie głowy
  • Biegunka – luźne stolce, częste wypróżnienia
  • Kołatanie serca – subiektywne uczucie nieprawidłowej pracy serca
  • Chwiejność emocjonalna – łatwe zmiany nastroju
  • Drażliwość – nadmierna reaktywność na bodźce
  • Zaburzenia widzenia – problemy z percepcją wzrokową

Objawy te są zazwyczaj łagodne i ustępują samoistnie, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub przedłużone. Z tego powodu, jeśli leczenie cytalopramem nie jest już konieczne, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki leku, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia zespołu odstawienia.8

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:9

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
  • Telefon: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl