poszerzenie źrenicy

Poszerzenie źrenicy, czyli mydriaza, to fizjologiczna lub patologiczna reakcja organizmu polegająca na zwiększeniu średnicy źrenicy oka. W warunkach fizjologicznych źrenica rozszerza się w odpowiedzi na zmniejszenie natężenia światła, podczas reakcji na stres (aktywacja układu współczulnego) oraz przy patrzeniu w dal.

Mydriaza może być wywołana farmakologicznie poprzez zastosowanie leków z grupy mydriatyków, takich jak tropikamid czy fenylefryna, które są rutynowo stosowane w badaniach okulistycznych w celu dokładnej oceny dna oka. Poszerzenie źrenicy może być również objawem patologicznym występującym w różnych stanach klinicznych, w tym w urazach ośrodkowego układu nerwowego, zatruciach (np. atropiną), jaskrze oraz w przypadku porażenia nerwu okoruchowego.

W diagnostyce różnicowej jednostronnego poszerzenia źrenicy należy uwzględnić zespół Adiego, uraz gałki ocznej, jaskrę ostrą, zmiany zapalne tęczówki oraz stosowanie leków miejscowych. Obustronnie poszerzone źrenice mogą wskazywać na zatrucie, niedotlenienie mózgu, stan padaczkowy lub śmierć mózgową. Prawidłowa ocena poszerzenia źrenicy jest kluczowym elementem badania neurologicznego, szczególnie w stanach nagłych.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Lisdeksamfetamina – Działania niepożądane

Lisdeksamfetamina dimezylan, stosowana w terapii zaburzeń uwagi, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych typowy dla psychostymulantów ośrodkowego układu nerwowego. Do bardzo częstych działań należą zmniejszenie łaknienia, bezsenność, suchość w jamie ustnej, bóle głowy, ból w nadbrzuszu oraz utrata masy ciała, występujące u ≥10% pacjentów. Profil bezpieczeństwa uwzględnia także poważne powikłania, takie jak reakcje anafilaktyczne, zaburzenia sercowo-naczyniowe (częstoskurcz, kołatania serca, wydłużenie QTc, kardiomiopatia), zaburzenia psychiatryczne (epizody psychotyczne, mania, omamy, agresja), drgawki, dyskinezy oraz eozynofilowe zapalenie wątroby. Częstość występowania działań niepożądanych różni się w zależności od grupy wiekowej (dzieci 6-12 lat, młodzież 13-17 lat, dorośli), co wymaga indywidualizacji monitorowania i postępowania terapeutycznego.
bezsenność, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, bruksizm, chwiejność emocjonalna, częstoskurcz, dermatillomania, drgawka, drżenie, duszność, dysforia, dyskineza, eozynofilowe zapalenie wątroby, epizod psychotyczny, kardiomiopatia, kołatanie serca, lisdeksamfetamina dimezylan, mania, nadmierna senność, niepokój, niewyraźne widzenie, nudność, omam, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, poszerzenie źrenicy, psychostymulant, reakcja anafilaktyczna, suchość jamy ustnej, tik nerwowy, wydłużenie odstępu QTc, wymioty, zaburzenie lękowe, zaburzenie smaku, zaburzenie uwagi, zaparcie, zmniejszenie łaknienia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Elvanse 20 mg

Lisdeksamfetamina dimezylan (Elvanse) stosowana w dawkach od 20 do 70 mg wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla psychostymulantów, z bardzo częstymi objawami takimi jak zmniejszenie łaknienia, bezsenność, suchość w jamie ustnej, bóle głowy, ból w nadbrzuszu oraz zmniejszenie masy ciała. Działania te występują we wszystkich grupach wiekowych, jednak ich częstość i nasilenie różnią się w zależności od wieku pacjenta. Szczególnie istotne jest spowolnienie rozwoju fizycznego u dzieci i młodzieży, potwierdzone danymi klinicznymi: u dzieci 6-12 lat po 4 tygodniach terapii dawkami 30-70 mg obserwowano zmniejszenie masy ciała od 0,4 do 1,1 kg, a po 12 miesiącach spadek centyli masy ciała o średnio -13,4; u młodzieży 13-17 lat odpowiednio spadek masy ciała od 1,2 do 2,3 kg i zmiana centyli o -6,5 w ciągu roku. Długoterminowe obserwacje (ponad 24 miesiące) potwierdzają utrzymujące się spowolnienie wzrostu masy ciała (zmiana centyli -16,9). W grupie najmłodszych dzieci (4-5 lat) po 6 tygodniach nie stwierdzono istotnych zmian, jednak po 12 miesiącach odnotowano spadek centyli o -17,92.
agresja, aktywność psychoruchowa, bezsenność, bezsenność śródsenna, biegunka, ból nadbrzusza, bruksizm, chwiejność emocjonalna, częstoskurcz, dermatillomania, drgawka, drżenie, duszność, dysforia, dyskineza, Elvanse, eozynofilowe zapalenie wątroby, epizod psychotyczny, euforia, kapsułka twarda, kardiomiopatia, kołatanie serca, krwawienie z nosa, lek psychostymulujący, lisdeksamfetamina dimezylan, mania, nadmierna senność, nadmierne pocenie, nadwrażliwość, niepokój ruchowy, niewyraźne widzenie, nudność, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omam, omdlenie, pobudzenie, poszerzenie źrenicy, reakcja anafilaktyczna, słowotok, suchość jamy ustnej, tik nerwowy, wydłużenie odstępu QTc, wymioty, zaburzenie apetytu, zaburzenie metabolizmu, zaburzenie smaku, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszenie łaknienia, zmniejszenie popędu płciowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Vizimaco (0,3 mg + 5 mg)/ml

Produkt leczniczy Vizimaco zawiera bimatoprost 0,3 mg/ml oraz tymolol 5 mg/ml i pomimo miejscowego stosowania w postaci kropli do oczu, substancje aktywne mogą przenikać do krążenia systemowego, co niesie ryzyko interakcji farmakologicznych. Szczególnie istotne są interakcje tymololu z inhibitorami CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna), które nasilają blokadę receptorów beta-adrenergicznych, prowadząc do bradykardii i depresji. Wysokie ryzyko interakcji występuje także przy jednoczesnym stosowaniu leków kardiologicznych, takich jak doustne blokery kanałów wapniowych (werapamil, diltiazem), guanetydyna, systemowe beta-adrenolityki (propranolol, metoprolol), leki przeciwarytmiczne (amiodaron) oraz glikozydy naparstnicy (digoksyna), które mogą powodować nasilenie działania hipotensyjnego, bradykardię i zaburzenia przewodnictwa. Zaleca się ostrożność u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego oraz monitorowanie glikemii u chorych na cukrzycę, gdyż beta-adrenolityki mogą maskować objawy hipoglikemii.
adrenalina, amiodaron, astma, beta-2-agonista, beta-adrenolityk okulistyczny, beta-mimetyk, bimatoprost, bloker kanału wapniowego, bradykardia, chinidyna, choroba niedokrwienna serca, choroba obturacyjna dróg oddechowych, depresja mięśnia sercowego, digoksyna, diltiazem, działanie hipotensyjne, działanie synergistyczne, fluoksetyna, formoterol, glikozyd naparstnicy, guanetydyna, hipoglikemia, inhibitor izoenzymu CYP2D6, lek parasympatykolityczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek znieczulający, metabolizm glukozy, metoprolol, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, paroksetyna, POChP, poszerzenie źrenicy, propranolol, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, receptor beta-adrenergiczny, salbutamol, teofilina, tymolol, werapamil, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie rytmu serca

poszerzenie źrenicy

Powiązane wpisy

Lisdeksamfetamina – Działania niepożądane

Działania niepożądane – Elvanse 20 mg

Interakcje leku – Vizimaco (0,3 mg + 5 mg)/ml