Interakcje leku
Pram 20 mg
Podczas terapii cytalopramem (Pram 20 mg) istnieje wysokie ryzyko interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie cytalopramu z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), w tym selegiliną (>10 mg/dobę), moklobemidem i linezolidem, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego objawiającego się pobudzeniem, drżeniem, drgawkami mioklonicznymi oraz hipertermią. Przeciwwskazane jest także łączenie cytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, antybiotyki jak sparfloksacyna, moksyfloksacyna, dożylna erytromycyna, pentamidyna, leki przeciwmalaryczne, np. halofantryna, oraz niektóre przeciwhistaminowe jak astemizol i mizolastyna) ze względu na ryzyko arytmii komorowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pimozyd, którego jednoczesne stosowanie z cytalopramem powoduje wzrost AUC i Cmax oraz wydłużenie QTc o około 10 ms, co jest przeciwwskazaniem do kojarzenia tych leków.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Podczas terapii cytalopramem (Pram 20 mg) należy uwzględnić możliwość wystąpienia licznych interakcji z innymi substancjami leczniczymi. Interakcje te mogą mieć charakter farmakodynamiczny lub farmakokinetyczny i w niektórych przypadkach mogą zagrażać życiu pacjenta.1
Przeciwwskazane terapie skojarzone
Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) – jednoczesne stosowanie cytalopramu i IMAO może prowadzić do ciężkich, potencjalnie śmiertelnych działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego. Dotyczy to zarówno nieodwracalnych inhibitorów MAO (np. selegilina), jak i odwracalnych (np. linezolid, moklobemid). Zespół serotoninowy charakteryzuje się objawami takimi jak: pobudzenie, drżenie, drgawki miokloniczne oraz hipertermia.2
Leki wydłużające odstęp QT – przeciwwskazane jest łączenie cytalopramu z substancjami wydłużającymi odstęp QT w zapisie EKG ze względu na ryzyko addytywnego działania. Do tej grupy należą:
- Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III – potencjalne ryzyko zaburzeń rytmu serca3
- Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol) – mogą nasilać efekt wydłużenia odstępu QT4
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca5
- Niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, dożylnie podawana erytromycyna, pentamidyna)6
- Leki przeciwmalaryczne (szczególnie halofantryna)7
- Niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)8
Pimozyd – szczególną uwagę zwraca się na interakcję cytalopramu z pimozydem. Badania wykazały, że jednoczesne podawanie pojedynczej dawki 2 mg pimozydu pacjentom otrzymującym racemiczny cytalopram (40 mg/dobę przez 11 dni) powodowało zwiększenie wartości AUC i Cmax pimozydu. Obserwowano też wydłużenie odstępu QTc średnio o około 10 ms. Ze względu na te interakcje, łączne stosowanie pimozydu i cytalopramu jest przeciwwskazane.9
Jednoczesne stosowanie wymagające zachowania środków ostrożności
Selegilina (selektywny inhibitor MAO-B) – badania interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych cytalopramu (20 mg/dobę) z selegiliną (10 mg/dobę) nie wykazały znaczących klinicznie interakcji. Jednakże skojarzone stosowanie cytalopramu i selegiliny w dawkach dobowych przekraczających 10 mg jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego.10
Produkty lecznicze o działaniu serotoninergicznym – jednoczesne stosowanie cytalopramu z lekami o działaniu serotoninergicznym może prowadzić do potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Do tej grupy leków należą:
- Tramadol – opioidowy lek przeciwbólowy o działaniu serotoninergicznym11
- Buprenorfina – częściowy agonista receptorów opioidowych12
- Tryptofan i oksytryptan – prekursory serotoniny13
- Sumatryptan i inne tryptany – agoniści receptorów 5-HT14
Z powodu ryzyka wystąpienia zespołu serotoninowego, nie zaleca się jednoczesnego stosowania cytalopramu z agonistami receptorów 5-HT, takimi jak sumatryptan i inne tryptany, do czasu uzyskania dalszych danych potwierdzających bezpieczeństwo takiego połączenia.15
Lit i tryptofan – w badaniach klinicznych nie wykazano interakcji farmakokinetycznych między cytalopramem a litem. Istnieją jednak doniesienia o nasileniu działania przy jednoczesnym stosowaniu SSRI z litem lub tryptofanem. Podczas takiej terapii skojarzonej należy zachować szczególną ostrożność i kontynuować rutynową kontrolę stężenia litu w surowicy.16
Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) – możliwe są dynamiczne interakcje między lekami z grupy SSRI a tym lekiem roślinnym, które mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych. Dotychczas nie przeprowadzono badań interakcji farmakokinetycznych w tym zakresie.17
Leki wpływające na hemostazę – stosując cytalopram jednocześnie z lekami wpływającymi na krzepnięcie krwi należy zachować ostrożność. Dotyczy to:
- Leków przeciwzakrzepowych – mogą zwiększać ryzyko krwawienia18
- Niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) – mogą wpływać na czynność płytek krwi19
- Kwasu acetylosalicylowego – hamuje agregację płytek krwi20
- Dipirydamolu i tyklopidyny – leki przeciwpłytkowe21
- Atypowych leków przeciwpsychotycznych – mogą zwiększać ryzyko krwawienia22
- Fenotiazyn – pochodne fenotiazyny mogą zwiększać ryzyko krwotoku23
- Trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych – mogą nasilać ryzyko krwawienia24
Terapia elektrowstrząsami – brak jest badań klinicznych określających ryzyko lub korzyści ze skojarzonego stosowania elektrowstrząsów i cytalopramu, co wskazuje na konieczność zachowania ostrożności przy takim połączeniu terapeutycznym.25
Leki wywołujące zaburzenia elektrolitowe – podczas jednoczesnego stosowania cytalopramu z lekami powodującymi hipokaliemię i/lub hipomagnezemię należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii. Zaburzenia elektrolitowe mogą nasilać kardiotoksyczne działanie cytalopramu.26
Leki obniżające próg drgawkowy – selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), w tym cytalopram, mogą obniżać próg drgawkowy. W związku z tym, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami obniżającymi próg drgawkowy, takimi jak:
- Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI) – mogą nasilać ryzyko wystąpienia drgawek27
- Neuroleptyki (fenotiazyny, tioksanteny, butyrofenony) – zwiększają ryzyko drgawek28
- Meflochina – lek przeciwmalaryczny29
- Bupropion – lek przeciwdepresyjny30
- Tramadol – opioidowy lek przeciwbólowy31
Interakcje leku z alkoholem
Dotychczasowe badania nie wykazały istotnych interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych między cytalopramem a alkoholem.32 Jednak pomimo braku udokumentowanych interakcji, nie zaleca się spożywania alkoholu podczas leczenia cytalopramem ze względu na:
- Ryzyko nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy
- Możliwość obniżenia skuteczności terapeutycznej leku
- Potencjalne zwiększenie ryzyka działań niepożądanych cytalopramu (szczególnie zawrotów głowy, senności)
- Możliwe nasilenie zaburzeń równowagi i koordynacji ruchowej
- Zwiększenie ryzyka pogorszenia funkcji psychomotorycznych
Należy poinformować pacjenta o konieczności całkowitej abstynencji alkoholowej podczas terapii cytalopramem, ponieważ może to wpływać zarówno na bezpieczeństwo, jak i skuteczność leczenia.33
Tabela interakcji cytalopramu z innymi lekami
| Substancja wchodząca w interakcję | Opis interakcji | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|
| Inhibitory MAO (moklobemid, linezolid, selegilina) | Ryzyko zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, drgawki miokloniczne, hipertermia) | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki wydłużające odstęp QT (leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, antybiotyki, leki przeciwmalaryczne) | Addytywne działanie prowadzące do wydłużenia odstępu QT i zwiększonego ryzyka arytmii komorowych | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Pimozyd | Zwiększenie stężenia pimozydu i wydłużenie odstępu QTc o ok. 10 ms | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Selegilina (>10 mg/dobę) | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki serotoninergiczne (tramadol, buprenorfina, tryptofan, tryptany) | Ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Nie zalecane |
| Lit | Możliwe nasilenie działania farmakodynamicznego | Średni | Ostrożność, monitorowanie stężenia litu |
| Ziele dziurawca | Nasilenie działań niepożądanych | Średni | Ostrożność |
| Leki przeciwzakrzepowe, NLPZ, kwas acetylosalicylowy | Zwiększone ryzyko krwawienia | Średni | Ostrożność, monitorowanie |
| Elektrowstrząsy | Brak danych na temat ryzyka i korzyści | Nieznany | Ostrożność |
| Alkohol | Brak udokumentowanych interakcji PK/PD, ale potencjalne nasilenie działań niepożądanych | Niski | Nie zalecane |
| Leki powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię | Zwiększone ryzyko złośliwych arytmii | Wysoki | Ostrożność, monitorowanie elektrolitów |
| Leki obniżające próg drgawkowy (leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, meflochina, bupropion, tramadol) | Addytywne działanie obniżające próg drgawkowy | Średni | Ostrożność, monitorowanie |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania