Działania niepożądane
Enplerasa 50 mg
Profil bezpieczeństwa eplerenonu został oceniony w badaniach EPHESUS i EMPHASIS-HF, gdzie częstość działań niepożądanych była porównywalna z placebo, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były hiperkaliemia (często), zaburzenia czynności nerek (często), a także objawy ze strony układu nerwowego (omdlenie, zawroty głowy, ból głowy), układu sercowo-naczyniowego (niewydolność lewej komory, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze), przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zaparcia, wymioty) oraz skóry (wysypka, świąd). Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według standardowych kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) i rzadko (≥1/10 000 do <1/1000).
Działania niepożądane leku Enplerasa (eplerenon)
Profil bezpieczeństwa eplerenonu został szczegółowo oceniony w dwóch kluczowych badaniach klinicznych: EPHESUS (Eplerenone Post-acute Myocardial Infarction Heart Failure Efficacy and Survival Study) oraz EMPHASIS-HF (Eplerenone in Mild Patients Hospitalization and Survival Study in Heart Failure). W obu badaniach ogólna częstość występowania działań niepożądanych podczas terapii eplerenonem była porównywalna z placebo, co wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa leku.1
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono działania niepożądane, dla których podejrzewa się związek przyczynowy z leczeniem eplerenonem, które występowały częściej niż w grupie placebo, miały charakter ciężki lub zostały zidentyfikowane w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według następujących kategorii:<sup data-drug="Enplerasa" data-section="Działania niepożądane" title="Niżej wymieniono działania niepożądane, dla których podejrzewa się związek z leczeniem i które występowały częściej niż w grupie placebo albo są ciężkie i występowały znacznie częściej niż w grupie placebo, lub były obserwowane po wprowadzeniu eplerenonu do obrotu. Działania niepożądane wymieniono zgodnie z klasyfikacją układów i narządów i bezwzględną częstością. Częstość określono następująco: Bardzo często (≥ 1/10), Często (≥ 1/100 do <1/10), Niezbyt często (≥ 1/1000 do <1/100), Rzadko (≥ 1/10 000 do <1/1000), Bardzo rzadko (2
- Bardzo często: występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często: występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występujące u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko: występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko: występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane eplerenonu zaobserwowane w badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, z uwzględnieniem klasyfikacji układowo-narządowej oraz częstości występowania.3
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Odmiedniczkowe zapalenie nerek, zakażenie, zapalenie gardła | Stany zapalne i infekcyjne o różnej lokalizacji, mogące mieć związek ze stosowaniem leku. |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niezbyt często | Eozynofilia | Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi obwodowej, co może być objawem reakcji alergicznej lub zapalnej. |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niezbyt często | Niedoczynność tarczycy | Obniżenie aktywności tarczycy skutkujące zmniejszonym wydzielaniem hormonów tarczycy. |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Hiperkaliemia | Podwyższone stężenie potasu w surowicy, szczególnie istotne ze względu na mechanizm działania eplerenonu jako antagonisty receptora aldosteronu. |
| Niezbyt często | Hipercholesterolemia, hiponatremia, odwodnienie, hipertriglicerydemia | Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i lipidowej, wymagające monitorowania parametrów laboratoryjnych. | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Bezsenność | Trudności w zasypianiu lub utrzymaniu ciągłości snu. |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Omdlenie, zawroty głowy, ból głowy | Objawy neurologiczne mogące wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta. |
| Niezbyt często | Niedoczulica | Obniżona wrażliwość na bodźce czuciowe. | |
| Zaburzenia serca | Często | Niewydolność lewej komory, migotanie przedsionków | Zaburzenia funkcji mięśnia sercowego i rytmu serca, które mogą być również związane z chorobą podstawową. |
| Niezbyt często | Tachykardia | Przyspieszenie częstości rytmu serca. | |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Niedociśnienie tętnicze | Obniżenie ciśnienia tętniczego poniżej wartości prawidłowych, mogące powodować zawroty głowy i omdlenia. |
| Niezbyt często | Zakrzepica tętnic kończyn, niedociśnienie ortostatyczne | Poważne zaburzenia przepływu krwi w naczyniach oraz spadek ciśnienia przy zmianie pozycji ciała. | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Kaszel | Odruchowa reakcja dróg oddechowych, mogąca być objawem podrażnienia. |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Biegunka, nudności, zaparcia, wymioty | Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, mogące wpływać na komfort pacjenta podczas terapii. |
| Niezbyt często | Wzdęcia | Uczucie rozdęcia brzucha spowodowane nagromadzeniem gazów w przewodzie pokarmowym. | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka, świąd | Objawy podrażnienia skóry, mogące wskazywać na reakcję alergiczną. |
| Niezbyt często | Obrzęk naczynioruchowy, nadmierna potliwość | Poważna reakcja alergiczna oraz zaburzenia wydzielania potu. | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Skurcze mięśni, ból pleców | Dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego wpływające na sprawność ruchową. |
| Niezbyt często | Ból mięśniowo-szkieletowy | Uogólniony ból w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego. | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Często | Zaburzenia czynności nerek | Pogorszenie funkcji wydalniczej nerek, wymagające monitorowania parametrów nerkowych. |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Niezbyt często | Zapalenie pęcherzyka żółciowego | Stan zapalny pęcherzyka żółciowego mogący powodować silny ból w prawym podżebrzu. |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Niezbyt często | Ginekomastia | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn, związane z zaburzeniami gospodarki hormonalnej. |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Astenia | Ogólne osłabienie organizmu, zmęczenie i brak energii. |
| Niezbyt często | Złe samopoczucie | Niespecyficzne uczucie dyskomfortu i pogorszenia ogólnego stanu zdrowia. | |
| Badania diagnostyczne | Często | Zwiększenie stężenia mocznika we krwi; zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi | Laboratoryjne wskaźniki pogorszenia funkcji nerek, wymagające regularnego monitorowania. |
| Niezbyt często | Zmniejszenie ilości receptora czynnika wzrostu naskórka, zwiększenie stężenia glukozy we krwi | Zmiany parametrów biochemicznych mogące wskazywać na zaburzenia metaboliczne. |
Szczególne grupy pacjentów i specyficzne działania niepożądane
Analizując dane z badań klinicznych należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów w podeszłym wieku (≥75 lat). W badaniu EPHESUS zaobserwowano większą liczbę przypadków udaru mózgu w tej grupie wiekowej, chociaż różnica między grupą otrzymującą eplerenon (30 przypadków) a grupą placebo (22 przypadki) nie osiągnęła istotności statystycznej. Podobne obserwacje dotyczyły badania EMPHASIS-HF, gdzie udar w grupie pacjentów w wieku ≥75 lat wystąpił u 9 pacjentów leczonych eplerenonem i 8 pacjentów otrzymujących placebo.4
Hiperkaliemia jako kluczowe działanie niepożądane
Hiperkaliemia jest jednym z najważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem eplerenonu, co wynika bezpośrednio z jego mechanizmu działania jako antagonisty receptora mineralokortykoidowego. Ze względu na ryzyko rozwoju hiperkaliemii, niezbędne jest regularne monitorowanie stężenia potasu w surowicy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (zaburzenia czynności nerek, cukrzyca, jednoczesne stosowanie innych leków mogących podwyższać stężenie potasu).5
Zaburzenia czynności nerek
Eplerenon może powodować zaburzenia czynności nerek, które stanowią istotne działanie niepożądane wymagające monitorowania. U pacjentów otrzymujących eplerenon należy regularnie kontrolować parametry funkcji nerek, takie jak stężenie kreatyniny i mocznika w surowicy.6
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu leku Enplerasa (eplerenon) do obrotu istotne znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem tego produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:7
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- E-mail: [email protected]
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu posiadającemu pozwolenie na dopuszczenie leku do obrotu.8
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania