Działania niepożądane
Nonpres 25 mg
Eplerenon, antagonista aldosteronu dostępny w dawkach 25 mg i 50 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach EPHESUS i EMPHASIS-HF, gdzie częstość działań niepożądanych była porównywalna z placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są hiperkaliemia (często), hipercholesterolemia (często), bezsenność (często), omdlenia, zawroty głowy i ból głowy (często), a także niewydolność nerek (często). Inne istotne działania obejmują zakażenia układu moczowego, eozynofilię, niedoczynność tarczycy, hiponatremię, odwodnienie, zaburzenia rytmu serca, zakrzepicę tętnic kończyn, kaszel, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wysypkę, kurcze mięśni oraz osłabienie. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu w surowicy.
Działania niepożądane leku Nonpres (eplerenon)
Eplerenon jest lekiem z grupy antagonistów aldosteronu, dostępnym w postaci tabletek powlekanych o mocy 25 mg oraz 50 mg. Profil bezpieczeństwa eplerenonu został dokładnie przebadany w dwóch kluczowych badaniach klinicznych: EPHESUS oraz EMPHASIS-HF. Analiza danych z tych badań wykazała, że ogólna częstość występowania działań niepożądanych podczas terapii eplerenonem była porównywalna z grupą pacjentów otrzymujących placebo1.
Poniżej przedstawione zostały działania niepożądane, dla których istnieje podejrzenie związku przyczynowego z leczeniem eplerenonem. Są to zdarzenia, które występowały częściej niż w grupie placebo, miały charakter ciężki i występowały istotnie częściej niż w grupie kontrolnej, lub zostały zaobserwowane w ramach monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu leku do obrotu2.
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane eplerenonu zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi kategoriami3:
- Bardzo często (≥ 1/10) – występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów
- Często (≥ 1/100 do <1/10) – występuje u co najmniej 1 na 100, ale rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów
- Niezbyt często (≥ 1/1 000 do <1/100) – występuje u co najmniej 1 na 1000, ale rzadziej niż u 1 na 100 pacjentów
- Rzadko (≥ 1/10 000 do <1/1 000) – występuje u co najmniej 1 na 10 000, ale rzadziej niż u 1 na 1000 pacjentów
- Bardzo rzadko (<1/10 000) – występuje rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów
- Nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Tabela działań niepożądanych eplerenonu
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Odmiedniczkowe zapalenie nerek | Infekcja układu moczowego obejmująca miedniczki nerkowe, mogąca prowadzić do poważnych powikłań nerkowych |
| Niezbyt często | Infekcja, zapalenie gardła | Ogólne zakażenia oraz stany zapalne gardła o charakterze infekcyjnym | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niezbyt często | Eozynofilia | Zwiększona liczba eozynofilów we krwi, co może świadczyć o reakcji alergicznej |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niezbyt często | Niedoczynność tarczycy | Zmniejszona aktywność gruczołu tarczowego prowadząca do niedoboru hormonów tarczycy |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Hiperkaliemia | Podwyższone stężenie potasu w surowicy krwi, wymagające szczególnej uwagi klinicznej |
| Często | Hipercholesterolemia | Podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego we krwi | |
| Niezbyt często | Hiponatremia, odwodnienie, hipertrójglicerydemia | Obniżone stężenie sodu we krwi, niedobór płynów w organizmie, podwyższone stężenie trójglicerydów we krwi | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Bezsenność | Trudności w zasypianiu lub utrzymaniu ciągłości snu |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Omdlenie, zawroty głowy, ból głowy | Przejściowa utrata przytomności, uczucie wirowania lub niestabilności, dolegliwości bólowe głowy |
| Niezbyt często | Niedoczulica | Osłabienie lub utrata czucia w określonych obszarach ciała | |
| Zaburzenia serca | Często | Lewokomorowa niewydolność serca, migotanie przedsionków, tachykardia | Osłabienie funkcji lewej komory serca, nieregularna czynność przedsionków, przyspieszona akcja serca |
| Niezbyt często | Niedociśnienie tętnicze | Obniżone ciśnienie tętnicze krwi | |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Zakrzepica tętnic kończyn, niedociśnienie ortostatyczne | Tworzenie skrzepów w tętnicach kończyn, spadek ciśnienia przy zmianie pozycji na stojącą |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Kaszel | Odruchowe wykrztuszanie wymagające uwagi klinicznej |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Biegunka, nudności, zaparcie, wymioty | Częste, luźne stolce, uczucie mdłości, spowolniona perystaltyka jelit, zwracanie treści pokarmowej |
| Niezbyt często | Wzdęcie | Zwiększona ilość gazów w przewodzie pokarmowym | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka, świąd | Wykwity skórne, uczucie swędzenia skóry |
| Niezbyt często | Obrzęk naczynioruchowy, nasilone pocenie | Nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej, zwiększona produkcja potu | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Kurcze mięśni, ból pleców | Mimowolne skurcze mięśni, dolegliwości bólowe w okolicy kręgosłupa |
| Niezbyt często | Ból mięśniowo-szkieletowy | Bóle obejmujące układ ruchu | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Często | Niewydolność nerek | Upośledzenie funkcji nerek wymagające monitorowania |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Niezbyt często | Zapalenie pęcherzyka żółciowego | Stan zapalny pęcherzyka żółciowego, często związany z zastojem żółci |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Niezbyt często | Ginekomastia | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Osłabienie | Zmniejszenie siły mięśniowej, ogólne uczucie osłabienia |
| Niezbyt często | Złe samopoczucie | Ogólny dyskomfort, brak dobrostanu | |
| Badania diagnostyczne | Często | Zwiększone stężenie mocznika we krwi | Podwyższone wartości azotu mocznikowego w badaniach krwi |
| Niezbyt często | Zwiększone stężenie kreatyniny we krwi, zmniejszenie ilości receptora czynnika wzrostu naskórka, zwiększone stężenie glukozy we krwi | Podwyższone wartości parametrów laboratoryjnych mogące wskazywać na zaburzenia funkcji nerek i metabolizmu węglowodanów |
Szczególne uwagi dotyczące bezpieczeństwa
Hiperkaliemia jest istotnym działaniem niepożądanym związanym z mechanizmem działania eplerenonu jako antagonisty aldosteronu. Ze względu na ryzyko wystąpienia tego powikłania, u pacjentów stosujących eplerenon wymagane jest regularne monitorowanie stężenia potasu w surowicy, szczególnie u osób z upośledzoną funkcją nerek4.
Niewydolność nerek wymaga szczególnej uwagi klinicznej podczas terapii eplerenonem, gdyż lek ten może wpływać na funkcję nerek, a jednocześnie jego metabolizm i wydalanie są uzależnione od sprawności tego narządu5.
Poza działaniami niepożądanymi wymienionymi w tabeli, warto zwrócić uwagę na obserwacje dotyczące ryzyka udaru mózgu u osób w bardzo podeszłym wieku (≥75 lat). W badaniu EPHESUS zaobserwowano numerycznie większą liczbę przypadków udaru mózgu w tej grupie pacjentów, jednak bez istotności statystycznej – 30 przypadków w grupie eplerenonu w porównaniu do 22 w grupie placebo. Z kolei w badaniu EMPHASIS-HF odnotowano 9 przypadków udaru w grupie eplerenonu i 8 w grupie placebo6.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu leku do obrotu kluczowe znaczenie ma ciągłe monitorowanie jego profilu bezpieczeństwa. Z tego powodu należy zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego7.
Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych8:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Fax: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu9.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania