Dawkowanie i sposób podawania
Melisa

Dawkowanie i sposób podawania substancji melisa

Melisa (Melissa officinalis L.) to substancja pochodzenia roślinnego stosowana w wielu preparatach leczniczych o działaniu uspokajającym, przeciwlękowym i wspomagającym zasypianie. Dawkowanie melisy różni się w zależności od postaci farmaceutycznej, wieku pacjenta oraz współwystępowania innych substancji czynnych w preparacie leczniczym.¹

Dawkowanie u osób dorosłych

Dawkowanie melisy u osób dorosłych jest zróżnicowane w zależności od postaci farmaceutycznej oraz preparatu leczniczego:

• Preparaty ziołowe do zaparzania:
  • Melisa Fix: 1 saszetkę (2,0 g liścia melisy) zalać około 150 ml wrzącej wody, pozostawić pod przykryciem przez 5-15 minut. Stosować 1-3 razy dziennie.²
  • Zioła uspokajające: jedną saszetkę (zawierającą 450 mg liścia melisy w składzie) zalać szklanką wrzącej wody i zaparzać pod przykryciem 10-15 minut. Pić 1-4 razy dziennie.³
  • Nervosan fix: 2 saszetki (zawierające 0,3 g liścia melisy w składzie) zalać 1 szklanką wrzącej wody, naparzać około 15 minut pod przykryciem. Pić 3 razy na dobę.⁴
• Syropy:
  • Apetiherb: 15 ml (zawierający wyciąg z liścia melisy w składzie) 3-4 razy na dobę, około pół godziny przed posiłkiem.⁵
  • Melisal forte: 15 ml (zawierający wyciąg z liścia melisy w składzie) 2-3 razy na dobę.⁶
  • Melissed: 5 ml syropu (zawierającego wyciąg z ziela melisy w składzie) 3-4 razy dziennie.⁷
• Płyny doustne:
  • Cravisol: 5 ml płynu (zawierającego 32,02% wyciągu ze świeżego ziela melisy) rozcieńczonego w niewielkiej ilości wody, 4 razy na dobę.⁸
  • Iberogast: 20 kropli 3 razy na dobę w niewielkiej ilości płynu przed lub w czasie posiłków.⁹
  • Intractum Melissae Phytopharm: 2,5-5 ml produktu rozcieńczonego w niewielkiej ilości płynu, 3 razy na dobę.¹⁰
  • Melis-Tonic: 5 ml produktu (1 łyżeczka) 3 razy na dobę, rozcieńczone w ¼ szklanki wody.¹¹
  • Nervosol: 5 ml (1 łyżeczka) 3 razy na dobę.¹²
  • Nervosol-K: 2-5 ml płynu (44-110 kropli lub około ½-1 łyżeczki płynu) 1-3 razy na dobę.¹³
  • Nerwobonisol: 2,5 ml leku (1 mała łyżeczka) 1-3 razy dziennie, dodane do kieliszka wody.¹⁴
  • Stresolek: 3-5 ml płynu 1-3 razy dziennie, popijając odpowiednią ilością wody.¹⁵
• Tabletki:
  • Optimum Tabletki uspokajające Labofarm: 2 tabletki (zawierające 50 mg sproszkowanego liścia melisy każda) 3 razy na dobę.¹⁶
  • Tabletki uspokajające Labofarm: 2 tabletki (zawierające 50 mg liścia melisy każda) 3 razy na dobę.¹⁷

Dawkowanie u młodzieży

Większość preparatów zawierających melisę może być stosowana u młodzieży powyżej 12 roku życia, zazwyczaj w dawkach identycznych jak dla osób dorosłych:^{18 19}

• Iberogast: 20 kropli 3 razy na dobę w niewielkiej ilości płynu.²⁰
• Apetiherb: U młodzieży powyżej 6 lat – 5 ml 2-3 razy na dobę.²¹
• Melissed: 5 ml syropu 3-4 razy dziennie.²²

Dawkowanie u dzieci

Stosowanie preparatów zawierających melisę u dzieci poniżej 12 roku życia jest zazwyczaj niezalecane lub wymaga konsultacji z lekarzem. Dla niektórych preparatów ustalono jednak schematy dawkowania dla młodszych grup wiekowych:²³

• Apetiherb:
  • Dzieci od 3 do 6 lat: 2,5 ml, 2 razy na dobę.²⁴
  • Dzieci powyżej 6 lat: 5 ml, 2-3 razy na dobę.²⁵
• Melisal forte: Dzieci w wieku od 6 do 12 lat: 15 ml syropu 2 razy na dobę, jeśli tak zdecyduje lekarz.²⁶
• Melissed: Dzieci od 6 do 12 lat: 5 ml syropu 2-3 razy dziennie.²⁷
• Iberogast: Dzieci w wieku od 6 do 12 lat: 15 kropli 3 razy na dobę.²⁸

Większość preparatów zawierających melisę nie jest zalecana u dzieci poniżej 6 lat.²⁹

Dawkowanie w trudnościach z zasypianiem

Przy problemach z zasypianiem zalecane są następujące modyfikacje dawkowania:³⁰

• Nervosol: Dodatkowo 5-10 ml preparatu (1-2 łyżeczki) 30-60 minut przed snem.³¹
• Melissed: Podwójna dawka (10 ml) przed snem.³²
• Nerwobonisol: Podwójna dawka (5 ml) na pół godziny przed snem.³³
• Nervosan fix: Wypić 1 szklankę naparu na 30-60 minut przed snem.³⁴
• Zioła uspokajające: 1-2 szklanki naparu na godzinę przed snem.³⁵
• Tabletki uspokajające Labofarm: 2 tabletki pół godziny do godziny przed snem, lub dodatkowo 2 tabletki wieczorem.³⁶

Sposób podawania

Melisa, niezależnie od postaci farmaceutycznej, jest podawana doustnie. W zależności od preparatu, stosuje się następujące zasady:³⁷

• Syropy: Stosować doustnie, często około pół godziny przed posiłkiem. Do dawkowania zazwyczaj dołączona jest miarka.³⁸
• Płyny doustne: Przyjmować doustnie, często rozcieńczone w niewielkiej ilości wody.^{39 40}
• Krople (np. Iberogast): Wstrząsnąć przed użyciem. Przyjmować w niewielkiej ilości płynu przed lub w czasie posiłków.⁴¹
• Napary ziołowe: Saszetkę zalać wrzącą wodą, zaparzać pod przykryciem przez określony czas (zwykle 5-15 minut), następnie pić świeżo przygotowany napar.⁴²
• Tabletki: Przyjmować doustnie, popijając wystarczającą ilością płynu.⁴³

Przy podawaniu preparatów dzieciom często zaleca się rozcieńczenie dawki w niewielkiej ilości słabej herbaty lub wody.⁴⁴

Czas stosowania

Czas stosowania preparatów z melisą zależy od wskazań oraz konkretnego preparatu:⁴⁵

• Apetiherb: Jeśli objawy nasilą się lub nie ustąpią po 10 dniach, należy rozważyć zmianę leczenia.⁴⁶
• Cravisol: Zalecany czas kuracji wynosi 4 tygodnie. Jeżeli objawy utrzymują się, nasilają lub nie ustąpią po 4 tygodniach, należy skonsultować się z lekarzem.⁴⁷
• Iberogast: Nie ma ograniczeń dotyczących czasu stosowania. W przypadku nie ustępowania dolegliwości po 7 dniach stosowania leku, należy zasięgnąć porady lekarza.⁴⁸
• Intractum Melissae Phytopharm: Jeżeli objawy utrzymują się dłużej niż 14 dni, należy skonsultować się z lekarzem.⁴⁹
• Melisal forte: Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie, należy skonsultować się z lekarzem.⁵⁰
• Melisa Fix: Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie podczas stosowania leku, należy skonsultować się z lekarzem.⁵¹
• Nervosol: Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 7 dni podczas stosowania produktu, należy skontaktować się z lekarzem.⁵²
• Nervosol-K: Nie zaleca się przyjmowania dłużej niż 7 dni.⁵³
• Tabletki uspokajające Labofarm: Jeśli objawy nie ustąpią po 2-4 tygodniach lub nasilą się w trakcie stosowania leku, należy skonsultować się z lekarzem.⁵⁴

Tabela dawkowania substancji melisa w różnych preparatach

* – tylko po konsultacji z lekarzem

Dodatkowe zalecenia dotyczące dawkowania

Podczas wywiadu medycznego z pacjentem stosującym preparaty zawierające melisę należy zwrócić uwagę na:⁵⁵

• Czas trwania leczenia – większość preparatów nie powinna być stosowana bez konsultacji lekarskiej dłużej niż zalecany czas (zwykle 7-14 dni).⁵⁶
• W przypadku trudności z zasypianiem zalecane jest stosowanie specjalnych dawek na 30-60 minut przed snem.⁵⁷
• Preparaty ziołowe do zaparzania należy zawsze przyjmować jako świeżo przygotowany napar.⁵⁸
• Niektóre płyny doustne przed użyciem należy wstrząsnąć, a obecność osadu lub zmętnienia nie wpływa na skuteczność produktu.⁵⁹
• W przypadku nasilenia objawów lub braku poprawy po zalecanym czasie stosowania, należy skonsultować się z lekarzem.⁶⁰

Należy pamiętać, że większość preparatów zawierających melisę nie powinna być stosowana u dzieci poniżej 12 lat, a nieliczne preparaty zalecane dla dzieci między 6 a 12 rokiem życia wymagają często konsultacji z lekarzem.^{61 62}