Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego

Przeciwwskazania stosowania wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego

Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae radicis extractum fluidum) jest substancją aktywną wykorzystywaną w preparatach o działaniu uspokajającym i nasennym. Przy zalecaniu pacjentom produktów zawierających tę substancję, konieczne jest uwzględnienie przeciwwskazań do jej stosowania, aby zapewnić bezpieczeństwo farmakoterapii. Poniżej omówiono sytuacje, w których należy odradzić pacjentowi stosowanie preparatów zawierających wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego jest nadwrażliwość na tę substancję czynną. W przypadku produktu Doppelherz Energovital Tonik K, który zawiera wyciąg pynny z korzenia kozłka lekarskiego (100% wyciąg natywny DER 1:1; ekstrahent: 40% m/m etanol) w ilości 100 mg w pojedynczej dawce 20 ml, przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na którykolwiek inny składnik tego preparatu.²

Nadwrażliwość może dotyczyć zarówno samego wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego, jak i pozostałych substancji czynnych zawartych w preparacie Doppelherz Energovital Tonik K, takich jak:³

• Wyciąg płynny z owoców głogu (Crataegi fructus extractum fluidum) – dwa rodzaje wyciągów o różnych parametrach
• Wyciąg płynny z liści melisy (Melissae folii extractum fluidum)
• Wyciąg płynny z liści rozmarynu (Rosmarini folii extractum fluidum)

⁴

Uwzględnienie substancji pomocniczych o znanym działaniu

Przy ocenie możliwości zalecenia preparatu zawierającego wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego należy wziąć pod uwagę również substancje pomocnicze, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. W przypadku preparatu Doppelherz Energovital Tonik K, należy zwrócić szczególną uwagę na:⁵

• Miód – 100 mg w pojedynczej dawce
• Cukier inwertowany 70% – 900 mg w pojedynczej dawce
• Glicerol 85% – 1 060 mg w pojedynczej dawce
• Wino słodkie – 18 010 mg w pojedynczej dawce

⁶

Zawartość etanolu jako potencjalne przeciwwskazanie

Szczególnie istotnym czynnikiem przy rozważaniu stosowania preparatu z wyciągiem z korzenia kozłka lekarskiego jest zawartość etanolu. Należy podkreślić, że Doppelherz Energovital Tonik K zawiera 17% obj. etanolu, co stanowi istotne przeciwwskazanie u określonych grup pacjentów.⁷

Ze względu na zawartość etanolu, preparaty zawierające wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego w formie ekstraktu płynnego mogą być przeciwwskazane u pacjentów:

• z chorobami wątroby
• z uzależnieniem od alkoholu
• z padaczką
• z chorobami ośrodkowego układu nerwowego
• kobiet w ciąży i karmiących piersią
• prowadzących pojazdy mechaniczne lub obsługujących maszyny

Postać farmaceutyczna a przeciwwskazania

Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego w preparacie Doppelherz Energovital Tonik K występuje w postaci płynu doustnego. Jest to ciemno-brązowy płyn w butelce oranżowej, dostarczany w pudełku kartonowym.⁸ Taka postać może być przeciwwskazana u pacjentów:

• z zaburzeniami połykania
• z ograniczoną możliwością przyjmowania płynów
• wymagających ścisłego kontrolowania ilości przyjmowanych płynów

Sytuacje kliniczne wymagające odradzenia stosowania

Oprócz formalnych przeciwwskazań wymienionych w charakterystyce produktu leczniczego, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy rozważyć odradzenie pacjentowi stosowania wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego:

Interakcje z innymi lekami

Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego może wchodzić w interakcje z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Należy rozważyć odradzenie stosowania tej substancji pacjentom przyjmującym jednocześnie:

• leki nasenne
• leki uspokajające
• barbiturany
• benzodiazepiny
• opioidowe leki przeciwbólowe
• leki przeciwdepresyjne

Zaburzenia czynności wątroby

Ze względu na zawartość etanolu (17% obj.) w preparacie Doppelherz Energovital Tonik K, który zawiera wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego, należy odradzić stosowanie tego preparatu pacjentom z chorobami wątroby, szczególnie w przypadkach:⁹

• ostrego zapalenia wątroby
• przewlekłych chorób wątroby
• marskości wątroby
• niewydolności wątroby

Wiek pacjenta jako czynnik ograniczający stosowanie

W przypadku wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego w formie preparatu Doppelherz Energovital Tonik K, ze względu na zawartość etanolu i substancji pomocniczych, należy rozważyć odradzenie stosowania u:

• dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia
• osób w podeszłym wieku, szczególnie z chorobami współistniejącymi

Ciąża i karmienie piersią

Ze względu na zawartość etanolu (17% obj.) w preparacie Doppelherz Energovital Tonik K, należy zdecydowanie odradzić stosowanie tego preparatu kobietom w ciąży i karmiącym piersią.¹⁰

Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn

Pacjentom prowadzącym pojazdy mechaniczne lub obsługującym maszyny należy odradzić stosowanie preparatu zawierającego wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego ze względu na:

• potencjalne działanie sedatywne substancji czynnej
• zawartość etanolu w preparacie (17% obj.)¹¹

Uwagi końcowe dotyczące przeciwwskazań

Podczas rozważania zalecenia preparatu zawierającego wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego, należy zawsze uwzględnić pełny skład produktu oraz dokonać indywidualnej oceny korzyści i ryzyka dla danego pacjenta. W przypadku preparatu Doppelherz Energovital Tonik K, szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość etanolu oraz substancji pomocniczych, które mogą stanowić przeciwwskazanie u określonych grup pacjentów.¹²