Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego

Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae radicis extractum fluidum) jest składnikiem aktywnym występującym w preparatach złożonych, takich jak Doppelherz Energovital Tonik K. Podczas stosowania produktów zawierających ten wyciąg należy zwrócić uwagę na szczególne środki ostrożności, które wynikają zarówno z właściwości samej substancji, jak i z całościowego składu preparatu, w którym występuje.¹

Przeciwwskazania szczególne związane z zawartością alkoholu

Preparaty zawierające wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego są często ekstrahowane przy użyciu roztworu etanolu (w przypadku Doppelherz Energovital Tonik K jest to 40% m/m etanol). Należy pamiętać, że produkt końcowy zawiera znaczącą ilość alkoholu (17% obj.), co przekłada się na 2,8 g alkoholu w pojedynczej dawce (20 ml).²

Z uwagi na zawartość alkoholu, produkty z wyciągiem z korzenia kozłka lekarskiego nie są zalecane dla następujących grup pacjentów:³

• Osoby z chorobami wątroby
• Pacjenci z chorobą alkoholową
• Osoby z epilepsją
• Pacjenci z uszkodzeniami mózgu
• Kobiety w ciąży
• Kobiety karmiące piersią
• Dzieci

⁴

Ostrzeżenia związane z zawartością cukrów

Produkty zawierające wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego mogą zawierać także cukier inwertowany i inne substancje słodzące (w przypadku Doppelherz Energovital Tonik K jest to cukier inwertowany 70% w ilości 900 mg na dawkę 20 ml oraz miód w ilości 100 mg).⁵

Ze względu na zawartość cukru inwertowanego, produkty z wyciągiem z korzenia kozłka lekarskiego nie są zalecane dla pacjentów z:⁶

• Dziedziczną nietolerancją fruktozy
• Zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy

⁷

Uwagi dla pacjentów z cukrzycą

Ważną informacją dla pacjentów z cukrzycą jest wartość wymiennika węglowodanowego. W przypadku preparatów takich jak Doppelherz Energovital Tonik K, dawka dobowa (60-80 ml) odpowiada 1-1,4 ww (wymiennika węglowodanowego), co powinno być uwzględnione w diecie pacjentów z cukrzycą.⁸

Porównanie zawartości alkoholu z innymi napojami

Dla lepszego zobrazowania ilości alkoholu zawartego w preparatach z wyciągiem z korzenia kozłka lekarskiego, warto wiedzieć, że dawka 20 ml produktu Doppelherz Energovital Tonik K (zawierająca 2,8 g alkoholu) odpowiada:⁹

• 70 ml piwa (o zawartości 95% obj. alkoholu)
• 30 ml wina (o zawartości 12% obj. alkoholu)

¹⁰

Potencjalne interakcje związane z zawartością alkoholu

Należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje między alkoholem zawartym w preparatach z wyciągiem z korzenia kozłka lekarskiego a innymi lekami przyjmowanymi przez pacjenta. Alkohol może nasilać działanie leków uspokajających, nasennych, przeciwpadaczkowych oraz innych substancji działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.¹¹

Skład wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego w produktach

W preparacie Doppelherz Energovital Tonik K, wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego występuje jako Valerianae radicis extractum fluidum w formie 100% wyciągu natywnego o stosunku surowca do ekstraktu (DER) 1:1, ekstrahowanego przy użyciu 40% m/m etanolu. W pojedynczej dawce (20 ml) znajduje się 100 mg tego wyciągu.¹²

Inne składniki preparatu mające wpływ na bezpieczeństwo

Warto odnotować, że preparaty zawierające wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego często są preparatami złożonymi. W przypadku Doppelherz Energovital Tonik K, poza wyciągiem z korzenia kozłka lekarskiego, zawiera on również:¹³

• Wyciąg płynny z owoców głogu (Crataegi fructus extractum fluidum) – w dwóch różnych stężeniach i formach
• Wyciąg płynny z liści melisy (Melissae folii extractum fluidum)
• Wyciąg płynny z liści rozmarynu (Rosmarini folii extractum fluidum)

¹⁴

Każdy z tych ekstraktów może wnosić dodatkowe ryzyko interakcji i wymagać dodatkowych środków ostrożności, które powinny być brane pod uwagę podczas przepisywania preparatu pacjentowi.¹⁵

Podsumowanie środków ostrożności

Zalecając pacjentom preparaty zawierające wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego, należy:¹⁶

1. Dokładnie ocenić profil pacjenta pod kątem przeciwwskazań związanych z zawartością alkoholu
2. Wykluczyć dziedziczną nietolerancję fruktozy i zaburzenia wchłaniania glukozy-galaktozy
3. U pacjentów z cukrzycą uwzględnić wartość wymiennika węglowodanowego
4. Rozważyć potencjalne interakcje z innymi lekami, szczególnie działającymi na ośrodkowy układ nerwowy
5. Poinformować pacjenta o zawartości alkoholu i jej znaczeniu klinicznym

¹⁷