Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego

Dane przedkliniczne dotyczące wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae radicis extractum fluidum) wskazują na niski profil toksyczności tej substancji w badaniach laboratoryjnych. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę danych dotyczących bezpieczeństwa przedklinicznego tej substancji, z uwzględnieniem badań toksykologicznych oraz porównaniem do innych składników występujących w preparatach zawierających kozłek lekarski.¹

Toksyczność ostra i przewlekła

Olejki eteryczne oraz ekstrakty etanolowe pozyskiwane z korzenia kozłka lekarskiego charakteryzują się niską toksycznością w badaniach na gryzoniach. Zarówno w testach oceniających toksyczność ostrą, jak i w badaniach toksyczności przewlekłej przeprowadzanych przez okres 4-8 tygodni nie wykazano znaczących efektów toksycznych. Dane te potwierdzają stosunkowo wysoki margines bezpieczeństwa stosowania wyciągów z korzenia kozłka lekarskiego w warunkach laboratoryjnych.²

Brak danych dotyczących genotoksyczności i kancerogenności

W dostępnych danych przedklinicznych brakuje szczegółowych informacji odnośnie potencjalnego działania genotoksycznego i kancerogennego wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego. W przeciwieństwie do innych substancji roślinnych, dla których wykonano specyficzne testy mutagenności (jak np. nalewka z liści melisy czy ekstrakt z liści rozmarynu), dla wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego nie przedstawiono wyników badań w tym zakresie. Jest to istotna luka w danych przedklinicznych, która mogłaby być uzupełniona w przyszłych badaniach.³

Porównanie z innymi składnikami roślinnych preparatów leczniczych

Analizując bezpieczeństwo przedkliniczne wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego, warto odnieść się do danych dotyczących innych składników roślinnych występujących często w połączeniu z tą substancją w preparatach wieloskładnikowych, takich jak Doppelherz Energovital Tonik K:

Dane dotyczące liści melisy

Nalewka z liści melisy (1:5, etanol 70%) została poddana testowi Ames’a z wykorzystaniem szczepu Salmonella typhimurium, w którym nie wykazano działania mutagennego. Dodatkowo przeprowadzono test segregacji somatycznej z użyciem Aspergillus nidulans, który również nie wykazał potencjału genotoksycznego tej substancji. Dane te wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa liści melisy pod względem potencjału genotoksycznego.⁴

Dane dotyczące liści rozmarynu

Ekstrakt z liści rozmarynu na bazie 15% etanolu, podawany śródnaskórkowo w pojedynczej dawce 2 g/kg masy ciała, nie wywoływał efektu letalnego ani anomalii u szczurów i myszy. Co więcej, wyciąg z rozmarynu wykazuje właściwości przeciwmutagenne. W badaniach nie stwierdzono genotoksyczności ani kancerogenności tej substancji. Istnieją jednak doniesienia z badań na zwierzętach sugerujące potencjalne działanie poronne liści rozmarynu, jednak dane te wymagają dalszej weryfikacji i potwierdzenia w dodatkowych badaniach.⁵

Dane dotyczące owoców głogu

Dla samych owoców głogu brak jest specyficznych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa. Dostępne są natomiast informacje na temat wodno-etanolowych ekstraktów z kwiatostanów głogu, które nawet w wysokich dawkach (3 g/kg masy ciała) nie powodowały efektu letalnego ani objawów toksyczności. LD50 po podaniu śródnaskórkowym oszacowano na 1170 mg/kg u myszy i 750 mg/kg u szczurów. Toksyczność przewlekła jest określana jako bardzo niska. Istotne jest, że nie stwierdzono efektu teratogennego ani biologicznie istotnego działania mutagennego ekstraktów z głogu.⁶

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego

Dostępne dane przedkliniczne dotyczące wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego wskazują na jego niską toksyczność w badaniach na gryzoniach, zarówno w testach toksyczności ostrej, jak i przewlekłej. Jednak dane te są ograniczone i brakuje szczegółowych informacji na temat potencjalnego działania genotoksycznego, kancerogennego czy teratogennego tej substancji. W porównaniu do innych składników roślinnych, dla których przeprowadzono bardziej kompleksowe badania bezpieczeństwa, dane dotyczące wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego wymagają uzupełnienia w przyszłych badaniach.⁷

Warto zauważyć, że wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego stanowi jeden ze składników aktywnych produktu Doppelherz Energovital Tonik K, w postaci wyciągu płynnego (100% wyciąg natywny DER 1:1; ekstrahent: 40% m/m etanol) w dawce 100 mg na 20 ml płynu (pojedyncza dawka). W kontekście dostępnych danych przedklinicznych oraz niskiej zawartości tej substancji w produkcie, profil bezpieczeństwa wydaje się akceptowalny, jednak konieczne są dalsze badania w celu pełnej charakterystyki bezpieczeństwa tej substancji.^{8 9}