Przedawkowanie
Męczennica cielista

Męczennica cielista (Passiflora incarnata) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w preparatach leczniczych takich jak Valused i Sedalia, stosowanych jako środki uspokajające. W preparacie Sedalia, zawierającym 1,5 g/100 g syropu Passiflora incarnata w rozcieńczeniu 3 DH, nie odnotowano działań niepożądanych związanych z przedawkowaniem. Valused zawiera 40 mg wyciągu suchego z męczennicy o DER 2-3:1 lub 4-6:1 (ekstrahent: etanol 90% V/V) i jest uznawany za bezpieczny przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Warto podkreślić, że męczennica cielista często występuje w preparatach złożonych z innymi substancjami, takimi jak korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis) i szyszki chmielu (Humulus lupulus), co może modyfikować profil bezpieczeństwa i objawy przedawkowania.

Przedawkowanie męczennicy cielistej – zagrożenia i konsekwencje kliniczne

Męczennica cielista (Passiflora incarnata) to substancja aktywna występująca w produktach leczniczych takich jak Valused czy Sedalia, stosowanych głównie jako środki o działaniu uspokajającym. Wiedza na temat bezpieczeństwa stosowania i potencjalnych zagrożeń związanych z przedawkowaniem tej substancji jest kluczowa dla właściwego postępowania klinicznego.1

Profil bezpieczeństwa męczennicy cielistej

Według dostępnych danych klinicznych, męczennica cielista charakteryzuje się stosunkowo wysokim profilem bezpieczeństwa. W przypadku preparatu Sedalia, zawierającego Passiflora incarnata w rozcieńczeniu 3 DH w ilości 1,5 g/100 g syropu, nie zaobserwowano i nie zgłoszono żadnych działań niepożądanych związanych z przedawkowaniem tej substancji.2

Podobnie, stosowanie produktu Valused, zawierającego 40 mg wyciągu suchego z Passiflora incarnata L. (ziele męczennicy) o DER 2-3:1 lub DERnatywnym 4-6:1 (ekstrahent: etanol 90% V/V), jest określane jako „całkowicie bezpieczne” przy przestrzeganiu zalecanych dawek terapeutycznych.3

Mechanizmy toksyczności przy przedawkowaniu

Należy zauważyć, że w preparatach złożonych takich jak Valused, męczennica cielista występuje często w kombinacji z innymi substancjami aktywnymi – w tym przypadku z wyciągiem z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis) oraz wyciągiem z szyszek chmielu (Humulus lupulus). Ta kombinacja może wpływać na całościowy profil bezpieczeństwa produktu i potencjalne objawy przedawkowania.4

Objawy przedawkowania i postępowanie kliniczne

Na podstawie dostępnych danych, możemy zauważyć, że większość objawów przedawkowania preparatów zawierających męczennicę cielistą jest związana z innymi składnikami aktywnymi, szczególnie z korzeniem kozłka lekarskiego. Długotrwałe przyjmowanie wysokich dawek korzenia kozłka lekarskiego (około 20 gramów surowca dziennie, co odpowiada około 97 kapsułkom produktu Valused) może prowadzić do wystąpienia objawów niepożądanych, zwłaszcza u osób wrażliwych na tę substancję.5

W przypadku zaobserwowania któregokolwiek z objawów przedawkowania, zaleca się natychmiastowe zaprzestanie przyjmowania produktu, co zwykle prowadzi do ustąpienia symptomów.6

Tabela objawów przedawkowania związanych z produktami zawierającymi męczennicę cielistą
Objaw Opis Źródło objawu Dawka krytyczna
Zmęczenie Nadmierna senność, osłabienie, uczucie wyczerpania Głównie związane z korzeniem kozłka lekarskiego Ok. 20 g surowca dziennie (ekwiwalent ok. 97 kapsułek Valused)
Skurcze w podbrzuszu Bolesne skurcze mięśni w okolicy podbrzusza Głównie związane z korzeniem kozłka lekarskiego Ok. 20 g surowca dziennie (ekwiwalent ok. 97 kapsułek Valused)
Trudności w oddychaniu Duszność, zaburzenia rytmu oddechowego Głównie związane z korzeniem kozłka lekarskiego Ok. 20 g surowca dziennie (ekwiwalent ok. 97 kapsułek Valused)
Zaburzenia rytmu serca Nieregularne bicie serca, tachykardia lub bradykardia Głównie związane z korzeniem kozłka lekarskiego Ok. 20 g surowca dziennie (ekwiwalent ok. 97 kapsułek Valused)
Zawroty głowy Uczucie wirowania, zaburzenia równowagi Głównie związane z korzeniem kozłka lekarskiego Ok. 20 g surowca dziennie (ekwiwalent ok. 97 kapsułek Valused)
Drżenie rąk Mimowolne drżenie kończyn górnych Głównie związane z korzeniem kozłka lekarskiego Ok. 20 g surowca dziennie (ekwiwalent ok. 97 kapsułek Valused)
Rozszerzenie źrenic oczu Mydriaza – poszerzenie źrenic niezależnie od warunków oświetlenia Głównie związane z korzeniem kozłka lekarskiego Ok. 20 g surowca dziennie (ekwiwalent ok. 97 kapsułek Valused)

7

Postępowanie kliniczne przy przedawkowaniu

W przypadku zaobserwowania objawów przedawkowania produktów zawierających męczennicę cielistą, zalecane jest następujące postępowanie kliniczne:

  1. Natychmiastowe zaprzestanie podawania produktu
  2. Monitorowanie funkcji życiowych pacjenta
  3. Leczenie objawowe w zależności od prezentowanych symptomów
  4. Rozważenie dodatkowego wsparcia w przypadku ciężkich objawów ze strony układu oddechowego lub sercowo-naczyniowego

8

Wrażliwość indywidualna na przedawkowanie

Warto podkreślić, że ryzyko wystąpienia objawów przedawkowania jest szczególnie wysokie u osób wrażliwych na walerianę, co może sugerować indywidualną zmienność w reakcji na składniki preparatów zawierających męczennicę cielistą. Lekarze powinni zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu tych produktów pacjentom z wywiadem nadwrażliwości na jakikolwiek składnik preparatu.9

Wnioski kliniczne

Męczennica cielista, jako składnik preparatów złożonych takich jak Valused i Sedalia, generalnie wykazuje dobry profil bezpieczeństwa przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Dotychczasowe dane nie wskazują na znaczące ryzyko związane z przedawkowaniem samej męczennicy cielistej w preparatach leczniczych. Obserwowane objawy przedawkowania są głównie związane z innymi składnikami aktywnymi, szczególnie z korzeniem kozłka lekarskiego przy długotrwałym stosowaniu bardzo wysokich dawek.10 11

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl