złamanie przeciążeniowe kości śródstopia
Złamanie przeciążeniowe kości śródstopia (tzw. złamanie zmęczeniowe lub stresowe) to uraz, który powstaje w wyniku powtarzającego się mikrourazu, a nie jednorazowego silnego uderzenia czy skręcenia. Dotyka najczęściej drugiej i trzeciej kości śródstopia, choć może wystąpić w każdej z pięciu kości śródstopia.
Złamania przeciążeniowe śródstopia występują najczęściej u sportowców (szczególnie biegaczy, tancerzy baletowych) oraz rekrutów wojskowych poddawanych intensywnemu treningowi fizycznemu. Czynnikami ryzyka są: nagły wzrost aktywności fizycznej, niewłaściwe obuwie, twarde podłoże treningowe, zaburzenia biomechaniki stopy oraz osteopenia lub osteoporoza.
Objawy obejmują stopniowo narastający ból przedniej części stopy, który nasila się podczas aktywności fizycznej i zmniejsza w spoczynku. Charakterystyczny jest obrzęk, tkliwość miejscowa przy palpacji oraz czasem widoczne zaczerwienienie skóry nad miejscem złamania. W przeciwieństwie do złamań traumatycznych, pacjent zwykle może obciążać kończynę, choć powoduje to nasilenie dolegliwości.
Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym oraz obrazowaniu. RTG może nie uwidocznić zmian w początkowym okresie, dlatego w przypadku negatywnego wyniku, a utrzymujących się objawów, zaleca się wykonanie MRI lub scyntygrafii kości, które charakteryzują się większą czułością w wykrywaniu wczesnych zmian przeciążeniowych.
Leczenie jest głównie zachowawcze i obejmuje: odpoczynek, modyfikację aktywności fizycznej, stosowanie wkładek odciążających, ortez lub butów z usztywnieniem podeszwy. W przypadkach bardziej zaawansowanych może być konieczne unieruchomienie w bucie typu walker lub gipsie. Leczenie operacyjne stosuje się rzadko, głównie przy przemieszczeniu odłamów lub braku zrostu przy leczeniu zachowawczym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ból na górze stopy – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Ból na górze stopy, najczęściej spowodowany zapaleniem ścięgien prostowników, zwykle ustępuje w ciągu 2-6 tygodni przy odpowiednim leczeniu zachowawczym. Kluczowe czynniki predykcyjne zwiększające ryzyko wystąpienia dolegliwości to płeć żeńska, młodszy wiek, podwyższony wskaźnik masy ciała (BMI), wysoki Foot Posture Index (FPI) dla prawej stopy wskazujący na pronację, subiektywnie gorsze postrzeganie stanu zdrowia oraz problemy z mobilnością. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie terapii, w tym odpoczynku, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, fizjoterapii i korekty biomechanicznej za pomocą ortez, znacząco poprawiają rokowanie. W przypadku złamań przeciążeniowych, które mogą nie być widoczne na początkowych zdjęciach rentgenowskich, konieczne są dodatkowe badania obrazowe, takie jak scyntygrafia kości lub rezonans magnetyczny, aby zapobiec przewlekłym zmianom strukturalnym i bólowi.
BMI, ból na górze stopy, choroba autoimmunologiczna, choroba naczyniowa, choroba współistniejąca, cukrzyca, dna moczanowa, fizjoterapia, Foot Posture Index, iniekcja steroidowa, leczenie zachowawcze, neuropatia obwodowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ograniczenie funkcjonalne, orteza, płaskostopie, pronacja stopy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości, stopa, zapalenie ścięgien prostowników, zdjęcie rentgenowskie, złamanie przeciążeniowe kości śródstopia, zmiany zwyrodnieniowe stawów - Leksykon chorób i schorzeń
Ból na górze stopy – Epidemiologia
Ból stopy, szczególnie zlokalizowany na górze stopy, jest powszechnym problemem zdrowotnym o częstości występowania od 13% do 40% w populacji ogólnej, z wyższą częstością u kobiet, osób otyłych oraz starszych. Najczęstsze przyczyny obejmują zapalenie ścięgien, złamania przeciążeniowe kości śródstopia, urazy stawu Lisfranca oraz schorzenia takie jak hallux rigidus (dotykający 40% mężczyzn i 50% kobiet do 70. roku życia) i hallux valgus (występujący u 26% kobiet w wieku 18-65 lat i 36% powyżej 65 lat). Czynniki ryzyka to m.in. płeć żeńska, otyłość, aktywność fizyczna o wysokiej intensywności, nieodpowiednie obuwie oraz współistniejące choroby, takie jak zapalenia stawów czy cukrzyca. Złamania przeciążeniowe są szczególnie istotne u sportowców i osób z osteoporozą, a zapalenie ścięgien, zwłaszcza ścięgna piszczelowego przedniego, jest częstym urazem przeciążeniowym.
artroza, BMI, ból stopy, bunion, cukrzyca, hallux rigidus, hallux valgus, nadciśnienie tętnicze, nerwiak osłonkowy, neurofibromatoza typu 2, niepełnosprawność, objaw Raynauda, osteoporoza, otyłość, reumatoidalne zapalenie stawów, schorzenie naczyniowe, sklerodermia, sztywność palucha, teleangiektazja, uraz Lisfranca, zapalenie powięzi podeszwowej, zapalenie ścięgna, zapalenie ścięgna piszczelowego przedniego, zapalenie stawu, zgięcie grzbietowe stopy, złamanie przeciążeniowe, złamanie przeciążeniowe kości śródstopia, zwapnienie