pentaerytrytol tetraazotan
Pentaerytrytol tetraazotan (PETN) to organiczny związek chemiczny należący do grupy estrów azotanowych, stosowany jako lek rozszerzający naczynia krwionośne. W medycynie wykorzystywany jest głównie w leczeniu choroby niedokrwiennej serca, szczególnie dławicy piersiowej, gdzie działa jako donor tlenku azotu, powodując rozkurcz naczyń wieńcowych.
Mechanizm działania PETN polega na uwalnianiu tlenku azotu (NO), który aktywuje cyklazę guanylową, zwiększając stężenie cyklicznego guanozynomonofosforanu (cGMP) w komórkach mięśni gładkich naczyń. Prowadzi to do rozkurczu naczyń, zmniejszenia obciążenia wstępnego i następczego serca oraz poprawy przepływu wieńcowego i zmniejszenia zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen.
W porównaniu do innych azotanów organicznych, jak nitrogliceryna, PETN charakteryzuje się dłuższym czasem działania i mniejszą tendencją do wywoływania tolerancji na lek. Stosowany jest głównie w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, co umożliwia utrzymanie efektu terapeutycznego przez 8-12 godzin. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle głowy, zawroty głowy i hipotensję ortostatyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pentaerytrytol – Interakcje
Pentaerytrytol tetraazotan (PETN) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z lekami stosowanymi w terapii układu sercowo-naczyniowego, co wymaga szczególnej ostrożności klinicznej. Współstosowanie PETN (w dawce 20 mg w preparacie Pentaerythritol compositum) z lekami rozszerzającymi naczynia, beta-adrenolitykami, antagonistami wapnia, antagonistami angiotensyny II, inhibitorami ACE oraz diuretykami może prowadzić do nasilonego efektu hipotensyjnego i niedociśnienia tętniczego. Interakcje z neuroleptykami i trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi zwiększają ryzyko niedociśnienia ortostatycznego. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą osłabiać działanie PETN poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn naczyniowych. Szczególnie niebezpieczna jest interakcja z dihydroergotaminą, która zwiększa jej stężenie w osoczu i może prowadzić do przełomu nadciśnieniowego. Alkohol nasila efekt wazodylatacyjny PETN, zwiększając ryzyko objawowego niedociśnienia, dlatego zaleca się jego unikanie podczas terapii.
antagonista angiotensyny II, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, dihydroergotamina, działanie hipotensyjne, działanie hipotensyjne azotanów, efekt hipotensyjny, efekt wazodylatacyjny, glicerol triazotan, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, leczenie skojarzone, lek diuretyczny, nagły zgon sercowy, neuroleptyk, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, organiczny azotan, Pentaerythritol compositum, pentaerytrytol tetraazotan, prostaglandyna naczyniowa, przełom nadciśnieniowy, sildenafil, szlak NO/cGMP, tachykardia odruchowa, tadalafil, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, udar mózgu, wardenafil, zaburzenie perfuzji narządowej, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Pentaerytrytol – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparat Pentaerythritol compositum zawiera 20 mg pentaerytrytolu tetraazotanu oraz 0,5 mg glicerolu triazotanu i wywiera umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Do najczęstszych działań niepożądanych, które mogą zaburzać sprawność psychofizyczną, należą bóle głowy (szczególnie na początku terapii), niedociśnienie ortostatyczne oraz ryzyko omdleń u osób wrażliwych. W początkowym okresie leczenia konieczne jest szczególne monitorowanie pacjenta oraz zalecenie unikania prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w przypadku wystąpienia wymienionych objawów, aż do konsultacji lekarskiej.
azotan, ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, ciśnienie tętnicze, dawkowanie leku, działanie niepożądane, glicerol triazotan, hipotonia, niedociśnienie ortostatyczne, objaw niepożądany, omdlenie, Pentaerythritol compositum, pentaerytrytol tetraazotan, sprawność psychofizyczna, stan przedomdleniowy, zdolność psychomotoryczna