Przedawkowanie
Cytosar 100 mg/ml

Przedawkowanie cytarabiny (Cytosar 100 mg/ml) stanowi stan zagrożenia życia, nieposiadający specyficznego antidotum, co wymaga natychmiastowego wdrożenia leczenia objawowego i wspomagającego. Dawki rzędu 4,5 g/m² powierzchni ciała podawane dożylnie co 12 godzin przez 12 dawek wiążą się z wysokim ryzykiem nieodwracalnych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego (OUN), manifestujących się zaburzeniami świadomości, ataksją, drgawkami i encefalopatią, a także znacząco zwiększoną śmiertelnością. Przedawkowanie prowadzi również do ciężkiej mielosupresji, objawiającej się neutropenią, małopłytkowością i anemią, co wymaga transfuzji krwi i płytek oraz intensywnej antybiotykoterapii w celu zapobiegania i leczenia zakażeń.

Przedawkowanie leku Cytosar (cytarabina)

Przedawkowanie cytarabiny stanowi poważny stan kliniczny, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. W przypadku przedawkowania produktu leczniczego Cytosar (100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) nie istnieje specyficzne antidotum, które mogłoby zneutralizować działanie cytarabiny. Leczenie ma charakter objawowy i wspomagający. 1

Objawy przedawkowania

Wysokie dawki cytarabiny mogą prowadzić do rozwoju poważnych powikłań. Badania kliniczne wykazały, że podawanie bardzo wysokich dawek – dwunastu dawek po 4,5 g/m² powierzchni ciała, podawanych we wlewie dożylnym przez godzinę co 12 godzin – skutkowało dramatycznym wzrostem częstości występowania nieodwracalnych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego oraz śmiertelnością. 2

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania cytarabiny stosuje się leczenie wspomagające, które obejmuje następujące procedury medyczne:

  • Transfuzje krwi – mające na celu uzupełnienie komórek krwi, których produkcja zostaje zahamowana wskutek mielotoksycznego działania cytarabiny
  • Transfuzje płytek krwi – dla zapobieżenia krwawieniom wynikającym z małopłytkowości
  • Antybiotykoterapia – w celu zapobiegania i leczenia zakażeń, które mogą wystąpić w wyniku neutropenii towarzyszącej przedawkowaniu cytarabiny

3

Neurotoksyczność przy przedawkowaniu

Szczególnie istotnym powikłaniem przedawkowania cytarabiny jest nieodwracalne toksyczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Wysokie dawki leku (4,5 g/m² pc.) mogą przenikać przez barierę krew-mózg w stężeniach wystarczających do wywołania neurotoksyczności. W przypadku wysokodawkowej terapii cytarabiną należy monitorować funkcje neurologiczne pacjenta, a przy pierwszych objawach neurotoksyczności należy rozważyć modyfikację dawkowania lub przerwanie terapii. 4

Objaw przedawkowania Opis Dawka związana z wystąpieniem objawu
Neurotoksyczność Nieodwracalne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, objawiające się zaburzeniami świadomości, ataksją, drgawkami, encefalopatią Odnotowano przy dawce 4,5 g/m² pc. podawanej we wlewie dożylnym przez godzinę co 12 godzin (12 dawek)
Mielosupresja Ciężka supresja szpiku kostnego prowadząca do neutropenii, małopłytkowości i anemii Może wystąpić przy standardowych dawkach, lecz ryzyko istotnie wzrasta przy przedawkowaniu
Zaburzenia hematologiczne Wymagające transfuzji krwi i płytek krwi Związane z dawkami przekraczającymi zalecane dawkowanie terapeutyczne
Zwiększone ryzyko infekcji Wynikające z neutropenii, wymagające intensywnej antybiotykoterapii Związane z dawkami przekraczającymi zalecane dawkowanie terapeutyczne
Zgon Znacząco zwiększona śmiertelność z powodu nieodwracalnych uszkodzeń OUN i/lub powikłań hematologicznych Odnotowano przy dawce 4,5 g/m² pc. podawanej we wlewie dożylnym przez godzinę co 12 godzin (12 dawek)

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Pacjenci, u których doszło do przedawkowania cytarabiny, wymagają ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych (morfologia krwi z różnicowaniem), neurologicznych (ocena świadomości, obecność drgawek, innych objawów neurologicznych) oraz funkcji wątroby i nerek. Konieczne może być prowadzenie intensywnego leczenia wspomagającego, obejmującego terapię przeciwwymiotną, nawadnianie oraz profilaktykę przeciwinfekcyjną. 5

Ze względu na brak specyficznego antidotum, w przypadku rozpoznania przedawkowania cytarabiny kluczowe znaczenie ma natychmiastowe wdrożenie leczenia objawowego i wspomagającego, a także ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta w warunkach intensywnej opieki medycznej. 6

  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl