zespół astmy aspirynowej
Zespół astmy aspirynowej, znany również jako choroba dróg oddechowych zaostrzana przez aspirynę (AERD – Aspirin-Exacerbated Respiratory Disease) lub triada Samtera, to specyficzny zespół kliniczny charakteryzujący się współwystępowaniem astmy oskrzelowej, przewlekłego zapalenia zatok z polipami nosa oraz nadwrażliwości na aspirynę i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).
Patofizjologicznie zespół wiąże się z zaburzeniami metabolizmu kwasu arachidonowego i nadmierną produkcją leukotrienów po ekspozycji na NLPZ. Mechanizm obejmuje zahamowanie cyklooksygenazy (COX-1) przez aspirynę lub inne NLPZ, co prowadzi do przekierowania metabolizmu kwasu arachidonowego na szlak 5-lipooksygenazy i zwiększonej produkcji leukotrienów cysteinylowych, wywołujących skurcz oskrzeli, zwiększenie przepuszczalności naczyń i nadmierne wydzielanie śluzu.
Diagnostyka zespołu opiera się na wywiadzie klinicznym, badaniach endoskopowych nosa i zatok, testach czynnościowych układu oddechowego oraz próbach prowokacyjnych z aspiryną (doustnej, wziewnej lub donosowej). Leczenie obejmuje unikanie NLPZ, stosowanie glikokortykosteroidów, antagonistów receptora leukotrienowego oraz inhibitorów 5-lipooksygenazy. W wybranych przypadkach stosuje się również desensytyzację aspirynową.
Zespół astmy aspirynowej zazwyczaj ujawnia się w trzeciej lub czwartej dekadzie życia, częściej u kobiet. Astma w przebiegu tego zespołu ma zwykle cięższy przebieg i gorzej odpowiada na standardowe leczenie przeciwastmatyczne. Pacjenci wymagają multidyscyplinarnej opieki obejmującej alergologów, pulmonologów, laryngologów i farmakologów klinicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kidofen 60 mg
Lek Kidofen w postaci czopków zawierających 60 mg ibuprofenu jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ibuprofen, inne NLPZ oraz u osób z zespołem astmy aspirynowej, objawiającym się skurczem oskrzeli, astmą, zapaleniem błony śluzowej nosa i pokrzywką. Przeciwwskazania obejmują także schorzenia przewodu pokarmowego, takie jak czynna lub nawracająca choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy oraz krwawienia z przewodu pokarmowego. Nie należy stosować leku u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, nerek i serca, a także w ostatnim trymestrze ciąży, u niemowląt o masie ciała poniżej 6 kg oraz u osób ze skazą krwotoczną. Ibuprofen może nasilać retencję płynów, zaburzać metabolizm leków i zwiększać ryzyko powikłań, dlatego wymagana jest szczegółowa ocena stanu klinicznego przed rozpoczęciem terapii.
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, działanie antyagregacyjne, glikokortykosteroid, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek hipotensyjny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na ibuprofen, nawracająca choroba wrzodowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pacjent geriatryczny, perforacja, pokrzywka, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, triada aspirynowa, trzeci trymestr ciąży, uszkodzenie nerek, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół astmy aspirynowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polopiryna Max Hot (500 mg + 300 mg + 50 mg)/sasz.
Polopiryna Max Hot to preparat zawierający kwas acetylosalicylowy (500 mg), kwas askorbowy (300 mg) oraz kofeinę (50 mg), którego profil działań niepożądanych wynika z efektów wszystkich składników. Kwas acetylosalicylowy jest głównym czynnikiem odpowiedzialnym za liczne działania niepożądane, w tym hematologiczne (małopłytkowość, niedokrwistość mikrokrwotoczna, hemolityczna u pacjentów z niedoborem G6PD, leukopenia), wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego, reakcje alergiczne (astma, pokrzywka, wstrząs anafilaktyczny), zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, szumy uszne, bóle głowy), krwotoki mózgowe, niewydolność serca, krwawienia okołooperacyjne, a także powikłania ze strony układu pokarmowego (dyspepsja, choroba wrzodowa u 15% pacjentów długotrwale stosujących, perforacje, krwawienia). Kwas askorbowy może powodować zaburzenia neurologiczne (znużenie, bezsenność), obniżenie pH moczu sprzyjające kamicy nerkowej oraz interferencje w badaniach laboratoryjnych, natomiast kofeina wywołuje objawy pobudzenia OUN (ból głowy, bezsenność, drżenie rąk), zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz może wpływać na wyniki testów diagnostycznych i powodować uzależnienie.
agranulocytoza, aminotransferaza, astma oskrzelowa, białkomocz, choroba wrzodowa żołądka, eozynopenia, fosfataza alkaliczna, kamień nerkowy, kofeina, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok mózgowy, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica komórek wątrobowych, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, plamica, pokrzywka, śródmiąższowe zapalenie nerek, szum uszny, układ krwiotwórczy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie widzenia, zapalenie śluzówki nosa, zawrót głowy, zespół astmy aspirynowej, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Etopiryna Kontrol 300 mg + 50 mg
Etopiryna Kontrol, zawierająca kwas acetylosalicylowy (300 mg) oraz kofeinę (50 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w ocenie stosunku korzyści do ryzyka terapii. Kwas acetylosalicylowy wpływa na hemostazę, wydłużając czas krwawienia i protrombinowy, co zwiększa ryzyko krwawień, w tym okołooperacyjnych i wewnątrzczaszkowych. Może indukować zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza oraz różne formy niedokrwistości, w tym niedokrwistość z niedoboru żelaza i hemolityczną u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Reakcje nadwrażliwości występują u 0,3% populacji ogólnej, a u 20% chorych z astmą oskrzelową lub przewlekłą pokrzywką, manifestując się od wysypki i pokrzywki po zagrażające życiu wstrząsy anafilaktyczne, często w ciągu 3 godzin od podania leku. Działania neurologiczne obejmują zawroty głowy, bóle głowy, szumy uszne i odwracalną utratę słuchu, które mogą wskazywać na zatrucie salicylanami. Ponadto obserwuje się zaburzenia kardiologiczne (niewydolność serca, obrzęk, nadciśnienie) oraz oddechowe (obrzęk płuc pozasercowy, krwawienia z nosa, zespół astmy aspirynowej). Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego, w tym dyspepsji, krwawień, owrzodzeń żołądka (15% pacjentów przy długotrwałym stosowaniu) oraz perforacji. Hepatotoksyczność objawia się ogniskową martwicą komórek wątrobowych i przemijającym wzrostem enzymów wątrobowych, a nefrotoksyczność może prowadzić do białkomoczu, nefropatii z martwicą brodawek nerkowych oraz ostrej niewydolności nerek.
agranulocytoza, aminotransferaza, astma oskrzelowa, białkomocz, bilirubina, choroba wrzodowa, czas krwawienia, czas protrombinowy, dysfunkcja neurologiczna, fosfataza alkaliczna, gorączka reumatyczna, hemostaza, kofeina, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok mózgowy, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica komórek wątrobowych, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie, nefropatia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niestrawność, niewydolność krążeniowo-oddechowa, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie żołądka, przewlekła pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szum uszny, układowy toczeń rumieniowaty, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zatrucie salicylanami, zespół astmy aspirynowej, zgaga