Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Stosowanie lenalidomidu (Kleder) wymaga szczególnej uwagi w zakresie potencjalnych interakcji z innymi lekami i substancjami, które mogą modyfikować jego działanie lub zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem w połączeniu z deksametazonem przy jednoczesnym stosowaniu czynników wpływających na erytropoezę lub leków zwiększających ryzyko zakrzepicy, jak hormonalna terapia zastępcza.¹

Doustne leki antykoncepcyjne

W przypadku lenalidomidu nie przeprowadzono bezpośrednich badań interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. Istotne jest jednak, że lenalidomid nie wykazuje właściwości indukujących enzymy. Badania in vitro na ludzkich hepatocytach wykazały, że lenalidomid w różnych stężeniach nie indukuje izoenzymów cytochromu P450, włączając CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5. W związku z tym nie przewiduje się, aby sam lenalidomid powodował obniżenie skuteczności hormonalnych środków antykoncepcyjnych.²

Należy jednak zwrócić uwagę, że deksametazon, często stosowany w skojarzeniu z lenalidomidem, jest słabym lub umiarkowanym induktorem cytochromu CYP3A4 i prawdopodobnie wpływa również na inne enzymy i transportery. Istnieje zatem możliwość, że skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych może być zmniejszona podczas jednoczesnego leczenia deksametazonem. Z tego względu bezwzględnie należy stosować skuteczne metody zapobiegania ciąży.³

Warfaryna

Badania wykazały, że jednoczesne podawanie lenalidomidu w dawkach wielokrotnych po 10 mg nie wpływa na farmakokinetykę pojedynczej dawki R- i S-warfaryny. Również warfaryna w pojedynczej dawce 25 mg nie wpływała na farmakokinetykę lenalidomidu. Należy jednak podkreślić, że potencjalna interakcja w warunkach klinicznych, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu deksametazonu, nie została w pełni zbadana.⁴

Deksametazon jako słaby lub umiarkowany induktor enzymów może potencjalnie wpływać na metabolizm warfaryny, jednak dokładny charakter tej interakcji nie jest znany. W związku z tym zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia i stężenia warfaryny podczas równoczesnego stosowania lenalidomidu, zwłaszcza na początku terapii.⁵

Digoksyna

Badania wykazały, że jednoczesne podawanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę zwiększa ekspozycję osoczową na digoksynę (0,5 mg, dawka pojedyncza) o 14% (90% przedział ufności: 0,52%–28,2%). Nie określono, czy ten efekt będzie inny w warunkach klinicznych, przy stosowaniu wyższych dawek lenalidomidu i jednoczesnym leczeniu deksametazonem.⁶

Ze względu na wąskie okno terapeutyczne digoksyny i potencjalne zwiększenie jej stężenia w osoczu, podczas leczenia lenalidomidem zaleca się regularną kontrolę stężenia digoksyny, szczególnie przy rozpoczynaniu terapii lub zmianie dawkowania.⁷

Statyny

Jednoczesne stosowanie statyn i lenalidomidu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji może mieć charakter addytywny. Z tego powodu konieczna jest wzmożona kontrola kliniczna i laboratoryjna, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego.⁸

Deksametazon

Badania wykazały, że równoczesne podawanie deksametazonu (40 mg raz na dobę) w dawce pojedynczej lub wielokrotnej nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu podawanego w dawce wielokrotnej (25 mg raz na dobę). Ta interakcja farmakokinetyczna jest istotna z uwagi na częste stosowanie tych leków w schematach leczenia skojarzonego.⁹

Interakcje z inhibitorami glikoproteiny P (P-gp)

W badaniach in vitro wykazano, że lenalidomid jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp), ale nie jest jej inhibitorem. Przeprowadzone badania kliniczne wykazały, że równoczesne podawanie lenalidomidu z silnym inhibitorem P-gp – chinidyną (600 mg, dwa razy na dobę) lub z umiarkowanie silnym inhibitorem/substratem P-gp – temsyrolimusem (25 mg) nie wpływa w sposób istotny klinicznie na farmakokinetykę lenalidomidu (25 mg).¹⁰

Co więcej, równoczesne podawanie lenalidomidu nie zmienia farmakokinetyki temsyrolimusu, co sugeruje brak istotnych interakcji dwukierunkowych w zakresie transportu za pośrednictwem P-gp między tymi lekami.¹¹

Interakcje lenalidomidu z alkoholem

Mimo braku bezpośrednich danych dotyczących interakcji lenalidomidu z alkoholem w dokumentacji produktu, należy rozważyć potencjalne ryzyka związane z jednoczesnym stosowaniem. Alkohol może nasilać działania niepożądane lenalidomidu, szczególnie w zakresie układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, senność czy zaburzenia koordynacji.

Ponadto, zarówno lenalidomid jak i alkohol mogą mieć niekorzystny wpływ na funkcje wątroby, co mogłoby teoretycznie prowadzić do addytywnego efektu hepatotoksycznego. Pacjentom przyjmującym lenalidomid zaleca się ostrożność przy spożywaniu alkoholu, a najlepiej całkowitą abstynencję alkoholową w trakcie leczenia.

Należy również pamiętać, że alkohol może wpływać na zdolność oceny ryzyka, co jest szczególnie istotne w kontekście wymaganych przy stosowaniu lenalidomidu rygorystycznych środków zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym.

Tabela interakcji leku Kleder (lenalidomid)