Przedawkowanie
Tetrakaina

Tetrakaina, stosowana miejscowo w formie plastrów (np. Rapydan zawierający 70 mg tetrakainy i 70 mg lidokainy), czopków (Ruskorex 25 mg tetrakainy chlorowodorku) oraz maści (Ruskorex 10 mg/g), wykazuje potencjał toksyczny przede wszystkim wobec ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i układu sercowo-naczyniowego. Toksyczność objawia się początkowo pobudzeniem OUN (niepokój, drgawki kloniczne, drżenia mięśniowe), a w ciężkich przypadkach depresją OUN (senność, zaburzenia świadomości, śpiączka), napadami drgawkowymi oraz depresją mięśnia sercowego (hipotonia, bradykardia, zaburzenia rytmu). Ryzyko toksyczności ogólnoustrojowej jest niskie przy prawidłowym stosowaniu Rapydanu, natomiast brak jest udokumentowanych przypadków przedawkowania Ruskorexu, choć należy zachować ostrożność i monitorować pacjentów pod kątem objawów toksyczności miejscowych anestetyków.

Przedawkowanie tetrakainy

Tetrakaina jest substancją czynną o działaniu miejscowo znieczulającym, stosowaną w różnych postaciach farmaceutycznych (plastry lecznicze, czopki, maść). Przedawkowanie tetrakainy może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, szczególnie związanych z toksycznym działaniem na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz układ sercowo-naczyniowy. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółowe informacje na temat zagrożeń związanych z przedawkowaniem tetrakainy, objawów toksyczności oraz zalecanego postępowania w takich przypadkach.1

Ryzyko przedawkowania tetrakainy

W przypadku produktu leczniczego Rapydan, zawierającego 70 mg tetrakainy w plastrze leczniczym (w połączeniu z 70 mg lidokainy), ryzyko toksyczności ogólnoustrojowej jest bardzo małe, pod warunkiem stosowania produktu zgodnie z zaleceniami. Toksyczność może wystąpić w przypadku nieprawidłowego stosowania lub nadużywania produktu.2

W przypadku produktu Ruskorex, dostępnego w formie czopków (25 mg tetrakainy chlorowodorku w jednym czopku) oraz maści (10 mg tetrakainy chlorowodorku w 1 g maści), brak jest udokumentowanych przypadków przedawkowania lub zatrucia.3

Objawy przedawkowania tetrakainy

W przypadku wystąpienia działań toksycznych po zastosowaniu produktów zawierających tetrakainę, objawy mogą przypominać te obserwowane po miejscowym zastosowaniu innych leków znieczulających. Reakcje toksyczne obejmują przede wszystkim ośrodkowy układ nerwowy oraz układ sercowo-naczyniowy.4

W zależności od nasilenia toksyczności obserwuje się:5

6

Ciężkie objawy neurologiczne przedawkowania

Ciężkie objawy neurologiczne przedawkowania tetrakainy obejmują przede wszystkim:7

  • Napady drgawkowe – mogą być pierwszym objawem ciężkiej toksyczności
  • Depresja OUN – objawiająca się zaburzeniami świadomości, spadkiem reaktywności na bodźce zewnętrzne, a w skrajnych przypadkach śpiączką

8

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Ciężkie objawy neurologiczne przedawkowania tetrakainy wymagają natychmiastowego wdrożenia leczenia objawowego, które może obejmować:9

  • Wentylację wspomaganą – w przypadku depresji oddechowej
  • Podanie leków spazmolitycznych – w przypadku napadów drgawkowych

10

Ze względu na powolne wchłanianie ogólnoustrojowe tetrakainy, pacjenta z objawami toksyczności należy obserwować przez kilka godzin po ustąpieniu objawów, aby zapobiec ewentualnemu nawrotowi objawów toksycznych.11

Tabela objawów przedawkowania tetrakainy

Objawy przedawkowania Opis Dawka związana z toksycznością
Pobudzenie OUN Niepokój, dezorientacja, drgawki kloniczne, drżenia mięśniowe, nadmierna pobudliwość Nieokreślona – zależy od indywidualnej wrażliwości, drogi podania i szybkości wchłaniania
Depresja OUN Senność, zaburzenia świadomości, śpiączka Nieokreślona – występuje w ciężkich przypadkach przedawkowania
Napady drgawkowe Uogólnione napady toniczno-kloniczne Nieokreślona – często pierwszy objaw ciężkiej toksyczności
Depresja mięśnia sercowego Spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, bradykardia Nieokreślona – występuje w ciężkich przypadkach przedawkowania
Zaburzenia oddychania Spłycenie oddechu, depresja oddechowa Nieokreślona – skutek depresji OUN
Uwagi kliniczne dotyczące przedawkowania

Należy podkreślić, że w przypadku produktu Ruskorex (zarówno w postaci czopków jak i maści) nie są znane i udokumentowane specyficzne objawy przedawkowania lub zatrucia produktem.12 Mimo to, ze względu na zawartość tetrakainy chlorowodorku, należy zachować ostrożność i monitorować pacjenta pod kątem typowych objawów toksyczności miejscowych anestetyków w przypadku podejrzenia przedawkowania.

Prawidłowo stosowany produkt Rapydan, zawierający tetrakainę w połączeniu z lidokainą, cechuje się małym ryzykiem toksyczności ogólnoustrojowej.13 Jednakże w przypadku wystąpienia objawów toksyczności należy wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe oraz monitorować pacjenta przez dłuższy czas po ustąpieniu objawów ze względu na powolne wchłanianie ogólnoustrojowe tetrakainy.14

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl