Specjalne ostrzeżenia
Metamizol Krka

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Metamizol Krka

Metamizol Krka, 500 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji zawiera pochodną pirazolonu – metamizol, której zastosowanie wiąże się z rzadkim, ale zagrażającym życiu ryzykiem wystąpienia wstrząsu i agranulocytozy. Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania tego leku, biorąc pod uwagę opisane poniżej zagrożenia oraz zalecane środki ostrożności.¹

Ryzyko reakcji immunologicznych i krzyżowych

U pacjentów, u których wystąpiła reakcja anafilaktoidalna po zastosowaniu produktu Metamizol Krka, istnieje szczególnie wysokie ryzyko wystąpienia podobnej reakcji po zastosowaniu innych nieopioidowych leków przeciwbólowych. Podobnie, pacjenci z wcześniejszą reakcją anafilaktyczną lub inną reakcją immunologiczną na produkt leczniczy Metamizol Krka są narażeni na ryzyko wystąpienia podobnej reakcji po zastosowaniu innych pirazolonów i pirazolidyn.²

Należy również zwrócić uwagę, że pacjenci, u których wystąpiła reakcja anafilaktyczna lub inna reakcja o podłożu immunologicznym na inne pirazolony, pirazolidyny lub inne nieopioidowe leki przeciwbólowe, są narażeni na wysokie ryzyko wystąpienia podobnych reakcji również po zastosowaniu produktu leczniczego Metamizol Krka.³

Zaburzenia hematologiczne

Agranulocytoza

W przypadku wystąpienia neutropenii (<1500 neutrofili/mm³) należy natychmiast przerwać leczenie i monitorować parametry morfologii krwi (morfologia krwi z rozmazem) aż do momentu powrotu do wartości prawidłowych.⁴

Pacjent powinien zostać poinstruowany, aby natychmiast przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem w przypadku wystąpienia następujących objawów agranulocytozy:⁵

• Nieoczekiwane pogorszenie ogólnego stanu pacjenta (gorączka, dreszcze, ból gardła, trudności w połykaniu)
• Utrzymująca się lub nawracająca gorączka
• Bolesne zmiany w obrębie błon śluzowych, zwłaszcza błony śluzowej jamy ustnej, nosa i gardła lub okolicy narządów płciowych oraz odbytu

W przypadku wystąpienia takich objawów należy natychmiast przerwać stosowanie produktu leczniczego Metamizol Krka i monitorować liczbę krwinek (morfologia krwi z rozmazem). Leczenie musi zostać przerwane jeszcze przed uzyskaniem wyników badań laboratoryjnych.⁶

Małopłytkowość

W przypadku wystąpienia objawów małopłytkowości, takich jak zwiększona skłonność do krwawień oraz powstawanie wybroczyn na skórze i błonach śluzowych, należy natychmiast przerwać stosowanie produktu leczniczego Metamizol Krka i monitorować liczbę krwinek (w tym morfologię krwi z rozmazem). Podobnie jak w przypadku agranulocytozy, leczenie musi zostać przerwane jeszcze przed uzyskaniem wyników badań laboratoryjnych.⁷

Pancytopenia

W przypadku wystąpienia pancytopenii należy natychmiast przerwać leczenie i monitorować parametry pełnej morfologii krwi, aż do czasu ich unormowania. Pacjenci powinni zostać poinformowani o konieczności natychmiastowej konsultacji lekarskiej w przypadku wystąpienia objawów dyskrazji krwi, takich jak:⁸

• Ogólne złe samopoczucie
• Zakażenie
• Utrzymująca się gorączka
• Krwiaki
• Krwawienie
• Bladość

Reakcje anafilaktyczne i (lub) anafilaktoidalne

Przy wyborze drogi podania należy pamiętać, że podawanie pozajelitowe produktu leczniczego Metamizol Krka wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia reakcji anafilaktycznych lub anafilaktoidalnych niż podanie doustne.⁹

Ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji anafilaktoidalnych po podaniu produktu leczniczego Metamizol Krka jest znacznie podwyższone u pacjentów z:¹⁰

• Zespołem astmy analgetycznej lub nietolerancją na leki przeciwbólowe objawiającą się pokrzywką i (lub) obrzękiem naczynioruchowym (stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku)¹¹
• Astmą oskrzelową, szczególnie u pacjentów z jednocześnie występującym zapaleniem zatok przynosowych i polipami nosa¹²
• Przewlekłą pokrzywką¹³
• Nietolerancją barwników (np. tartrazyna) lub konserwantów (np. benzoesany)¹⁴
• Nietolerancją alkoholu – pacjenci reagujący nawet na niewielkie ilości napojów alkoholowych takimi objawami, jak kichanie, łzawienie oczu i silne zaczerwienienie twarzy (taka nietolerancja alkoholu może wskazywać na nierozpoznany wcześniej zespół astmy analgetycznej)¹⁵

Wstrząs anafilaktyczny może wystąpić głównie u pacjentów z uczuleniem, dlatego należy zachować szczególną ostrożność w przypadku stosowania produktu u pacjentów z astmą i atopią.¹⁶

Przed podaniem produktu leczniczego Metamizol Krka należy przeprowadzić dokładny wywiad z pacjentem. U pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia reakcji anafilaktoidalnych, produkt leczniczy Metamizol Krka należy stosować wyłącznie po dokładnym rozważeniu potencjalnego ryzyka w stosunku do oczekiwanych korzyści. Jeśli produkt leczniczy Metamizol Krka jest podawany w takich przypadkach, pacjenta należy objąć ścisłą obserwacją medyczną oraz zapewnić dostępność sprzętu ratowniczego.¹⁷

Ciężkie reakcje skórne

Podczas leczenia metamizolem notowano występowanie ciężkich niepożądanych reakcji skórnych (SCAR, ang. severe cutaneous adverse reactions), w tym:¹⁸

• Zespołu Stevensa-Johnsona (SJS)
• Toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN)
• Reakcji polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS)

Te reakcje mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu. Należy poinformować pacjenta o objawach przedmiotowych i podmiotowych oraz ściśle obserwować, czy nie występują u niego reakcje skórne. W przypadku pojawienia się objawów świadczących o wystąpieniu tych reakcji należy natychmiast odstawić leczenie metamizolem, a ponowne stosowanie leczenia metamizolem w przyszłości jest niedopuszczone.¹⁹

Izolowane reakcje hipotensyjne

Metamizol może powodować reakcje hipotensyjne, które mogą być zależne od dawki. Ryzyko ich wystąpienia jest bardziej prawdopodobne w przypadku podawania pozajelitowego niż dojelitowego.²⁰

Ryzyko wystąpienia takich reakcji jest również zwiększone w następujących sytuacjach:²¹

• Zbyt szybkie wstrzyknięcie dożylne²²
• U pacjentów z występującym wcześniej niedociśnieniem tętniczym, hipowolemią lub odwodnieniem, niestabilnym krążeniem lub początkową niewydolnością krążenia (np. u pacjentów z zawałem serca lub urazem wielonarządowym)²³
• U pacjentów z wysoką gorączką²⁴

Należy dokładnie rozważyć potrzebę podania produktu leczniczego takim pacjentom, a w razie jego zastosowania prowadzić ścisły nadzór. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia reakcji hipotensyjnych, konieczne może okazać się podjęcie działań zapobiegawczych (np. wyrównanie zaburzeń krążenia).²⁵

U pacjentów, u których należy bezwzględnie unikać obniżenia ciśnienia krwi, np. w przypadku ciężkiej choroby wieńcowej lub istotnych zwężeń naczyń domózgowych, produkt leczniczy Metamizol Krka można stosować tylko pod ścisłą kontrolą parametrów hemodynamicznych.²⁶

Polekowe uszkodzenie wątroby

U pacjentów leczonych metamizolem notowano przypadki ostrego zapalenia wątroby, przebiegającego głównie z uszkodzeniem komórek wątrobowych i pojawiającego się w okresie od kilku dni do kilku miesięcy po rozpoczęciu leczenia. Objawy przedmiotowe i podmiotowe obejmują:²⁷

• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych w surowicy, w tym z żółtaczką
• Często występują w kontekście reakcji nadwrażliwości na inne leki (np. wysypka skórna, dyskrazje komórek krwi, gorączka i eozynofilia)
• Mogą występować jednocześnie z cechami zapalenia wątroby na podłożu autoimmunologicznym

U większości pacjentów objawy ustępowały po przerwaniu leczenia metamizolem, jednak w pojedynczych przypadkach notowano progresję do ostrej niewydolności wątroby z koniecznością przeszczepienia tego narządu.²⁸

Mechanizm powstawania uszkodzenia wątroby na skutek stosowania metamizolu nie jest jasno określony, ale dane wskazują na występowanie mechanizmu immunologiczno-alergicznego.²⁹

Należy poinformować pacjentów o konieczności kontaktu z lekarzem w przypadku wystąpienia objawów świadczących o uszkodzeniu wątroby. U takiego pacjenta należy przerwać leczenie metamizolem i wykonać badania czynności wątroby. Jeśli u pacjenta nastąpiło uszkodzenie wątroby podczas stosowania metamizolu, nie należy ponownie wdrażać leczenia metamizolem, jeśli nie stwierdzono innych przyczyn uszkodzenia wątroby.³⁰

Szczególne grupy pacjentów

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby produkt leczniczy Metamizol Krka należy stosować wyłącznie po starannym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka i tylko w przypadku podjęcia odpowiednich środków ostrożności.³¹

Zawartość sodu

Ten produkt leczniczy zawiera 32,7 mg sodu w 1 ml roztworu do wstrzykiwań / do infuzji, co odpowiada 1,635% zalecanej przez WHO maksymalnej dobowej dawki sodu u osób dorosłych, wynoszącej 2 g.³²

Wpływ na badania laboratoryjne

U pacjentów leczonych metamizolem zgłaszano wpływ na wyniki badań laboratoryjnych i diagnostycznych opartych na reakcji Trindera lub reakcjach podobnych do reakcji Trindera (np. oznaczenie poziomu kreatyniny, triglicerydów, cholesterolu HDL lub kwasu moczowego w surowicy).³³