Działania niepożądane
Xorimax 250 250 mg
Lek Xorimax, zawierający aksetyl cefuroksymu w dawkach 250 mg lub 500 mg, jest cefalosporynowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane o różnej częstości, od bardzo częstych (≥1/10) do rzadkich (<1/10 000), z których wiele wynika z danych pochodzących z badań klinicznych oraz monitorowania po wprowadzeniu leku do obrotu. Do najczęstszych działań należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha), zaburzenia hematologiczne (eozynofilia, małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna z dodatnim odczynem Coombsa) oraz reakcje skórne (wysypki, pokrzywka, świąd). Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne reakcje immunologiczne, takie jak anafilaksja, gorączka polekowa, choroba posurowicza, reakcja Jarischa-Herxheimera oraz ciężkie niepożądane reakcje skórne (SCAR), w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i zespół DRESS. Rzadko obserwuje się także zespół Kounisa – ostry zespół wieńcowy związany z reakcją alergiczną.
- Działania niepożądane leku Xorimax
- Szczegółowy przegląd działań niepożądanych
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia układu pokarmowego
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia serca
- Tabela działań niepożądanych
- Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
- niepowikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich
- odmiedniczkowe zapalenie nerek
- ostre bakteryjne zapalenie zatok
- ostre paciorkowcowe zapalenie migdałków
- ostre zapalenie gardła
- ostre zapalenie ucha środkowego
- wczesna postać choroby z Lyme
- zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
- zapalenie pęcherza moczowego
Działania niepożądane leku Xorimax
Lek Xorimax, zawierający aksetyl cefuroksymu (w dawce 250 mg lub 500 mg cefuroksymu), należy do grupy antybiotyków cefalosporynowych. Jak każdy produkt leczniczy, może powodować działania niepożądane, chociaż nie występują one u wszystkich pacjentów. Znajomość profilu bezpieczeństwa leku jest kluczowa dla właściwego monitorowania stanu pacjenta podczas terapii.1
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Należy zaznaczyć, że kategorie częstości przypisane do działań niepożądanych mają charakter szacunkowy, ponieważ dla większości reakcji brak odpowiednich danych z badań kontrolowanych placebo. Ponadto, częstość występowania działań niepożądanych związanych ze stosowaniem aksetylu cefuroksymu może się różnić w zależności od wskazania klinicznego.2
Częstości działań niepożądanych od bardzo częstych do rzadkich określono na podstawie danych z obszernych badań klinicznych. Dla działań występujących z częstością mniejszą niż 1/10 000, dane pochodzą głównie z monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu leku do obrotu i reprezentują raczej częstość zgłaszaną niż rzeczywistą. W przypadkach, gdy częstości określano na podstawie badań klinicznych, ich podstawą były dane uznane przez badacza za związane z podawanym lekiem.3
Profile działań niepożądanych u grup wiekowych
Warto podkreślić, że profil bezpieczeństwa aksetylu cefuroksymu u dzieci jest zasadniczo zgodny z profilem obserwowanym u dorosłych pacjentów.4
Szczegółowy przegląd działań niepożądanych
Zaburzenia układu immunologicznego
Podczas stosowania leku Xorimax mogą wystąpić różnorodne reakcje immunologiczne. Do najpoważniejszych należy anafilaksja, która stanowi stan zagrożenia życia. Ponadto, obserwowano przypadki gorączki polekowej, choroby posurowiczej oraz reakcji Jarischa-Herxheimera – częstość tych zaburzeń jest nieznana.5
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Stosowanie cefuroksymu może prowadzić do zaburzeń hematologicznych, takich jak eozynofilia (często), małopłytkowość, leukopenia (niekiedy o znacznym nasileniu) oraz niedokrwistość hemolityczna. Ważnym aspektem jest dodatni odczyn Coombsa, który może mieć znaczenie diagnostyczne.6
Należy zauważyć, że cefalosporyny jako klasa leków wykazują tendencję do przylegania do powierzchni błon erytrocytów i reagowania z przeciwciałami skierowanymi przeciwko lekowi. Prowadzi to do dodatniego odczynu Coombsa, co może zakłócać próby krzyżowe krwi, a w rzadkich przypadkach powodować niedokrwistość hemolityczną.7
Zaburzenia układu nerwowego
Do często zgłaszanych objawów ze strony układu nerwowego należą ból głowy i zawroty głowy.8
Zaburzenia układu pokarmowego
Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego są powszechne przy stosowaniu aksetylu cefuroksymu. Pacjenci mogą doświadczać biegunki, nudności, wymiotów oraz bólu brzucha. Szczególnie istotnym, choć rzadkim powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, które stanowi poważne następstwo dysbiozy jelitowej.9
Z dysbiotycznymi zmianami w mikroflorze wiąże się również często występujący nadmierny wzrost drożdżaków oraz niezbyt często – nadmierny wzrost Clostridium difficile.10
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
U pacjentów przyjmujących Xorimax może wystąpić przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych w surowicy, co zwykle ma charakter odwracalny.11 Ponadto, obserwowano przypadki żółtaczki (głównie o charakterze cholestatycznym) oraz zapalenia wątroby.12
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Reakcje skórne należą do istotnych działań niepożądanych aksetylu cefuroksymu. Mogą obejmować wysypki skórne, pokrzywkę i świąd. Na szczególną uwagę zasługują ciężkie niepożądane reakcje skórne (SCAR – Severe Cutaneous Adverse Reactions), takie jak:13
- rumień wielopostaciowy (EM) – charakteryzujący się typowymi zmianami tarczowatymi;
- zespół Stevensa-Johnsona (SJS) – ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja polekowa;
- toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) – najcięższa postać reakcji skórnej, o wysokiej śmiertelności;
- reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) – wielonarządowy zespół nadwrażliwości;
- obrzęk naczynioruchowy – mogący prowadzić do obstrukcji dróg oddechowych.
Zaburzenia serca
W rzadkich przypadkach raportowano wystąpienie zespołu Kounisa – ostrego zespołu wieńcowego związanego z reakcją alergiczną lub anafilaktyczną.14
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis/Uwagi |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Nadmierny wzrost drożdżaków | Często | Zwykle dotyczy błon śluzowych |
| Nadmierny wzrost Clostridium difficile | Niezbyt często | Może prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Eozynofilia | Często | Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi |
| Dodatni odczyn Coombsa | Nieznana | Może zakłócać próby krzyżowe krwi | |
| Małopłytkowość | Nieznana | Zmniejszona liczba płytek krwi | |
| Leukopenia (czasami znaczna) Niedokrwistość hemolityczna |
Nieznana | Zmniejszenie liczby leukocytów Hemoliza związana z mechanizmem immunologicznym |
|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Gorączka polekowa | Nieznana | Reakcja nadwrażliwości z podwyższoną temperaturą ciała |
| Choroba posurowicza | Nieznana | Reakcja immunologiczna typu III | |
| Anafilaksja | Nieznana | Nagła, zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości | |
| Reakcja Jarischa-Herxheimera | Nieznana | Ostra reakcja podczas leczenia infekcji spirochetami | |
| Zaburzenia serca | Zespół Kounisa | Nieznana | Ostry zespół wieńcowy związany z reakcją alergiczną |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Może występować z różnym nasileniem |
| Zawroty głowy | Często | Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | Często | Zwykle łagodna i samoograniczająca się |
| Nudności | Często | Mogą ustępować samoistnie | |
| Wymioty | Często | Mogą prowadzić do odwodnienia | |
| Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego | Nieznana | Poważne powikłanie wymagające natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Ból brzucha | Często | O różnej lokalizacji i nasileniu | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Często | Zazwyczaj odwracalne |
| Żółtaczka (głównie cholestatyczna) | Nieznana | Może wymagać przerwania leczenia | |
| Zapalenie wątroby | Nieznana | Może prowadzić do uszkodzenia wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypki skórne | Nieznana | O różnej morfologii |
| Pokrzywka | Nieznana | Bąble z towarzyszącym świądem | |
| Świąd | Nieznana | Może występować bez widocznych zmian skórnych | |
| Ciężkie niepożądane reakcje skórne (SCAR) | Nieznana | Obejmują: rumień wielopostaciowy (EM), zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) | |
| Obrzęk naczynioruchowy | Nieznana | Może prowadzić do obrzęku krtani i zagrożenia życia |
Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:15
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- tel.: + 48 22 49 21 301
- faks: + 48 22 49 21 309
- strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania