Działania niepożądane
Xorimax 250 250 mg

Lek Xorimax, zawierający aksetyl cefuroksymu w dawkach 250 mg lub 500 mg, jest cefalosporynowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane o różnej częstości, od bardzo częstych (≥1/10) do rzadkich (<1/10 000), z których wiele wynika z danych pochodzących z badań klinicznych oraz monitorowania po wprowadzeniu leku do obrotu. Do najczęstszych działań należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha), zaburzenia hematologiczne (eozynofilia, małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna z dodatnim odczynem Coombsa) oraz reakcje skórne (wysypki, pokrzywka, świąd). Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne reakcje immunologiczne, takie jak anafilaksja, gorączka polekowa, choroba posurowicza, reakcja Jarischa-Herxheimera oraz ciężkie niepożądane reakcje skórne (SCAR), w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i zespół DRESS. Rzadko obserwuje się także zespół Kounisa – ostry zespół wieńcowy związany z reakcją alergiczną.

Działania niepożądane leku Xorimax

Lek Xorimax, zawierający aksetyl cefuroksymu (w dawce 250 mg lub 500 mg cefuroksymu), należy do grupy antybiotyków cefalosporynowych. Jak każdy produkt leczniczy, może powodować działania niepożądane, chociaż nie występują one u wszystkich pacjentów. Znajomość profilu bezpieczeństwa leku jest kluczowa dla właściwego monitorowania stanu pacjenta podczas terapii.1

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Należy zaznaczyć, że kategorie częstości przypisane do działań niepożądanych mają charakter szacunkowy, ponieważ dla większości reakcji brak odpowiednich danych z badań kontrolowanych placebo. Ponadto, częstość występowania działań niepożądanych związanych ze stosowaniem aksetylu cefuroksymu może się różnić w zależności od wskazania klinicznego.2

Częstości działań niepożądanych od bardzo częstych do rzadkich określono na podstawie danych z obszernych badań klinicznych. Dla działań występujących z częstością mniejszą niż 1/10 000, dane pochodzą głównie z monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu leku do obrotu i reprezentują raczej częstość zgłaszaną niż rzeczywistą. W przypadkach, gdy częstości określano na podstawie badań klinicznych, ich podstawą były dane uznane przez badacza za związane z podawanym lekiem.3

Profile działań niepożądanych u grup wiekowych

Warto podkreślić, że profil bezpieczeństwa aksetylu cefuroksymu u dzieci jest zasadniczo zgodny z profilem obserwowanym u dorosłych pacjentów.4

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Zaburzenia układu immunologicznego

Podczas stosowania leku Xorimax mogą wystąpić różnorodne reakcje immunologiczne. Do najpoważniejszych należy anafilaksja, która stanowi stan zagrożenia życia. Ponadto, obserwowano przypadki gorączki polekowej, choroby posurowiczej oraz reakcji Jarischa-Herxheimera – częstość tych zaburzeń jest nieznana.5

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Stosowanie cefuroksymu może prowadzić do zaburzeń hematologicznych, takich jak eozynofilia (często), małopłytkowość, leukopenia (niekiedy o znacznym nasileniu) oraz niedokrwistość hemolityczna. Ważnym aspektem jest dodatni odczyn Coombsa, który może mieć znaczenie diagnostyczne.6

Należy zauważyć, że cefalosporyny jako klasa leków wykazują tendencję do przylegania do powierzchni błon erytrocytów i reagowania z przeciwciałami skierowanymi przeciwko lekowi. Prowadzi to do dodatniego odczynu Coombsa, co może zakłócać próby krzyżowe krwi, a w rzadkich przypadkach powodować niedokrwistość hemolityczną.7

Zaburzenia układu nerwowego

Do często zgłaszanych objawów ze strony układu nerwowego należą ból głowy i zawroty głowy.8

Zaburzenia układu pokarmowego

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego są powszechne przy stosowaniu aksetylu cefuroksymu. Pacjenci mogą doświadczać biegunki, nudności, wymiotów oraz bólu brzucha. Szczególnie istotnym, choć rzadkim powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, które stanowi poważne następstwo dysbiozy jelitowej.9

Z dysbiotycznymi zmianami w mikroflorze wiąże się również często występujący nadmierny wzrost drożdżaków oraz niezbyt często – nadmierny wzrost Clostridium difficile.10

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

U pacjentów przyjmujących Xorimax może wystąpić przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych w surowicy, co zwykle ma charakter odwracalny.11 Ponadto, obserwowano przypadki żółtaczki (głównie o charakterze cholestatycznym) oraz zapalenia wątroby.12

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Reakcje skórne należą do istotnych działań niepożądanych aksetylu cefuroksymu. Mogą obejmować wysypki skórne, pokrzywkę i świąd. Na szczególną uwagę zasługują ciężkie niepożądane reakcje skórne (SCAR – Severe Cutaneous Adverse Reactions), takie jak:13

  • rumień wielopostaciowy (EM) – charakteryzujący się typowymi zmianami tarczowatymi;
  • zespół Stevensa-Johnsona (SJS) – ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja polekowa;
  • toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) – najcięższa postać reakcji skórnej, o wysokiej śmiertelności;
  • reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) – wielonarządowy zespół nadwrażliwości;
  • obrzęk naczynioruchowy – mogący prowadzić do obstrukcji dróg oddechowych.

Zaburzenia serca

W rzadkich przypadkach raportowano wystąpienie zespołu Kounisa – ostrego zespołu wieńcowego związanego z reakcją alergiczną lub anafilaktyczną.14

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis/Uwagi
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Nadmierny wzrost drożdżaków Często Zwykle dotyczy błon śluzowych
Nadmierny wzrost Clostridium difficile Niezbyt często Może prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Eozynofilia Często Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi
Dodatni odczyn Coombsa Nieznana Może zakłócać próby krzyżowe krwi
Małopłytkowość Nieznana Zmniejszona liczba płytek krwi
Leukopenia (czasami znaczna)
Niedokrwistość hemolityczna
Nieznana Zmniejszenie liczby leukocytów
Hemoliza związana z mechanizmem immunologicznym
Zaburzenia układu immunologicznego Gorączka polekowa Nieznana Reakcja nadwrażliwości z podwyższoną temperaturą ciała
Choroba posurowicza Nieznana Reakcja immunologiczna typu III
Anafilaksja Nieznana Nagła, zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości
Reakcja Jarischa-Herxheimera Nieznana Ostra reakcja podczas leczenia infekcji spirochetami
Zaburzenia serca Zespół Kounisa Nieznana Ostry zespół wieńcowy związany z reakcją alergiczną
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Często Może występować z różnym nasileniem
Zawroty głowy Często Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Często Zwykle łagodna i samoograniczająca się
Nudności Często Mogą ustępować samoistnie
Wymioty Często Mogą prowadzić do odwodnienia
Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego Nieznana Poważne powikłanie wymagające natychmiastowego przerwania leczenia
Ból brzucha Często O różnej lokalizacji i nasileniu
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Często Zazwyczaj odwracalne
Żółtaczka (głównie cholestatyczna) Nieznana Może wymagać przerwania leczenia
Zapalenie wątroby Nieznana Może prowadzić do uszkodzenia wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypki skórne Nieznana O różnej morfologii
Pokrzywka Nieznana Bąble z towarzyszącym świądem
Świąd Nieznana Może występować bez widocznych zmian skórnych
Ciężkie niepożądane reakcje skórne (SCAR) Nieznana Obejmują: rumień wielopostaciowy (EM), zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)
Obrzęk naczynioruchowy Nieznana Może prowadzić do obrzęku krtani i zagrożenia życia

Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:15

  • Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • tel.: + 48 22 49 21 301
  • faks: + 48 22 49 21 309
  • strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.16

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl