Właściwości farmakokinetyczne
Xorimax 250 250 mg

Cefuroksym, będący aktywnym metabolitem aksetylu cefuroksymu zawartego w leku Xorimax, charakteryzuje się liniową farmakokinetyką w zakresie dawek doustnych od 125 mg do 1000 mg, z maksymalnym stężeniem w surowicy osiąganym około 2,4 godziny po podaniu. Maksymalne stężenia Cmax wynoszą odpowiednio 2,9 μg/ml dla 125 mg, 4,4 μg/ml dla 250 mg, 7,7 μg/ml dla 500 mg oraz 13,6 μg/ml dla 1000 mg. Cefuroksym wykazuje wiązanie z białkami osocza na poziomie 33-50%, a jego pozorna objętość dystrybucji wynosi około 50 l. Substancja przenika efektywnie do tkanek układu oddechowego, kostnych oraz płynów ustrojowych, w tym płynu mózgowo-rdzeniowego w przypadku zapalenia opon, co umożliwia osiągnięcie terapeutycznych stężeń w miejscach zakażenia. Okres półtrwania wynosi 1-1,5 godziny, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z klirensem nerkowym w zakresie 125-148 ml/min/1,73 m².

Właściwości farmakokinetyczne cefuroksymu

Cefuroksym, jako substancja czynna leku Xorimax, wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne, które warunkują jego działanie terapeutyczne. Dokładne poznanie procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania umożliwia optymalne stosowanie leku u różnych grup pacjentów.1

Wchłanianie

Aksetyl cefuroksymu po podaniu doustnym ulega wchłanianiu z przewodu pokarmowego, a następnie szybkiej hydrolizie w błonie śluzowej jelit oraz we krwi. W wyniku tego procesu następuje uwolnienie substancji czynnej – cefuroksymu – bezpośrednio do krwiobiegu. Optymalny poziom wchłaniania osiągany jest, gdy lek przyjmowany jest krótko po posiłku.2

Przyjęcie aksetylu cefuroksymu wraz z pokarmem pozwala na osiągnięcie maksymalnych stężeń w surowicy po około 2,4 godziny od podania. Wartości tych stężeń są zależne od dawki i wynoszą:3

Dawka aksetylu cefuroksymu Maksymalne stężenie w surowicy (μg/ml) Czas do osiągnięcia Cmax (h)
125 mg 2,9 ~2,4
250 mg 4,4 ~2,4
500 mg 7,7 ~2,4
1000 mg 13,6 ~2,4

Farmakokinetyka cefuroksymu wykazuje charakter liniowy w zakresie doustnych dawek od 125 mg do 1000 mg. Istotnym aspektem jest brak kumulacji cefuroksymu w organizmie po wielokrotnym podawaniu doustnych dawek w zakresie od 250 do 500 mg.4

Dystrybucja

Cefuroksym wiąże się z białkami osocza w zakresie od 33% do 50%, przy czym dokładna wartość może się różnić w zależności od zastosowanej metody oznaczenia. Pozorna objętość dystrybucji po podaniu pojedynczej dawki 500 mg aksetylu cefuroksymu w postaci tabletki, określona w badaniu z udziałem 12 zdrowych ochotników, wyniosła 50 l (przy współczynniku zmienności CV%=28%).5

Penetracja tkankowa cefuroksymu jest bardzo dobra. Substancja ta osiąga stężenia przewyższające minimalne stężenia hamujące (MIC) dla najczęściej występujących patogenów w wielu tkankach i płynach ustrojowych, takich jak:6

  • Tkanki układu oddechowego – migdałki podniebienne, tkanki zatok, błona śluzowa oskrzeli, plwocina
  • Tkanki kostne – kości
  • Płyny ustrojowe – płyn opłucnowy, płyn stawowy, płyn maziowy, płyn śródmiąższowy, żółć, ciecz wodnista

Istotną właściwością cefuroksymu jest jego zdolność do przenikania przez barierę krew-mózg w sytuacji zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, co pozwala na osiągnięcie terapeutycznych stężeń w płynie mózgowo-rdzeniowym.7

Metabolizm

Cefuroksym nie podlega procesom metabolicznym w organizmie. Po hydrolizie aksetylu cefuroksymu do aktywnej formy cefuroksymu, związek ten nie jest dalej metabolizowany.8

Wydalanie

Okres półtrwania cefuroksymu w surowicy wynosi od 1 do 1,5 godziny. Związek jest wydalany głównie przez nerki w procesie przesączania kłębuszkowego oraz wydzielania kanalikowego. Klirens nerkowy cefuroksymu mieści się w zakresie od 125 do 148 ml/min/1,73 m² powierzchni ciała.9

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Różnice związane z płcią

Badania farmakokinetyczne nie wykazały istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych cefuroksymu między kobietami a mężczyznami. Profil wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania jest porównywalny u obu płci.10

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek, otrzymujących dawki poniżej standardowej dawki maksymalnej wynoszącej 1 g na dobę, nie jest konieczne stosowanie szczególnych środków ostrożności. Należy jednak pamiętać, że w tej grupie wiekowej istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia osłabionej czynności nerek. W związku z tym u osób starszych dawkowanie cefuroksymu powinno być dostosowane do aktualnej sprawności nerek.11

Dzieci

U starszych niemowląt (powyżej 3. miesiąca życia) oraz u dzieci parametry farmakokinetyczne cefuroksymu są zbliżone do obserwowanych u pacjentów dorosłych. Brak jest danych z badań klinicznych dotyczących stosowania aksetylu cefuroksymu u dzieci poniżej 3. miesiąca życia.3 miesięcy) oraz u dzieci farmakokinetyka cefuroksymu jest zbliżona do obserwowanej u dorosłych. Nie są dostępne dane z badań klinicznych dotyczące stosowania aksetylu cefuroksymu u dzieci w wieku poniżej 3 miesięcy.”>12

Zaburzenia czynności nerek

Nie ustalono jednoznacznie bezpieczeństwa stosowania i skuteczności aksetylu cefuroksymu u pacjentów z niewydolnością nerek. Ponieważ cefuroksym jest wydalany głównie przez nerki, u pacjentów ze znacznie zaburzoną czynnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) zaleca się zmniejszenie dawki leku. Ma to na celu skompensowanie wolniejszego wydalania cefuroksymu z organizmu.<sup data-drug="Xorimax 250" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności aksetylu cefuroksymu u pacjentów z niewydolnością nerek. Cefuroksym jest wydalany głównie przez nerki. Dlatego podobnie jak w przypadku wszystkich takich antybiotyków, u pacjentów ze znacznie zaburzoną czynnością nerek (tzn. z klirensem kreatyniny 13

Warto podkreślić, że cefuroksym jest skutecznie usuwany z organizmu podczas zabiegów dializy, co należy uwzględnić w schemacie dawkowania u pacjentów dializowanych.14

Zaburzenia czynności wątroby

Brak jest dostępnych danych klinicznych dotyczących farmakokinetyki cefuroksymu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Ze względu na fakt, że cefuroksym jest wydalany głównie przez nerki, nie przewiduje się, aby zaburzenia czynności wątroby miały istotny wpływ na farmakokinetykę tego antybiotyku.15

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

W badaniach nad cefalosporynami, w tym cefuroksymem, wykazano, że najistotniejszym parametrem farmakokinetyczno-farmakodynamicznym korelującym ze skutecznością kliniczną jest odsetek czasu między kolejnymi dawkami (%T), w którym stężenie niezwiązanego cefuroksymu pozostaje powyżej wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla poszczególnych docelowych gatunków bakterii. Parametr ten, oznaczany jako %T>MIC, stanowi kluczowy wskaźnik określający skuteczność terapeutyczną antybiotyku.MIC).”>16

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl