Właściwości farmakodynamiczne
Kwetina 300 mg

Kwetiapina, klasyfikowana jako atypowy lek przeciwpsychotyczny z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepiny (kod ATC: N05AH04), wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący antagonizm receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz dopaminergicznych D1 i D2, z przewagą blokady 5HT2, co tłumaczy jej efekt przeciwpsychotyczny i niższe ryzyko objawów pozapiramidowych. Aktywny metabolit norkwetiapina dodatkowo hamuje transporter norepinefryny (NET) i działa częściowo agonistycznie na receptory 5HT1A, co przyczynia się do efektów przeciwdepresyjnych. W badaniach klinicznych kwetiapina wykazała skuteczność w leczeniu schizofrenii (dawki 75-750 mg/dobę), epizodów maniakalnych w chorobie dwubiegunowej (dawki do 800 mg/dobę) oraz epizodów depresyjnych (300-600 mg/dobę). W terapii długoterminowej, w dawkach 400-800 mg/dobę, kwetiapina skutecznie zapobiega nawrotom zaburzeń nastroju, zwłaszcza w połączeniu z litem lub walproinianem. Okres półtrwania wynosi około 7 godzin, a wiązanie z receptorami utrzymuje się do 12 godzin, co uzasadnia podawanie leku dwa razy na dobę.

Właściwości farmakodynamiczne kwetiapiny

Kwetiapina należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwpsychotycznych, sklasyfikowana dokładniej jako diazepiny, oksazepiny, tiazepiny oraz oksepiny, oznaczona kodem ATC: N05A H04. Jest to atypowy lek przeciwpsychotyczny o złożonym mechanizmie działania, wykorzystywany w terapii różnych zaburzeń psychicznych. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakodynamicznych tego leku.1

Mechanizm działania

Kwetiapina oraz jej aktywny metabolit obecny w osoczu u człowieka – norkwetiapina – wykazują działanie na szereg receptorów neuroprzekaźników w układzie nerwowym. Obydwie substancje charakteryzują się powinowactwem do receptorów serotoninergicznych (5HT2) w mózgu oraz receptorów dopaminergicznych D1 i D2. Za efekt przeciwpsychotyczny kwetiapiny oraz rzadsze występowanie działań niepożądanych ze strony układu pozapiramidowego (w porównaniu z typowymi lekami przeciwpsychotycznymi) odpowiada bardziej selektywne działanie antagonistyczne wobec receptorów 5HT2 niż receptorów D2.2

Profil receptorowy kwetiapiny i norkwetiapiny charakteryzuje się następującymi właściwościami:

  • Brak zauważalnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych
  • Duże powinowactwo do receptorów histaminergicznych oraz α1-adrenergicznych
  • Umiarkowane powinowactwo do receptorów α2-adrenergicznych
  • Co najwyżej niewielkie powinowactwo kwetiapiny do receptorów muskarynowych
  • Średnie lub znaczne wiązanie norkwetiapiny z receptorami muskarynowymi, co wyjaśnia działanie antycholinergiczne

3

Dodatkowo, hamowanie przez norkwetiapinę czynnika transportującego norepinefrynę (NET) oraz jej częściowe oddziaływanie agonistyczne na receptory 5HT1A prawdopodobnie przyczynia się do skuteczności terapeutycznej kwetiapiny jako leku przeciwdepresyjnego.4

Działanie farmakodynamiczne w modelach przedklinicznych

W badaniach przedklinicznych kwetiapina wykazuje aktywność przeciwpsychotyczną w testach takich jak test odruchu unikania. Lek hamuje działanie agonistów dopaminy, co zostało potwierdzone w testach behawioralnych oraz elektrofizjologicznych. Zwiększenie stężenia metabolitów dopaminy jest neurochemicznym wskaźnikiem blokady receptorów D2.5

Badania przedkliniczne, oceniające ryzyko wywołania objawów pozapiramidowych, wykazały, że kwetiapina posiada właściwości atypowe, w przeciwieństwie do typowych leków przeciwpsychotycznych. Podczas długotrwałego stosowania kwetiapina nie wywołuje nadwrażliwości dopaminowych receptorów D2. Ponadto lek wykazuje jedynie słabe działanie kataleptyczne w dawkach skutecznie blokujących receptor dopaminowy D2.6

Warto zauważyć, że podczas przewlekłego stosowania kwetiapina wybiórczo hamuje przewodnictwo w neuronach układu limbicznego, wywołując blokadę depolaryzacyjną szlaku mezolimbicznego, ale nie wpływając na zawierające dopaminę neurony układu nigrostriatalnego.7

Zarówno po ostrym, jak i długotrwałym podawaniu, kwetiapina w minimalnym stopniu wywołuje objawy dystonii u małp rodzaju Cebus uwrażliwionych na działanie neuroleptyków podawaniem haloperydolu, co potwierdza jej atypowy profil działania.8

Skuteczność kliniczna

Skuteczność w leczeniu schizofrenii

Przeprowadzono szereg badań klinicznych oceniających skuteczność kwetiapiny w leczeniu schizofrenii. Wyniki trzech badań kontrolowanych placebo, w których stosowano zmienne dawki kwetiapiny, nie wykazały różnic między kwetiapiną a placebo pod względem częstości wywoływania objawów pozapiramidowych lub jednoczesnego stosowania leków antycholinergicznych.9

Podobnie, badanie kliniczne kontrolowane placebo, oceniające zastosowanie stałych dawek kwetiapiny w zakresie od 75 do 750 mg na dobę, również nie wykazało zwiększenia częstości objawów pozapiramidowych lub jednoczesnego stosowania leków antycholinergicznych.10

Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań długookresowych z wykorzystaniem kwetiapiny o natychmiastowym uwalnianiu w celu oceny jej skuteczności w zapobieganiu nawrotom schizofrenii w ramach zaślepionych badań klinicznych. Jednakże, wyniki badań otwartych u pacjentów ze schizofrenią sugerują, że kwetiapina jest skuteczna w utrzymaniu poprawy klinicznej podczas przedłużonego stosowania u pacjentów, u których uzyskano początkową poprawę po rozpoczęciu leczenia, co wskazuje na skuteczność leku w terapii długotrwałej.11

Skuteczność w chorobie afektywnej dwubiegunowej

W leczeniu epizodów maniakalnych w przebiegu choroby dwubiegunowej przeprowadzono cztery kontrolowane placebo badania kliniczne, w których oceniano dawki kwetiapiny do 800 mg na dobę. W dwóch badaniach stosowano kwetiapinę w monoterapii, a w dwóch w terapii skojarzonej z litem lub walproinianem sodu. Podobnie jak w przypadku schizofrenii, nie wykazano różnic między grupami leczonymi kwetiapiną i placebo pod względem częstości występowania objawów pozapiramidowych lub jednoczesnego stosowania leków antycholinergicznych.12

Leczenie epizodów maniakalnych

W dwóch badaniach klinicznych monoterapii kwetiapiną w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego wykazano, że lek ten przewyższa skutecznością placebo w redukcji objawów maniakalnych zarówno po 3, jak i po 12 tygodniach leczenia.13

Dane dotyczące stosowania kwetiapiny w skojarzeniu z walproinianem sodu lub litem w leczeniu ostrych umiarkowanych do ciężkich epizodów maniakalnych są ograniczone do okresu 3 oraz 6 tygodni. Niemniej jednak, takie leczenie skojarzone było dobrze tolerowane przez pacjentów. W jednym z badań klinicznych wykazano efekt addycyjny po 3 tygodniach leczenia, podczas gdy drugie badanie nie wykazało takiego efektu po 6 tygodniach terapii.14

Średnia dawka kwetiapiny w ostatnim tygodniu leczenia u pacjentów odpowiadających na leczenie wynosiła około 600 mg na dobę, a u około 85% pacjentów była w zakresie od 400 do 800 mg na dobę.15

W 6-tygodniowym, randomizowanym badaniu klinicznym z zastosowaniem litu oraz kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu versus placebo oraz kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów dorosłych z ostrym stanem maniakalnym, różnica średniej poprawy w skali YMRS pomiędzy grupą przyjmujących dodatkowo lit, a grupą przyjmującą dodatkowo placebo wyniosła 2,8 punktu. Różnica odsetków pacjentów, którzy odpowiedzieli na leczenie (odpowiedź określono jako 50% poprawę YMRS względem wartości wyjściowej) wyniosła 11% (79% w grupie litu vs. 68% w grupie placebo).16

Leczenie epizodów depresyjnych w chorobie dwubiegunowej

W czterech 8-tygodniowych badaniach klinicznych u pacjentów z epizodami depresji o umiarkowanym i ciężkim nasileniu w przebiegu choroby dwubiegunowej typu I lub II, stosowanie kwetiapiny o natychmiastowym uwalnianiu w dawce 300 mg i 600 mg było znamiennie skuteczniejsze niż placebo. Wykazano to w odniesieniu do istotnych miar wynikowych, takich jak:

  • Średnia poprawa według skali depresji Montgomery-Asberg (MADRS)
  • Odpowiedź terapeutyczna zdefiniowana jako co najmniej 50% poprawa łącznej punktacji w skali MADRS w porównaniu do wartości wyjściowych

17

Nie stwierdzono różnicy w wielkości odpowiedzi terapeutycznej pomiędzy grupami pacjentów otrzymujących kwetiapinę o natychmiastowym uwalnianiu w dawkach 300 mg i 600 mg.18

W przedłużonej obserwacji w dwóch z powyższych badań wykazano, że długotrwałe leczenie pacjentów, u których wystąpiła odpowiedź na stosowanie kwetiapiny o natychmiastowym uwalnianiu w dawce 300 mg lub 600 mg, było skuteczne w porównaniu z placebo w odniesieniu do objawów depresji, ale nie w odniesieniu do objawów maniakalnych.19

Zapobieganie nawrotom w chorobie dwubiegunowej

Przeprowadzono dwa badania kliniczne dotyczące przeciwdziałania nawrotom, w których oceniano kwetiapinę w połączeniu z lekami stabilizującymi nastrój u pacjentów z epizodami maniakalnymi, depresyjnymi lub mieszanymi. Wykazano, że połączenie z kwetiapiną charakteryzowało się większą skutecznością niż leki stabilizujące nastrój stosowane w monoterapii w wydłużaniu czasu do nawrotu zmienionego nastroju (maniakalnego, mieszanego lub depresyjnego). Kwetiapinę podawano w dawce od 400 mg do 800 mg na dobę w dwóch dawkach podzielonych w połączeniu z litem lub walproinianem.20

W długoterminowym badaniu (do 2 lat leczenia) oceniającym przeciwdziałanie nawrotom u pacjentów z epizodami maniakalnymi, depresyjnymi lub mieszanymi, kwetiapina wykazała większą skuteczność w porównaniu z placebo w wydłużaniu czasu do nawrotu zmiennego nastroju u pacjentów z chorobą dwubiegunową I typu. Zmiany nastrojów obserwowano u 91 pacjentów (22,5%) w grupie stosującej kwetiapinę, u 208 pacjentów (51,5%) w grupie placebo i u 95 pacjentów (26,1%) w grupie leczonej litem.21

Co ciekawe, u pacjentów, u których wystąpiła odpowiedź na terapię kwetiapiną, po zmianie terapii z kwetiapiny na lit, nie zaobserwowano wydłużenia czasu do nawrotu zmienionego nastroju w porównaniu z dalszym leczeniem kwetiapiną.22

Dawkowanie i skuteczność

W badaniach klinicznych wykazano, że kwetiapina jest skuteczna w leczeniu schizofrenii i manii, gdy jest podawana dwa razy na dobę, pomimo stosunkowo krótkiego okresu półtrwania, wynoszącego około 7 godzin. Wskazują na to także wyniki badań z użyciem emisyjnej tomografii pozytronowej (PET), które wykazały, że połączenia kwetiapiny z receptorami 5HT2 i D2 utrzymują się do 12 godzin po podaniu leku.23

Warto zauważyć, że nie przeprowadzono badań skuteczności i bezpieczeństwa dawek większych niż 800 mg na dobę.24

Bezpieczeństwo kliniczne

Objawy pozapiramidowe

W krótkotrwałych badaniach klinicznych kontrolowanych placebo u pacjentów ze schizofrenią i epizodami maniakalnymi w przebiegu choroby dwubiegunowej, skumulowana częstość objawów pozapiramidowych była podobna do tej obserwowanej w grupie placebo:

  • Schizofrenia: 7,8% w przypadku kwetiapiny i 8,0% w przypadku placebo
  • Epizody manii w chorobie dwubiegunowej: 11,2% w przypadku kwetiapiny i 11,4% w przypadku placebo

25

Jednakże w badaniach dotyczących depresji, zarówno dużej depresji (MDD) jak i epizodów depresyjnych w przebiegu choroby dwubiegunowej, zaobserwowano zwiększoną częstość objawów pozapiramidowych u pacjentów otrzymujących kwetiapinę w porównaniu z placebo:

  • Epizody depresyjne w chorobie dwubiegunowej: 8,9% w grupie kwetiapiny vs 3,8% w grupie placebo
  • Duża depresja (monoterapia kwetiapiną o przedłużonym uwalnianiu): 5,4% vs 3,2% w przypadku placebo
  • Monoterapia u pacjentów w podeszłym wieku z dużą depresją (MDD): 9,0% w grupie kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu vs 2,3% w grupie placebo

26

W przypadku zarówno epizodów depresyjnych w przebiegu choroby dwubiegunowej, jak i dużej depresji, częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych związanych z układem pozapiramidowym (np. akatyzji, zaburzeń pozapiramidowych, drżeń, dyskinezy, dystonii, niepokoju ruchowego, mimowolnych skurczów mięśni, nadaktywności psychoruchowej i sztywności mięśni) nie przekroczyła 4% w żadnej z badanych grup.27

Wzrost masy ciała

W krótkoterminowych badaniach kontrolowanych placebo (trwających od 3 do 8 tygodni) z zastosowaniem stałych dawek kwetiapiny (w zakresie od 50 mg/dobę do 800 mg/dobę) zaobserwowano średnie zwiększenie masy ciała u pacjentów leczonych kwetiapiną w zakresie od 0,8 kg dla dawki dobowej 50 mg do 1,4 kg dla dawki dobowej 600 mg (z mniejszym wzrostem dla dawki dobowej 800 mg), w porównaniu z 0,2 kg u pacjentów leczonych placebo.28

Odsetek pacjentów leczonych kwetiapiną, których masa ciała zwiększyła się o ≥7%, wyniósł od 5,3% dla dawki dobowej 50 mg do 15,5% dla dawki dobowej 400 mg (z mniejszym wzrostem dla dawki dobowej 600 i 800 mg), w porównaniu z 3,7% dla pacjentów leczonych placebo.29

W sześciotygodniowym badaniu klinicznym oceniającym stosowanie kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu z litem lub placebo u pacjentów z ostrą manią, wyniki dotyczące bezpieczeństwa wykazały większą częstość występowania zdarzeń niepożądanych w grupie przyjmującej dodatkowo lit (63%) w porównaniu z grupą otrzymującą placebo (48%). Zaobserwowano również większą częstość występowania objawów pozapiramidowych (16,8% w grupie litu vs 6,6% w grupie placebo), z których większość stanowiło drżenie (15,6% vs 4,9%). Częstość występowania senności również była większa w grupie leczonych kwetiapiną o przedłużonym uwalnianiu w skojarzeniu z litem (12,7%) w porównaniu z grupą placebo (5,5%). Ponadto, u większego odsetka pacjentów leczonych litem wystąpiło zwiększenie masy ciała o ≥7% na koniec okresu leczenia (8,0%) w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo (4,7%).30

W dłuższych badaniach klinicznych, dotyczących zapobiegania nawrotom, obejmujących okres otwarty (4-36 tygodni) z kwetiapiną, a następnie okres odstawienia z randomizacją do grupy kwetiapiny lub placebo, zaobserwowano następujące zmiany masy ciała:

  • U pacjentów leczonych kwetiapiną: średnie zwiększenie masy ciała w okresie otwartym o 2,56 kg, a do 48 tygodnia okresu zrandomizowanego o 3,22 kg w porównaniu z wartością wyjściową
  • U pacjentów otrzymujących placebo: średnie zwiększenie masy ciała w okresie otwartym o 2,39 kg, a do 48 tygodnia okresu zrandomizowanego o 0,89 kg w porównaniu z wartością wyjściową

31

Bezpieczeństwo w grupach szczególnych

W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych wśród pacjentów w podeszłym wieku z objawami psychotycznymi w przebiegu chorób otępiennych nie stwierdzono zwiększonego ryzyka występowania działań niepożądanych mózgowo-naczyniowych w grupie stosującej kwetiapinę w porównaniu z grupą placebo (przeliczając na 100 pacjentów-lat).32

Bezpieczeństwo hematologiczne

W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych z zastosowaniem kwetiapiny w monoterapii u pacjentów z wyjściową liczbą neutrofilów ≥1,5 x 109/l, częstość wystąpienia przynajmniej raz liczby krwinek obojętnochłonnych <1,5 x 109/l wynosiła 1,9% u pacjentów otrzymujących kwetiapinę, w porównaniu z 1,5% u pacjentów otrzymujących placebo. Częstość występowania zmniejszenia liczby neutrofilów do przedziału >0,5 do <1,0 x 109/l była taka sama (0,2%) u pacjentów leczonych kwetiapiną, jak u pacjentów otrzymujących placebo.<sup data-drug="Kwetina" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="We wszystkich krótkoterminowych, kontrolowanych placebo badaniach klinicznych z zastosowaniem kwetiapiny w monoterapii u pacjentów z wyjściową liczbą neutrofilów ≥1,5 x 109/l częstość wystąpienia przynajmniej raz liczby krwinek obojętnochłonnych 0,5 do 33

Analizując wszystkie badania kliniczne (kontrolowane placebo, otwarte, z porównaniem względem innego leku) u pacjentów z wyjściową liczbą neutrofilów ≥ 1,5 x 109/l, częstość wystąpienia przynajmniej raz liczby krwinek obojętnochłonnych <1,5 x 109/l wynosiła 2,9% u pacjentów leczonych kwetiapiną, a <0,5 x 109/l wynosiła 0,21%.<sup data-drug="Kwetina" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="We wszystkich badaniach klinicznych (kontrolowanych placebo, otwartych, z porównaniem względem innego leku) u pacjentów z wyjściową liczbą neutrofilów ≥ 1,5 x 109/l częstość wystąpienia u pacjentów leczonych kwetiapiną przynajmniej raz liczby krwinek obojętnochłonnych <1,5 x 109/l wynosiła 2,9%, a 34

Wpływ na funkcję tarczycy

Leczenie kwetiapiną wiązało się z występowaniem zależnego od dawki zmniejszenia stężeń hormonu tarczycy. Częstość występowania tego zmniejszenia wynosiła 3,2% w przypadku kwetiapiny versus 2,7% w przypadku placebo. Częstość występowania wzajemnych, potencjalnie klinicznie istotnych zmniejszeń stężeń zarówno T3 lub T4 oraz TSH w tych badaniach była mała, a obserwowane zmiany poziomów hormonów tarczycy nie były związane z klinicznie objawową niedoczynnością tarczycy.35

Zmniejszenie całkowitej oraz wolnej T4 było maksymalne w pierwszych sześciu tygodniach leczenia kwetiapiną, bez dalszego zmniejszania się ich w toku długoterminowego leczenia. W około 2/3 wszystkich przypadków zaprzestanie leczenia kwetiapiną skutkowało odwróceniem efektu leku na poziom całkowitej i wolnej T4, niezależnie od czasu trwania leczenia.36

Wpływ na zmętnienie soczewki

W badaniu klinicznym mającym na celu ocenę kataraktogennego wpływu kwetiapiny (w dawkach 200-800 mg/dobę) versus rysperydon (w dawkach 2-8 mg) u pacjentów z zaburzeniem schizoafektywnym, odsetek pacjentów ze zwiększeniem stopnia zmętnienia soczewki nie był większy u pacjentów przyjmujących kwetiapinę (4%) w porównaniu z rysperydonem (10%), gdy okres ekspozycji na lek wynosił co najmniej 21 miesięcy.37

Skuteczność kliniczna u dzieci i młodzieży

Badania kliniczne u dzieci i młodzieży

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania kwetiapiny w leczeniu zaburzeń maniakalnych badane były w 3-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo obejmującym 284 pacjentów z USA w wieku od 10 do 17 lat. Około 45% pacjentów miało dodatkowo rozpoznanie ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi).38

Przeprowadzono również 6-tygodniowe kontrolowane placebo badanie dotyczące leczenia schizofrenii, które objęło 222 pacjentów w wieku 13-17 lat. W obu badaniach wykluczono pacjentów ze stwierdzonym brakiem odpowiedzi na stosowanie kwetiapiny.39

Dawkowanie kwetiapiny w tych badaniach rozpoczynano od 50 mg/dobę i w 2. dniu zwiększano do 100 mg/dobę. Następnie dawka była stopniowo zwiększana o 100 mg dziennie do osiągnięcia dawki docelowej:

  • W zaburzeniach maniakalnych: 400-600 mg/dobę
  • W schizofrenii: 400-800 mg/dobę

Lek podawano w 2 lub 3 dawkach podzielonych.40

W badaniach dotyczących zaburzeń maniakalnych, różnica zmiany średniej wyznaczonej metodą najmniejszych kwadratów (LS) względem wartości wyjściowej łącznej punktacji w skali YMRS (substancja czynna minus placebo) wynosiła -5,21 dla kwetiapiny w dawce 400 mg/dobę i -6,56 dla kwetiapiny w dawce 600 mg/dobę. Odsetek odpowiedzi (poprawa według skali YMRS ≥50%) wynosił 64% w grupie stosującej kwetiapinę w dawce 400 mg/dobę, 58% w grupie stosującej kwetiapinę w dawce 600 mg/dobę i 37% w grupie placebo.41

W badaniach dotyczących schizofrenii, różnica zmiany średniej wyznaczonej metodą najmniejszych kwadratów (LS) względem wartości wyjściowej łącznej punktacji w skali PANSS (substancja czynna minus placebo) wynosiła -8,16 dla kwetiapiny w dawce 400 mg/dobę i -9,29 dla kwetiapiny w dawce 800 mg/dobę. Ani niskie (400 mg/dobę) ani wysokie (800 mg/dobę) dawki kwetiapiny nie wykazały lepszej skuteczności niż placebo pod względem odsetka pacjentów osiągających odpowiedź, zdefiniowaną jako ≥30% redukcję łącznej punktacji w skali PANSS względem wartości wyjściowych.42

Zarówno w zaburzeniach maniakalnych, jak i w schizofrenii stosowanie wyższych dawek skutkowało liczbowo mniejszym odsetkiem odpowiedzi.43

W trzecim badaniu klinicznym – krótkoterminowym, kontrolowanym placebo z zastosowaniem monoterapii kwetiapiną o przedłużonym uwalnianiu u dzieci i młodzieży (w wieku 10-17 lat) z depresją w przebiegu choroby dwubiegunowej, skuteczność leczenia nie została wykazana.44

Brak jest danych dotyczących utrzymania efektu leczenia lub zapobiegania nawrotom w tej grupie wiekowej.45

Bezpieczeństwo kliniczne u dzieci i młodzieży

W krótkotrwałych badaniach klinicznych przeprowadzonych u dzieci i młodzieży z użyciem kwetiapiny, częstość występowania objawów pozapiramidowych w grupie przyjmujących lek aktywny w porównaniu z placebo wynosiła:

  • W badaniu dotyczącym schizofrenii: 12,9% vs. 5,3%
  • W badaniu dotyczącym manii w przebiegu choroby dwubiegunowej: 3,6% vs. 1,1%
  • W badaniu dotyczącym depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej: 1,1% vs. 0%

46

Odsetki przypadków przyrostu masy ciała ≥7% względem wartości wyjściowej w grupie przyjmujących kwetiapinę vs. placebo wynosiły:

  • W badaniach dotyczących schizofrenii oraz manii w przebiegu choroby dwubiegunowej: 17% vs. 2,5%
  • W badaniu dotyczącym depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej: 13,7% vs. 6,8%

47

Odsetki zdarzeń związanych z samobójstwem w grupie leczonych kwetiapiną versus placebo wynosiły:

  • W badaniu dotyczącym schizofrenii: 1,4% vs. 1,3%
  • W badaniu dotyczącym manii w przebiegu choroby dwubiegunowej: 1,0% vs. 0%
  • W badaniu dotyczącym depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej: 1,1% vs. 0%

48

Podczas przedłużonej fazy obserwacji kontrolnej po leczeniu w badaniu dotyczącym depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej zaobserwowano dwa dodatkowe zdarzenia związane z samobójstwem u dwóch pacjentów; jeden z tych pacjentów w czasie zaistnienia zdarzenia przyjmował leczenie kwetiapiną.49

Długoterminowe bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży

26-tygodniowe otwarte przedłużenie badań ostrych (n=380 pacjentów), w którym kwetiapina była dawkowana w sposób elastyczny w zakresie dawek 400-800 mg/dobę, dostarczyło dodatkowych danych dotyczących bezpieczeństwa. U dzieci i młodzieży zgłaszano przypadki zwiększenia ciśnienia tętniczego, a zwiększenie łaknienia, objawy pozapiramidowe oraz zwiększenie stężenia prolaktyny w surowicy były notowane u dzieci i młodzieży częściej niż wśród pacjentów dorosłych.50

Jeżeli chodzi o przyrost masy ciała, to po uwzględnieniu prawidłowego wzrostu w dłuższym czasie, jako miarę klinicznie istotnej zmiany przyjęto zwiększenie wskaźnika masy ciała (BMI) o co najmniej 0,5 odchylenia standardowego. Kryterium to spełniło 18,3% pacjentów, którzy byli leczeni kwetiapiną przez co najmniej 26 tygodni.51

Badanie Populacja Dawka kwetiapiny Główne wyniki skuteczności Główne aspekty bezpieczeństwa
Badanie w schizofrenii Pacjenci w wieku 13-17 lat (n=222) 400-800 mg/dobę Zmiana w skali PANSS: -8,16 (400 mg), -9,29 (800 mg) vs. placebo Objawy pozapiramidowe: 12,9% vs. 5,3% dla placebo; Przyrost masy ciała ≥7%: 17% vs. 2,5% dla placebo
Badanie w manii dwubiegunowej Pacjenci w wieku 10-17 lat (n=284) 400-600 mg/dobę Zmiana w skali YMRS: -5,21 (400 mg), -6,56 (600 mg) vs. placebo; Odpowiedź: 64% (400 mg), 58% (600 mg), 37% (placebo) Objawy pozapiramidowe: 3,6% vs. 1,1% dla placebo; Przyrost masy ciała ≥7%: 17% vs. 2,5% dla placebo
Badanie w depresji dwubiegunowej Pacjenci w wieku 10-17 lat Kwetiapina o przedłużonym uwalnianiu Skuteczność nie została wykazana Objawy pozapiramidowe: 1,1% vs. 0% dla placebo; Przyrost masy ciała ≥7%: 13,7% vs. 6,8% dla placebo
Badanie długoterminowe Pacjenci pediatryczni (n=380) 400-800 mg/dobę (elastyczne dawkowanie) Brak danych o utrzymaniu efektu Zwiększenie ciśnienia tętniczego, zwiększenie łaknienia, objawy pozapiramidowe, zwiększenie stężenia prolaktyny, zwiększenie BMI (18,3% pacjentów o ≥0,5 SD)
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl