zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową
Wskazanie

Zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową (ChAD) stanowi kluczowy element długoterminowego postępowania terapeutycznego. Choroba afektywna dwubiegunowa to przewlekłe zaburzenie psychiczne charakteryzujące się występowaniem naprzemiennych epizodów manii lub hipomanii oraz depresji, przedzielonych okresami remisji. Epizod maniakalny cechuje się podwyższonym lub drażliwym nastrojem, wzmożoną energią, zmniejszoną potrzebą snu, nadmierną pewnością siebie, wielomównością i podejmowaniem ryzykownych działań.

W profilaktyce nawrotów epizodów maniakalnych stosuje się przede wszystkim leki normotymiczne (stabilizatory nastroju). Podstawowym lekiem pozostaje lit (preparaty: Lithium Carbonicum GSK, Litacet), który skutecznie zapobiega nawrotom manii i w mniejszym stopniu depresji. Alternatywnie lub w terapii skojarzonej stosuje się leki przeciwpadaczkowe o działaniu normotymicznym, takie jak walproiniany (Depakine, Convulex), karbamazepina (Tegretol, Amizepin) oraz lamotrygina (Lamitrin, Lamotrix, Epitrigine), która wykazuje większą skuteczność w zapobieganiu nawrotom depresji.

W leczeniu podtrzymującym ważną rolę odgrywają również atypowe leki przeciwpsychotyczne o działaniu normotymicznym, takie jak olanzapina (Zyprexa, Zolafren, Olzapin), kwetiapina (Ketrel, Kvetipral, Bonogren), arypiprazol (Abilify, Aryzalera), risperidon (Rispolept, Orizon) czy lurazydon (Latuda). W przypadkach opornych na monoterapię stosuje się leczenie skojarzone, łącząc różne stabilizatory nastroju lub dodając lek przeciwpsychotyczny do leku normotymicznego.

Największe trudności w zapobieganiu nawrotom epizodów maniakalnych obejmują niestosowanie się pacjentów do zaleceń terapeutycznych (non-compliance), co często wynika z braku wglądu w chorobę, negowania potrzeby leczenia w okresie remisji lub występowania działań niepożądanych leków. Problemem jest również konieczność regularnego monitorowania stężenia niektórych leków (np. litu, walproinianów) w surowicy krwi oraz kontrolowania parametrów laboratoryjnych w celu wczesnego wykrycia potencjalnych powikłań leczenia.

Istotnym wyzwaniem pozostaje również właściwa identyfikacja i minimalizacja czynników wyzwalających nawroty, takich jak stres, nieregularny tryb życia, zaburzenia snu, nadużywanie substancji psychoaktywnych czy nagłe odstawienie leków. Kompleksowe postępowanie powinno obejmować nie tylko farmakoterapię, ale również psychoedukację, terapię poznawczo-behawioralną ukierunkowaną na radzenie sobie z chorobą oraz regularne wizyty kontrolne u psychiatry w celu wczesnego wykrycia prodromów nawrotu.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl